Egipskie hieroglify jednoliterowe

Egipskie hieroglify jednoliterowe (tzw. jednoliterowce lub jednospółgłoskowce) – hieroglify reprezentujące tylko jedną spółgłoskę – półsamogłoski lub spółgłoski, ale nigdy nie samogłoski. Jest to najważniejsza, chociaż najmniejsza grupa fonemów. W sumie jest 26 znaków, włączając w to graficzne warianty niektórych z nich. Jednospółgłoskowce w zapisach hieroglificznych z dwu- i trzyliterowcami czasami nazywane są dopełnieniem fonetycznym[1].

Znaki:

a
3  ,  
i
 ,  
w
w  . 

są spółgłoskami słabymi. Łatwo asymilują się ze spółgłoskami je poprzedzającymi, zwłaszcza gdy występują na końcu sylaby. W rezultacie – są często pomijane w zapisie hieroglificznym. Podobnie zachowuje się spółgłoska:

r
r  . 

W naukowych opracowaniach egiptolodzy zaznaczają takie pominięte spółgłoski w zapisach hieroglificznych – w transliteracjach wypisują je w nawiasach kwadratowych „[]”[2] lub nawiasach okrągłych „()”.

Tabela hieroglifów jednoliterowychEdytuj

Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
 
Abdżad
Hieroglif Opis Tradycyjna transliteracja Wartość fonetyczna według Allena (2000)
Zapis MdC[3] Fonetyka polska Przypisy Staroegipski Średnioegipski
A
sęp egipski 3 A e
lub
ee
polskie oddechowe e lub ee,
zawieszenie głosu (jak w słowie: peerel);
semicki alef
[l] lub [ɾ] ciche [j] lub [ʔ]
i
kwitnąca trzcina i i ma dwie wartości fonetyczne:
1. w środku słowa jest to krótkie i (jak w słowie: iść);
2. na początku słowa np. Amon (mn) ma wtedy wartość jak 3;
semickie jodh
początkowe lub końcowe [i]; czasem [j]
ii

lub
y
para kwitnących trzcin
lub
dwa patyki
y i + i
lub
y
j polskie długie j (jak w słowie: jeść);
podwojony jodh
  [j]
a
przedramię c
lub
ʾ
a e polskie krótkie e, zwarcie krtaniowe (jak w słowie: ech!);
semickie ayin
możliwe [d] [ʕ]; [d] możliwe, że zachowane w dialektach lub słowach
w

lub
W
pisklę przepiórki
lub
spirala
(hieratyczne skrócenie)[a]
w w
lub
W
u
lub
ł
lub
łu
polskie u przechodzące w łuuu (jak w słowie: służba);
semickie Waw
[w] ~ [u]
b
stopa
lub
goleń ze stopą
b b b polskie b (jak w słowie: bomba) [b] ~ [β]
p
taboret z maty trzcinowej lub stołek p p p polskie p (jak w słowie: pompka) przydechowe [pʰ]
f
żmija rogata f f f polskie f (jak w słowie: fajka) [f]
m

lub
M
sowa
lub
palec
m m
lub
M
m 1. polskie m (jak w słowie: mama)
2. Uwaga: ten hieroglif
M
posiada również inne formy:
gs
gs chyba dwa żebra oryksa (nazwa zaproponowana) oraz
Aa16
gs – forma skrótowa

3. zobacz też: dwuliterowechyba dwa żebra oryksa (gs)

[m]
n

lub
N
fala na wodzie
lub
korona Dolnego Egiptu
n n
lub
N
n polskie n (jak w słowie: nazwa) [n] [n], czasem [l]
r
usta r r r polskie r (jak w słowie: rower) zobacz en:File:Old Egyptian mouth sign.JPG [ɾ], czasem [l]
(dla niektórych dialektów zawsze jako [l])
h
trzcinowy szałas
(przekrój, rzut z góry)
h h h gardłowo-, lekko-„charczące” h, zwarcie krtaniowe (jak w słowie: Ahmed) [h]
H
lniany skręcony knot H h polskie krótkie h (jak w słowie: hufiec);
emfatyczne heth
[ħ]
x
placenta
lub
płaski placek
lub
ludzkie łożysko
x ch polskie oddechowe ch (jak w słowie: chata);
spółgłoska szczelinowa miękkopodniebienna bezdźwięczna
[ɣ]
X
brzuch zwierzęcia
z sutkami i ogonem
X ś
lub
chś
bardziej przypomina polskie ś („syczące” sj przy uśmiechnięciu) lub niemieckie ç (jak polskim słowie: wiśnia lub w niemieckim słowie: ich, fonet.: ɪç);
spółgłoska szczelinowa podniebienna bezdźwięczna
[x]
s

