Otwórz menu główne

Edward Soczewiński

polski chemik

Edward Soczewiński (ur. 4 września 1928 w Lublinie, zm. 12 grudnia 2016 tamże[1]) – polski chemik, profesor nauk chemicznych, specjalizujący się w teorii chromatografii[2].

Edward Soczewiński
Edward Soczewiński
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 4 września 1928
Lublin
Data i miejsce śmierci 12 grudnia 2016
Lublin
Profesor nauk chemicznych
Specjalność: chromatografia
Alma Mater Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
Doktorat 1960 – nauki chemiczne
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
Habilitacja 1963 – nauki chemiczne
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
Profesura 1978
Doktor honoris causa
(Akademia Medyczna w Lublinie – 1998)
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

W 1942 roku ukończył powszechną szkołę siedmioklasową, a następnie podjął naukę w prywatnej Chemieschule, utworzonej przez ukraińskiego chemika. Szkołę tę przekształcono w Gimnazjum i Liceum Technologiczno-Chemiczne, które ukończył w 1948 roku. Następnie rozpoczął studia chemiczne na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (UMCS), które ukończył w 1952 roku.

Po studiach podjął pracę jako asystent w Zakładzie Chemii Fizycznej UMCS oraz Zakładzie Chemii Nieorganicznej Akademii Medycznej w Lublinie, którymi kierował profesor Andrzej Waksmundzki. W 1957 roku awansował na stanowisko adiunkta.

W 1960 roku obronił dysertację doktorską Zdolność rozdzielcza w chromatografii elektrolitów organicznych na buforowanej bibule. 3 lata później, po stażu w Instytucie Chemii Organicznej i Biochemii Uniwersytetu w Sztokholmie, obronił pracę habilitacyjną pt. Współczynniki RM i RF w niektórych wieloskładnikowych układach dwufazowych chromatografii podziałowej. Rok później awansował na stanowisko docenta.

Od 1964 do 1998 roku kierował Katedrą Chemii Nieorganicznej i Analitycznej Akademii Medycznej w Lublinie (obecnie Katedra Chemii). Od 1970 roku pracował na stanowisku profesora nadzwyczajnego, a w 1978 roku uzyskał tytuł naukowy profesora. W roku 1998 Akademia Medyczna w Lublinie nadała mu tytuł doktora honoris causa.

Autor blisko 300 prac naukowych, współautor 4 książek. Promotor 15 prac doktorskich, ponad 200 prac magisterskich. Był członkiem Komitetu Chemii Analitycznej Polskiej Akademii Nauk i przewodniczącym Komisji Analizy Chromatograficznej tego komitetu.

Prywatnie był numizmatykiem, posiadaczem wielotematycznej kolekcji numizmatycznej, byłym prezesem Zarządu Oddziału Lubelskiego Polskiego Towarzystwa Archeologicznego i Numizmatycznego.

Wybrane osiągnięciaEdytuj

Głównym tematem prac Edwarda Soczewińskiego była teoria procesów chromatograficznych. Wyprowadził wzór na zależność retencji chromatograficznej od składu dwuskładnikowej fazy mieszanej, znany jako równanie Soczewińskiego-Wachtmeistera[3]. Dalsze badania doprowadziły do sformułowania teorii adsorpcji na adsorbentach polarnych[4], znanej obecnie jako model/równanie Snydera-Soczewińskiego[5][6]. Wspólnie z Tadeuszem Dzido opracowali teflonową komorę poziomą do chromatografii cienkowarstwowej[7].

Nagrody i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Zmarł Prof. zw. dr hab. Edward Soczewiński, dr h.c.. [dostęp 2016-12-19].
  2. Edward Soczewiński w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).
  3. Edward Soczewiński, Carl Axel Wachtmeister. The relation between the composition of certain ternary two-phase solvent systems and RM values. „Journal of Chromatography A”. 7, s. 311–320, 1962. DOI: 10.1016/S0021-9673(01)86422-0. 
  4. Edward Soczewinski. Solvent composition effects in thin-layer chromatography systems of the type silica gel-electron donor solvent. „Analytical Chemistry”. 41 (1), s. 179–182, 1969. DOI: 10.1021/ac60270a035. 
  5. Wu, Di, Lucy, Charles A.. Study of the slope of the linear relationship between retention and mobile phase composition (Snyder-Soczewiński model) in normal phase liquid chromatography with bonded and charge-transfer phases. „Journal of Chromatography A”. 1475, s. 31-40, 2016. DOI: 10.1016/j.chroma.2016.10.068. PMID: 27852455. 
  6. Markowski, W., Czaplnska, K. L., Blaszczak, M.. Determination of the Constants of the Snyder-Soczewinski Equation by Means of Gradient Multiple Development. „Journal of Liquid Chromatography”. 17 (5), s. 999-1009, 1994. DOI: 10.1080/10826079408013382. 
  7. Tadeusz H. Dzido, Edward Soczewiński. Modification of a horizontal sandwich chamber for thin-layer chromatography. „Journal of Chromatography A”. 516 (2), s. 461–466, 1990. DOI: 10.1016/S0021-9673(01)89289-X. 
  8. M.P. z 1994 r. nr 46, poz. 369

BibliografiaEdytuj

  • Edward Soczewiński (ur. 1928). Doktorzy honorowi Akademii Medycznej w Lublinie 1989–1998, Andrzej Wróbel (red.), „Problemy Nauki, Dydaktyki i Lecznictwa”, 5, AM Lublin, 1998, s. 165–186.