Otwórz menu główne

Edward Chromy (ur. 4 października 1922 w Pińsku, zm. 19 stycznia 2003 w Warszawie) – pułkownik pilot WP, poseł na Sejm PRL (1952-1956).

Edward Chromy
pułkownik pilot pułkownik pilot
Data i miejsce urodzenia 14 października 1922
Pińsk
Data i miejsce śmierci 19 stycznia 2003
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1943 - 1974
Siły zbrojne Orzeł LWP.jpg LWP
Jednostki 1 Warszawska Dywizja Piechoty
1 Samodzielna Myśliwska Eskadra Lotnicza
2 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego im. Ludowych Partyzantów Ziemi Krakowskiej
4 Baza Lotnicza Wojsk Obrony Powietrznej Kraju
Stanowiska mechanik
pilot
dowódca pułku
pomocnik dowódcy ds. pilotażu dywizji zastępcą komendanta Instytutu Technicznego Wojsk Lotniczych
dowódca 4 Bazy Lotniczej Wojsk Obrony Powietrznej Kraju
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Walecznych (1920-1941) Złoty Krzyż Zasługi Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Order Czerwonej Gwiazdy
Grób Edwarda Chromego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Skończył 7 klas szkoły podstawowej i 4 klasy szkoły technicznej. Działacz harcerstwa i Związku Strzeleckiego. W 1938 zwyciężył w 5 Okręgowych Zawodach Modeli Latających.

15 marca 1940 aresztowany przez NKWD za nielegalne posiadanie broni palnej i na 3 miesiące osadzony w więzieniu w Baranowiczach, po czym skazany na 5 lat łagrów. Więziony w Orszy, zimą 1941 przeniesiony do więzienia na Butyrkach w Moskwie, a kilka miesięcy później do Uchty, gdzie rąbał drewno i pracował przy budowie drogi. W marcu 1942 zwolniony z łagru w Uchcie i przewieziony do Syktywkaru, następnie został skierowany do pracy przy ostrzeniu pił na wsi w Republice Komi. Kilka tygodni później uciekł i ukrywał się w różnych kołchozach.

W maju 1943 wcielony do 1 DP im. T. Kościuszki, został mechanikiem czołgowym w 1 pułku czołgów w Sielcach nad Oką. W lipcu 1943 na własną prośbę przeniesiony do lotnictwa, w maju 1944 ukończył szkolenie lotnicze. Został pilotem 1. Samodzielnej Eskadry Lotnictwa Myśliwskiego (późniejszy 1 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego). Brał udział w działaniach bojowych na przyczółku warecko-magnuszewskim, w walkach w rejonie Warszawy, na Pomorzu i w operacji berlińskiej, wykonując loty na osłonę Iłów-2, rozpoznanie fotograficzne, atakowanie celów naziemnych i przechwytywanie wrogich samolotów. 20 XI 1944 i 18 IV 1945 został zestrzelony[potrzebny przypis].

Po wojnie został dowódcą klucza, następnie eskadry. 1946-1947 słuchacz kursu dowódców pułków w Wojskowej Szkole Pilotów w Dęblinie, po ukończeniu którego został zastępcą dowódcy 1 pułku ds. pilotażu. Od grudnia 1947 dowódca 2 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w Krakowie (do jesieni 1951).

Od 1948 należał do PZPR[1]. 1951-1953 studiował w Wojskowej Akademii Lotniczej ZSRR w Monino, po czym został pomocnikiem dowódcy ds. pilotażu w sztabie 7. Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego w Krakowie.

W 1952 został posłem na Sejm PRL z Okręgu nr 56 Sosnowiec. 1954-1955 p.o. dowódcy, a 1955-1957 dowódca 7 Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego. 1957-1960 studiował w Akademii Sztabu Generalnego WP w Rembertowie, po czym został zastępcą komendanta Instytutu Technicznego Wojsk Lotniczych w Warszawie ds. lotniczych. Odpowiadał m.in. za oblatywanie nowych oraz nowo wyremontowanych samolotów - wykonując te zadania spędził w powietrzu około 3000 godzin.

W 1969 roku odszedł z instytutu i objął dowództwo 4 Bazy Lotniczej Wojsk Obrony Powietrznej Kraju w Warszawie na Bemowie. 5 czerwca 1974 roku na własną prośbę został przeniesiony w stopniu pułkownika dyplomowanego do rezerwy. Pochowany na wojskowych Powązkach.

Autor wspomnień lotniczych Uwaga, Messerschmitty! oraz Szachownice nad Berlinem oraz wielu obrazów prezentujących jego rodzinne strony[2].

OdznaczeniaEdytuj

I inne.

PrzypisyEdytuj

  1. Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 124. ISBN 83-223-2073-6.
  2. Edward Chromy, www.polishairforce.pl [dostęp 2018-06-21].
  3. M.P., nr 25 z 1947, poz. 149.

BibliografiaEdytuj