lub
z
złożone ubranie
lub
rygiel
s
lub
z
s
lub
z
s
lub
z
staroegipski dźwięk fonetyczny „rygla” nie jest znany, możliwe że było to z lub s lub coś pomiędzy zs/s-z (jak w słowach: zupa, syrop, zstępny) [s] [s]
S

lub
N38

lub
N39
sadzawka
lub
basen
(rzut z góry)
š S
lub
N38
lub
N39
sz polskie sz (jak w słowie: szyba) [ʃ]
k
wiklinowy kosz z rączką k k k polskie k (jak w słowie: krawiec) przydechowe [kʰ]
w niektórych słowach, palatalizowane [kʲ]
q
zbocze piaskowego wzgórza q q
lub
k
lub
ku
emfatyczne q lub ku (jak w słowie: Qumran lub kurant);
spółgłoska zwarta języczkowa bezdźwięczna
[qʼ]
g
podstawka pod słój na wino lub piwo g g g polskie twarde g (jak w słowie: guma) [kʼ]
t
chleb t t t polskie t (jak w słowie: tort) aspirowane [tʰ]
T
pęta (bolas) T cz
lub
tcz
polskie cz lub tcz (jak w słowie: cześć) palatalizowane [tʲ] lub [ʧ]
d
dłoń d d d polskie d (jak w słowie: dom) ejektywne [tʼ]
D
kobra odpoczywająca D polskie (jak w słowie: okej) ejektywne [tʲ] lub [ʧʼ]

Inne hieroglify czytane jak „jednoliterowce”Edytuj

Tabela hieroglifów czytanych jak hieroglify jednoliterowe, w kolejności abdżadowej.
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
i
Hieroglif
lub
grupa hieroglifów
Gardiner
lub
WikiHiero
translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  i i i  
E9w
E9 + G43
lub
E9 + w
i i nowonarodzone cielę + pisklę przepiórki 1. fon.: i

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliterowenowonarodzone cielę (iw)

iw
N21 Z1
N18 + N21 + Z1
lub
iw + N21 + Z1
i i piaszczysta połać ziemi + język ziemi + patyk 1. (w dowolnym słowie) fon.: i, np.:
iw
N21 Z1
r
Z1
tii
IrtIret (lub Iaret – region w starożytnej Syrii (?))

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify – określniki i ideogramypiaszczysta połać ziemi (iw)

 
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
b
Hieroglif
lub
grupa hieroglifów
Gardiner
lub
WikiHiero
translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  b b b  
  G29 + Z1
lub
bA + Z1
b b bocian siodlasty + patyk 1. (w zgrupowaniu) fon.: b

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliterowebocian siodlasty (b3)

  G29 + R7
lub
bA + snTr
bocian siodlasty + miseczka na kadzidło z unoszącym się dymkiem
bbA
D58 + G29
lub
b + bA
stopa + bocian siodlasty
 
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
m
Hieroglif
lub
grupa hieroglifów
Gardiner
lub
WikiHiero
translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  m lub M m m  
gs
Aa13
lub
gs
lub
im
m m chyba dwa żebra oryksa
(zaproponowana nazwa)
lub pot. palec
1. fon.: m
2. te hieroglify to warianty hieroglifu -
Aa15

3. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliterowechyba dwa żebra oryksa (m)

Aa14

(Stare Państwo)
Aa14
Aa16
Aa16
D38
D38 m m przedramię trzymające okrągły bochenek 1. (bardziej powszechne użycie) fon.: m, np.:
it
D38
A40
ItmAtum

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliteroweprzedramię trzymające okrągły bochenek (mi)

mAA
U1 + G1
lub
mA + A
m m sierp + sęp egipski 1. (w zgrupowaniu:
mAA
) jeden z hieroglifów –
mA
– fon.: m

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliterowesierp (m3)
3. zobacz też: sowa (m)
4. zobacz teæ: palec (m)

mw
N35A
lub
mw
m m trzy fale 1. (w niektórych przypadkach) fon.: m, np.:
iin
U19
nw
O29
mwN25
YncmYenoam (region w starożytnej Palestynie)

2. więcej o tych hieroglifach:
   hieroglify dwuliterowetrzy fale (mw)

