Otwórz menu główne

Edward Dubanowicz

polski prawnik i polityk

Edward Ignacy Dubanowicz (ur. 6 stycznia 1881 w Jaszczwi, zm. 18 października 1943 w Londynie) – polski działacz polityczny, prawnik, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza.

Edward Dubanowicz
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 6 stycznia 1881
Jaszczew
Data i miejsce śmierci 18 października 1943
Londyn
Zawód, zajęcie prawnik
Narodowość  Polska
Małżeństwo Maria Magdalena Cieńska (1895-1996)

ŻyciorysEdytuj

Od 1904 działacz Ligi Narodowej i Stronnictwa Demokratyczno-Narodowego. W roku szkolnym 1904/1905 jako zastępca nauczyciela pracował w C. K. IV Gimnazjum we Lwowie, po czym został zwolniony celem odbycia jednorocznej służby wojskowej[1]. Został docentem austriackiego prawa politycznego, a w 1913 uzyskał habilitację na Wydziale Prawa i Umiejętności Politycznych Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie[2]. Po zakończeniu I wojny światowej wstąpił do Wojska Polskiego. Został awansowany do stopnia porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 w Korpusie Oficerów Piechoty[3].

Członek Komitetu Obywatelskiego i Polskiego Komitetu Narodowego we Lwowie w listopadzie 1918 roku[4]. Był przewodniczącym Tymczasowego Komitetu Rządzącego we Lwowie[5] powołanego 23 listopada 1918[6]. Był zastępcą członka Rady Obrony Państwa w 1920 roku[7]. W latach 1919–1927 poseł na Sejm Ustawodawczy oraz I kadencji w II RP. Był członkiem zarządu i członkiem klubu sejmowego Narodowego Zjednoczenia Ludowego[8], z którego wystąpił wraz z grupą posłów w czerwcu 1921. W 1921 założyciel Narodowo-Chrześcijańskiego Stronnictwa Ludowego. Był przewodniczącym Komisji Konstytucyjnej Sejmu Ustawodawczego w związku z czym odegrał dużą rolę w opracowaniu konstytucji marcowej z 1921. W 1927 wycofał się z życia politycznego. Był wykładowcą w ramach Studium Dyplomatycznego we Lwowie[9]. W 1934 z powodów politycznych pozbawiony został katedry na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza.

W 1940 ze swojego domu w Hucie Pieniackiej[10] deportowany przez władze sowieckie do Kazachstanu. Zwolniony po układzie Sikorski-Majski. Od 1942 przebywał w Londynie.

PublikacjeEdytuj

  • Uwłaszczenie dla użyteczności publicznej (1911)
  • Rewizja konstytucji (1926)
  • Ku stałemu ustrojowi Państwa Polskiego (1936)

PrzypisyEdytuj

  1. Władysław Kucharski: Przegląd historyczny 50-lecia Gimnazjum IV im. Jana Długosza we Lwowie. W: Władysław Kucharski (red.): Księga pamiątkowa 50-lecia Gimnazjum im. Jana Długosza we Lwowie. Lwów: 1928, s. 52.
  2. Inauguracja nowego roku szkolnego na uniwersytecie lwowskim. „Gazeta Lwowska”, s. 5, Nr 234 z 12 października 1913. 
  3. Lista oficerów Wojska Polskiego z lat 1914-1939. Edward Dubanowicz. officersdatabase.appspot.com. [dostęp 25 grudnia 2014].
  4. Eugeniusz Romer, Pamiętnik Paryski 1918-1919, t. I, Warszawa 2010, s. 34.
  5. Rozporządzenie Tymczasowego Komitetu Rządzącego. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 262 z 6 grudnia 1918. 
  6. Agnieszka Biedrzycka: Kalendarium Lwowa 1918–1939. Kraków: 2012, s. 1-2. ISBN 97883-242-1542-3.
  7. Piotr Krzysztof Marszałek, Rada Obrony Państwa z 1920 roku : studium prawnohistoryczne, Wrocław 1995, s. 72.
  8. Tadeusz Rzepecki, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 1919, Poznań 1920, s. 286.
  9. Adam Redzik: Lwowska Szkoła Dyplomatyczna (1930–1939). cracovia-leopolis.pl. [dostęp 16 stycznia 2015].
  10. Praca Łucji Orłowskiej, z blogu Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego.

BibliografiaEdytuj

  • Przemysław Czarnek, Edward Dubanowicz (1881–1943), w: Profesorowie prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (redakcja Antoni Dębiński, Wojciech Sz. Staszewski, Monika Wójcik), Wydawnictwo KUL, Lublin 2008, s. 103–117 (z fotografią)
  • Grażyna Karolewicz, Nauczyciele akademiccy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w okresie międzywojennym, część II: Biogramy, Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1994, s. 55–56
  • Posłowie i senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919–1939. Słownik biograficzny, tom I: A–D (opracowanie autorskie Małgorzata Smogorzewska, redakcja naukowa Andrzej Krzysztof Kunert), Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1998, s. 421–423 (z fotografią)