Dzierżysławice

wieś w województwie opolskim

Dzierżysławice (dodatkowa nazwa w j. niem. Dirschelwitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek[3]. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Płaskowyżu Głubczyckiego, będącym częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Osobłoga.

Dzierżysławice
wieś
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat prudnicki
Gmina Głogówek
Liczba ludności (2011) 376[1]
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-250[2]
Tablice rejestracyjne OPR
SIMC 0493770
Położenie na mapie gminy Głogówek
Mapa lokalizacyjna gminy Głogówek
Dzierżysławice
Dzierżysławice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dzierżysławice
Dzierżysławice
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Dzierżysławice
Dzierżysławice
Położenie na mapie powiatu prudnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu prudnickiego
Dzierżysławice
Dzierżysławice
Ziemia50°20′15″N 17°49′40″E/50,337500 17,827778

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 376 osób[1].

Nieoficjalną częścią wsi jest Kolonia[4].

GeografiaEdytuj

PołożenieEdytuj

Wieś jest położona w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, około 7 km od granicy z Czechami, w zachodniej części Płaskowyżu Głubczyckiego, tuż przy granicy powiatu prudnickiego z powiatem głubczyckim (gmina Głubczyce). Należy do Euroregionu Pradziad[5]. Przez granice administracyjne wsi przepływa rzeka Osobłoga.

Środowisko naturalneEdytuj

W Dzierżysławicach panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,4 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Dzierżysławic wynoszą 623 mm. Dominują wiatry zachodnie[6].

NazwaEdytuj

Nazwa miejscowości wywodzi się od staropolskiego imienia Dzierżysław złożonego z dwóch członów Dzierży- („trzymać”) i -sław („sława”). Oznaczało ono – „tego, który posiada sławę” i należało prawdopodobnie do zasadźcy lub pierwszego właściciela miejscowości. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje wieś pod niemiecką nazwą Dirschelwitz, a także wymienia historyczne polskie nazwy we fragmencie: „Dirschelwitz (1321 Dirislawicz, 1531 Dzierzyslawitze, 1534 Dirschlawitz, polnisch Dirslowice)”[7].

HistoriaEdytuj

Ślady pobytu człowieka na terenie obecnej wsi Dzierżysławice, potwierdzone badaniami archeologicznymi, sięgają epoki neolitu. Znaleziska z epoki brązu wskazują, że istniała tu osada od okresu przedplemiennego. W czasie prac archeologicznych odkryte zostało cmentarzysko ciałopalne[8].

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 4 stycznia 1321 z dokumentu wydanego w Głogówku[9]. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1321. 20 lipca 1390 książę Władysław Opolczyk nakazał jej sołtysowi płacenie grzywny regularnie w dwóch ratach pod karą klątwy kościelnej, którą miał rzucić biskup wrocławski Wacław II legnicki[8].

Przez długi czas składała się z dwóch części: Gräflich Dirschelwitz i Freiherrlich Dirschelwitz. W 1784 Gräflich Dirschelwitz, które należało do zarządców Głogówka, miało 25 rolników, dwa młyny, 23 ogrodników, 5 chałupników i 300 mieszkańców. Freiherrlich Dirschelwitz, którego właścicielem był baron von Gruttschreiber, miał barbakan, 11 ogrodników i 87 mieszkańców[10].

W połowie XIX wieku w miejscu dawnego kościoła wzniesiona została kapliczka[8].

Do głosowania podczas plebiscytu na Górnym Śląsku uprawnione były w Dzierżysławicach 553 osoby, z czego 423, ok. 76,5%, stanowili mieszkańcy (w tym 533, ok. 96,3% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 539 głosy (ok. 97,2% uprawnionych), w tym 538 (99,8%) ważne; za Niemcami głosowało 467 osób (ok. 86,8%), a za Polską 71 osób (ok. 13,2%)[11].

Orkiestra dęta z Dzierżysławic występowała podczas pobytu papieża Jana Pawła II w Częstochowie 15 czerwca 1979 i na Górze Świętej Anny 21 czerwca 1983[8].

Liczba mieszkańców wsiEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych – Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG.
  5. Mapa interaktywna, emapy.com [dostęp 2020-05-24].
  6. Klimat: Dzierżysławice: Klimatogram, wykres temperatury, tabela klimatu – Climate-Data.org, pl.climate-data.org [dostęp 2020-05-24].
  7. Felix Triest 1865 ↓, s. 1072.
  8. a b c d Sołectwa Gminy Głogówek, www.gminaglogowek.info [dostęp 2020-05-24].
  9. Konrad Wutke (red.), Colmar Grünhagen (red.), Codex Diplomaticus Silesiae T.18 Regesten zur schlesischen Geschichte 1316-1326, Breslau, 1898 [dostęp 2020-05-24].
  10. Friedrich-Albert Zimmermann, Beyträge zur beschreibung von Schlesien ..., Tramp, 1784 [dostęp 2020-05-24] (niem.).
  11. Landsmannschaft der Oberschlesier in Karlsruhe, web.archive.org, 4 kwietnia 2015 [dostęp 2020-05-24] [zarchiwizowane z adresu 2015-04-04].
  12. Willkommen bei Gemeindeverzeichnis.de, www.gemeindeverzeichnis.de [dostęp 2020-05-24].
  13. a b Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Neustadt, treemagic.org [dostęp 2020-05-24].
  14. a b c d Wieś Dzierżysławice (opolskie) » mapy, GUS, nieruchomości, kod pocztowy, atrakcje, regon, kierunkowy, demografia, zabytki, tabele, statystyki, linie kolejowe, drogi publiczne, liczba ludności, Polska w liczbach [dostęp 2020-05-24] (pol.).

BibliografiaEdytuj

  • Felix Triest: Topographisches handbuch von Oberschliesen. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.