N35B
N35B
lub
mw
N35C
N35C
lub
mw
dwie fale
G19
G19 m m kombinacja hieroglifów:
m+D37

(sowa + przedramię trzymające stożkowaty bochenek)
fon.: m
G20
G20 m m kombinacja hieroglifów:
m+a

(sowa + przedramię)
fon.: m
 
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
n
Hieroglif
lub
grupa hieroglifów
Gardiner
lub
WikiHiero
translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  n lub N n n  
n
U19
nw
N35 + U19 + N35A
lub
n + U19 + nw
n n fala + topór + garnek 1. (w zgrupowaniu) fon.: n

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify – określniki i ideogramyfala na wodzie (det.)
3. zobacz też: hieroglify dwuliterowetopór (nw)

n
A
N35 + G1
lub
n + A
fala + sęp egipski
n
Z2
N35 + Z2
lub
n + Z2
fala + trzy patyki
S4
S4 n n korona Dolnego Egiptu w koszyku 1. (sporadycznie) fon.: n

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify – określniki i ideogramykorona Dolnego Egiptu (n)

D35
D35 n n ramiona w geście zaprzeczenia 1. fon.: n

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliteroweramiona w geście zaprzeczenia (ḫm)

 
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
r
Hieroglif
lub
grupa hieroglifów
Gardiner
lub
WikiHiero
translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  r r lub l r lub l  
rA
Z1
D21 + Z1
lub
r + Z1
lub
rA + Z1
r r usta + patyk 1. (w zgrupowaniu) fon.: r, np.:  ibrogier

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliteroweusta (r)

rw
E23
lub
l
lub
rw
r r leżący lew 1. (w zgrupowaniu) fon.: r, np.:
krw
Z1
rw
N25
KrrKerer (lub Gerãr – miejscowość w starożytnej Syrii (?))

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliteroweleżący lew (rw)

rw
Z1
E23 + Z1
lub
l + Z1
lub
rw + Z1
leżący lew + patyk
l
E23
lub
l
lub
rw
l l leżący lew 1. (okres Ptolemejski) fon.: l - ten hieroglif pojawił się stosunkowo późno, w imionach Ptolemeuszy – zakłada się, że jest to polskie l (jak w słowie: Kleopatra), np.:
<
N29
E23
V4Q3G1X1D21
G1
X1
H8
>
Klw3p3tr3.t Kleopatra I

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliteroweleżący lew (rw)

 
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
H (duże)
Hieroglif
lub
grupa hieroglifów
Gardiner
lub
WikiHiero
translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  H h  
HA
M16
lub
HA
h kępa papirusu 1. (w zgrupowaniu) fon.: h

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliterowekępa papirusu (ḥ3)

HAA
M16 + G1
lub
HA + A
kępa papirusu + sęp egipski
Hwt
O6
lub
Hwt
h prostokątne ogrodzenie widziane na planie
(rzut z góry)
1. (znany jeden przypadek) fon.: h, w sł.:
Hwtt t
xAst
(war.
Ht t
pr
) – ḥttkamieniołom

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliteroweprostokątne ogrodzenie widziane na planie (rzut z góry) ()

O7
O7 kombinacja hieroglifów:
Hwt+t

(prostokątne ogrodzenie widziane na planie + chleb)
 
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
x (mały)
Hieroglif
lub
grupa hieroglifów
Gardiner
lub
WikiHiero
translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  x ch  
xA
M12
lub
xA
ch liść lotosu z łodygą i kłączami 1. (w zgrupowaniu) fon.:

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliteroweliść lotosu z łodygą i kłączami (ḫ3)

xAA
M12 + G1
lub
xA + A
liść lotosu z łodygą i kłączami + sęp egipski
 
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
s (małe)
Hieroglif
lub
grupa hieroglifów
Gardiner
lub
WikiHiero
translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  s s lub z s lub z  
Aa18
Aa18 s s zatyle czegoś 1. (w zgrupowaniu) fon.: s

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliterowezatyle czegoś (s3)

Aa18
Z1
Aa18 + Z1 zatyle czegoś + patyk
sww
M23 + G43
lub
sw + w
s s roślina ceniona w Górnym Egipcie + pisklę przepiórki 1. (w zgrupowaniu) jeden z hieroglifów –
sw
– fon.: s

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliteroweroślina ceniona w Górnym Egipcie (sw)

zbb
O35 + D58
lub
zb + b
s s rygiel z kroczącymi nogami + stopa 1. (w zgrupowaniu) jeden z hieroglifów –
zb
– fon.: s

