Otwórz menu główne

Dziewanna synajska

dziewanna synajska

Dziewanna synajska (Verbascum sinaiticum Benth.) – gatunek rośliny z rodziny trędownikowatych. Występuje w tropikalnej Afryce Wschodniej, na półwyspie Synaj, w Izraelu, Syrii, Iraku, Iranie, Afganistanie, Pakistanie[3]. W Izraelu występuje na Pustyni Judzkiej, pustyni Negew oraz wokół Jerozolimy[4].

Dziewanna synajska
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina trędownikowate
Rodzaj dziewanna
Gatunek dziewanna synajska
Nazwa systematyczna
Verbascum sinaiticum Benth.
Prodr. 10: 236 1846[2]

MorfologiaEdytuj

Łodyga
O wysokości 1-2 m, wzniesiona, prosta i rozgałęziona. Cała jest gruczołowato owłosiona[5].
Liście
Owalno-lancetowate o długości do 30 cm i szerokości 7-11 cm i brzegach grubo ząbkowanych. Wierzchołek liścia ostry lub spiczasty, dolne liście na krótkich ogonkach, górne siedzące[5].
Kwiaty
Zebrane w duży, zazwyczaj rozgałęziony kwiatostan. Dolne podsadki jajowate i spiczaste, górne niepozorne. Kwiaty wyrastają na szypułkach o długości 3-5 mm i tworzą 2-7 dość od siebie oddalone grupy. Kielich o 4-9 głęboko klapowanych działkach, gęsto owłosionych gwiazdkowatymi włoskami. Korona żółta o średnicy 20-28 mm. Nitki pręcików pomarańczowe, obrośnięte białymi i fioletowymi włoskami, pylniki również pomarańczowe[5].
Owoc
Owłosiona, jajowata torebka o długości 6-7 mm i szerokości 4-5 mm[5].

Udział w kulturzeEdytuj

Zdaniem J. Maillata i S. Maillata (znawcy roślin biblijnych) dziewanna synajska posłużyła za wzór przy tworzeniu opisanego w Księdze Wyjścia (25,31) żydowskiego świecznika zwanego menorą. Jej pędy boczne regularnie rozgałęziają się w podobny, jak w menorze sposób i zakończone są jajowatymi pąkami kwiatowymi. Kształt taki utrzymuje również po przekwitnięciu, a żółte kwiaty przypominają złoty kolor świecznika. Charakterystyczne cechy budowy tej rośliny bardziej przypominają menorę, niż podawana przez Hareuvaniego szałwia judejska (Salvia judeica)[4].

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
  2. The Plant List. [dostęp 2015-02-11].
  3. BibAlex. Verbascum sinaiticum. [dostęp 2015-02-11].
  4. a b Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
  5. a b c d Global Plants. Verbascum sinaiticum Benth.. [dostęp 2015-02-11].