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliterowekombinacja hieroglifów: rygiel + kroczące nogi (sb)

 
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
S (duże)
Hieroglif
lub
grupa hieroglifów
Gardiner
lub
WikiHiero
translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  S š sz  
SA
M8
lub
SA
š sz sadzawka z kwiatami lotosu 1. (w zgrupowaniu) jeden z hieroglifów -
SA
- fon.: š

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliterowesadzawka z kwiatami lotosu (š3)

SAA
M8 + G1
lub
SA + A
sadzawka z kwiatami lotosu + sęp egipski
 
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
k
Hieroglif
lub
grupa hieroglifów
Gardiner
lub
WikiHiero
translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  k k k  
V31A

(forma alternatywna – Stare Państwo – hieratyka)
V31A k k wiklinowy kosz z rączką
(wersja odwrócona
k
)
1. fon.: k
2. ten hieroglif (
V31A
) jest wersją odwróconą hieroglifu –
k
– był akceptowany tylko w piśmie heratycznym w okresie Starego Państwa

3. zobacz też: wiklinowy kosz z rączką (k)

kA
D28
lub
kA
k k uniesione ramiona 1. (w zgrupowaniu) fon.: k

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliteroweuniesione ramiona (k3)

kA
Z1
D28 + Z1
lub
kA + Z1
uniesione ramiona + patyk
 
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
g
Hieroglif
lub
grupa hieroglifów
Gardiner
lub
WikiHiero
translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  g g g  
W12

(Stare Państwo)
W12 g g (1) podstawka pod słoje na wino lub piwo 1. fon.: "g"
2. ten hieroglif (
W12
) był wcześniejszą wersją hieroglifu -
W11

3. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify – określniki i ideogramy(1) podstawka pod słoje na wino lub piwo (det.)

sSr
V33
lub
sSr
g g torba z płótna (lnu) 1. (tylko w kilku słowach) fon.: g, np.:
sSrbA
niwt
GbtywKoptus (lub Koptos, łac. Coptus – miasto znajdujące się w środkowym biegu Nilu, poniżej Luksoru)

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify trzyliterowetorba z płótna (lnu) (sšr)

V34
V34
V35

(Stare Państwo)
V35
 
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
t (małe)
Hieroglif
lub
grupa hieroglifów
Gardiner
lub
WikiHiero
translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  t t t  
t
X2
iw
Z2
X1 + X2 + N18 + Z2
lub
t + X2 + iw + Z2
t t chleb + zwinięty chleb + bochenek + trzy patyki 1. (w zgrupowaniu) fon.: t

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify – określniki i ideogramychleb (det.)
3. zobacz też: hieroglify – określniki i ideogramybochenek (det.)

t X2
iw
X1 + X2 + N18
lub
t + X2 + iw
chleb + bochenek + zwinięty chleb
T
V13
lub
T
t t pęta (bola) 1. (sporadycznie, z powodu błędu fonetycznego) fon.: t
2. ten hieroglif (
V14
) był używany zamiennie z hieroglifem –
t

3. zobacz też: hieroglify – określniki i ideogramychleb (det.)

V14
V14 t t pęta (bola) z ogonkiem 1. (sporadycznie) fon.: t
2. ten hieroglif (
V14
) był używany zamiennie z hieroglifem –
t

   wyjątek stanowi kilka słów, gdzie ten hieroglif występuje podwójnie (
V14
V14
)

3. zobacz też: hieroglify – określniki i ideogramychleb (det.)

tA
N21 Z1
N16 + N21 + Z1
lub
tA + N21 + Z1
t t płaska warstwa ziemi z ziarnkami piasku + jęzor z ziemi + patyk 1. (w zgrupowaniu, w dowolnym słowie) fon.: t

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliterowepłaska warstwa ziemi z ziarnkami piasku (t3)

ti
U33
lub
ti
t t tłuczek 1. (sporadycznie, w zgrupowaniu) fon.: t, np.:
iw
N21 Z1
r
Z1
tii
IrtIret (lub Iaret – region w starożytnej Syrii (?))

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliterowetłuczek (ti)

tii
U33 + M17
lub
ti + i
tłuczek + kwitnąca trzcina
tiii
U33 + M17 + M17
lub
ti + i + i
tłuczek + kwitnąca trzcina + kwitnąca trzcina
tiH
U33 + V28
lub
ti + H
tłuczek + lniany skręcony knot
Hti
V28 + U33
lub
H + ti
lniany skręcony knot + tłuczek
 
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
T (duże)
Hieroglif
lub
grupa hieroglifów
Gardiner
lub
WikiHiero
translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  T cz lub tcz  
V14
V14 cz (tcz) pęta (bola) z ogonkiem 1. fon.: , np.:
V14
V14
i
ṮṯiCzeczi (lub Tczetczi – imię męskie)
2. ten hieroglif (
V14
) był używany zamiennie z hieroglifem –
t

3. zobacz też: hieroglify – określniki i ideogramychleb (det.)

TAZ1
G47 + Z1
lub
TA + Z1
cz (tcz) kaczątko + patyk 1. (w zgrupowaniu) fon.:

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliterowekaczątko (ṯ3)

 
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
d (małe)
Hieroglif
lub
grupa hieroglifów
Gardiner
lub
WikiHiero
translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  d d d  
D37
D37 d d przedramię trzymające stożkowaty bochenek 1. (sporadycznie) fon.: d - fonetyka tego hieroglifu jest dyskusyjna, np.:
D37
D37
wniwt
DdwBuzyrys (lub łac. Busiris, obecnie: Abu Sir Bana)

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliteroweprzedramię trzymające stożkowaty bochenek (di)

di
X8
lub
di
d d stożkowaty bochenek 1. (kilka przypadków) fon.: d - fonetyka tego hieroglifu jest dyskusyjna, np.:
diqN33 Z1
Z2
dḳ(r)owoce (l. mn.)

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliterowestożkowaty bochenek (di)

D47
D47 d d dłoń zgięta 1. fon.: d
2. ten hieroglif (
D47
) był używany jako zamiennik hieroglifu -
d

3. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify – określniki i ideogramydłoń (d)

 
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)
D (duże)
Hieroglif
lub
grupa hieroglifów
Gardiner
lub
WikiHiero
translit. translit. polska Opis Uwagi
Oznaczenia: transl. – transliteracja, fon. – fonetyka, półfon. – półfonem, fon. det. – fonetyczny determinatyw, ideo. – ideogram, półideo. – półideogram, det. – determinatyw, war. – wariant, skr. – forma skrótowa zapisu
  D  
DA
U28
lub
DA
ognisty świder 1. (w zgrupowaniu) fon.:

2. więcej o tym hieroglifie:
   hieroglify dwuliteroweognisty świder (3)

DAA
U28 + G1
lub
DA + A
ognisty świder + sęp egipski
 
Kategorie:   Abdżad A
(duże)
i y a
(małe)
w b p f m n r h
(małe)
H
(duże)
x
(mały)
X
(duży)
s
(małe)
S
(duże)
k q g t
(małe)
T
(duże)
d
(małe)
D
(duże)

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. W hieratycznym piśmie – jako piśmie odręcznym – znaki o skomplikowanej formie zastępowano prostszymi, i tak pisklę przepiórki (
    G43
    ) zostało zastąpione spiralnym zwojem liny (
    Z7
    ). Takie hieratyczne uproszczenie było używane od I Okresu Przejściowego, ale w powszechnym użyciu ten uproszczony hieroglif był dopiero 500 lat później, czyli od czasów Echnatona z XVIII dynastii Nowego Państwa.

PrzypisyEdytuj

  1. Knight Shawn C., Egyptian Writing Systems and Grammar, Shawn C. Knight, 2009.
  2. W.V. Davies, Egipskie hieroglify, Warszawa: RTW, 1998, ISBN 83-86822-89-9, OCLC 749730090.
  3. MdCtransliteracja Manuel’a de Codage nie wymaga stosowania znaków specjalnych – wykorzystuje do transliteracji znaki alfabetu łacińskiego.

BibliografiaEdytuj

  • Erman Adolf, Breasted James Henry (tłumaczenie), Egiptian grammar. Williams and Norgate, Henrieta Street, Covent Garden, London and 20 South Frederick Street, Edinburgh 1894.
  • Roeder Günter (prof. University of Breslau), Mercer Samuel A.B. (translated by), Short Egiptian Grammar. New Haven: Yale University Press; London: Humphrey Milford; Oxford: Oxford University Press, Leipzig 1920.
  • Gardiner Alan Henderson (Sir), Egyptian Grammar. The Griffith Institute 1973. ​ISBN 0-900416-35-1​.

Linki zewnętrzneEdytuj