Egrettarodzaj ptaka z rodziny czaplowatych (Ardeidae).

Egretta[1]
T. Forster, 1817[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – czapla nadobna (E. garzetta)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd pelikanowe
Podrząd czaplowce
Rodzina czaplowate
Rodzaj Egretta
Typ nomenklatoryczny

Ardea garzetta Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

WystępowanieEdytuj

Rodzaj obejmuje gatunki występujące na wszystkich kontynentach, oprócz obszarów antarktycznych[15].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała 42,5–81 cm, rozpiętość skrzydeł 84–117 cm; masa ciała 213–869 g[15].

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Egretta: fr. Aigrette „czapla”, od zdrobnienia oks. Aigron „czapla”[16].
  • Garzetta: epitet gatunkowy Ardea garzetta Linnaeus, 1766; wł. Garzetta lub Sgarzetta „czapla nadobna”[16]. Gatunek typowy: Ardea garzetta Linnaeus, 1766.
  • Lepterodas: gr. λεπτος leptos „delikatny, smukły”; ερωδιος erōdios „czapla” (por. ερωγας erōgas „czapla”)[16]. Gatunek typowy: Ardea schistacea Hemprich & Ehrenberg, 1828[a].
  • Demigretta: nowołac. demi- „pół-”, od średniowoeicznołac. dimedius „połowa”; rodzaj Egretta T. Forster, 1817[16]. Gatunek typowy: Demigretta concolor Blyth, 1846 (= Ardea sacra J.F. Gmelin, 1789).
  • Hemiegretta: gr. ἡμι- hēmi- „pół, mały”, od ἡμισυς hēmisus „połowa”; rodzaj Egretta T. Forster, 1817[16]. Gatunek typowy: Ardea sacra J.F. Gmelin, 1789.
  • Florida: Floryda (ang. Florida), Stany Zjednoczone; zpięciu okazów na podstawie których Baird opisał rodzaj, dwa zostały odłowione na Florydzie[16]. Gatunek typowy: Ardea caerulea Linnaeus, 1758.
  • Hydranassa: gr. ὑδρο- hudro- „wodny” , od ὑδωρ hudōr, ὑδατος hudatos „woda”; ανασσα anassa „królowa, dama”, od αναξ anax, ανακτος anaktos „król” (por. νασσα nassa „kaczka”)[16]. Gatunek typowy: Ardea ludoviciana A. Wilson, 1814 (= Egretta ruficollis Gosse, 1847[b]).
  • Dichromanassa: gr. διχρωμος dikhrōmos „dwukolorowy”, od δι- di- „podwójny”, od δις dis „dwa razy”, od δυο duo „dwa”; χρωμα khrōma, χρωματος khrōmatos „kolor”, od χρωζω khrōzō „plamić”; ανασσα anassa „królowa, dama”, od αναξ anax, ανακτος anaktos „król” (por. νασσα nassa „kaczka”)[16]. Gatunek typowy: Ardea rufa Boddaert, 1793 (= Ardea rufescens J.F. Gmelin, 1789).
  • Leucophoyx: gr. λευκος leukos „biały”; φωυξ phōux „czapla”[16]. Gatunek typowy: Ardea candidissima J.F. Gmelin, 1789 (= Ardea thula G.I. Molina, 1782).
  • Melanophoyx: gr. μελας melas, μελανος melanos „czarny”; φωυξ phōux „czapla”[16]. Gatunek typowy: Ardea calceolata Du Bus, 1837 (= Ardea ardesiaca Wagler, 1827).
  • Notophoyx: gr. νοτος notos „południe”; φωυξ phōux „czapla”[16]. Gatunek typowy: Ardea novaehollandiae latham, 1790.
  • Tonophoyx: anagram nazwy rodzaju Notophoyx Sharpe, 1895[16]. Gatunek typowy: Notophoyx flavirostris Sharpe, 1894 (= Ardea picata Gould, 1845).
  • Hemigarzetta: gr. ἡμι- hēmi- „pół, mały”, od ἡμισυς hēmisus „połowa”; wł. Garzetta lub Sgarzetta „czapla nadobna”[16]. Gatunek typowy: Herodias eulophotes Swinhoe, 1860.

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą następujące gatunki[17]:

UwagiEdytuj

  1. Podgatunek E. gularis.
  2. Podgatunek A. tricolor.

PrzypisyEdytuj

  1. Egretta, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. T.I.M. Forster: A synoptical catalogue of British birds; intended to identify the species mentioned by different names in several catalogues already extant. Forming a book of reference to Observations on British ornithology. London: Printed by and for Nichols, son, and Bentley, 1817, s. 59. (ang.)
  3. J.J. Kaup: Skizzirte Entwickelungs-Geschichte und natürliches System der europäischen Thierwelt: Erster Theil welcher die Vogelsäugethiere und Vögel nebst Andeutung der Entstehung der letzteren aus Amphibien enthält. Darmstadt: In commission bei Carl Wilhelm Leske, 1829, s. 76. (niem.)
  4. F.W. Hemprich & Ch.G. Ehrenberg: Symbolae physicae, seu, Icones et descriptiones Avium quae ex itinere par Africam Borealem et Asiam Occidentalem. Berolini: Ex Officina Academica, venditur a Mittlero, 1828, s. sig. i. (łac.)
  5. E. Blyth. Notes on the Fauna of the Nicobar Islands. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 15, s. 372, 1846 (ang.). 
  6. Ch.L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 2. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1857, s. 120. (łac.)
  7. Baird 1858 ↓, s. xlv, 671.
  8. Baird 1858 ↓, s. 660.
  9. R. Ridgway. Studies of the american herodiones. „Bulletin of the United States Geological and Geographical Survey of the Territories”. 4 (1), s. 224, 246, 1878 (ang.). 
  10. Sharpe 1894 ↓, s. xxxix.
  11. Sharpe 1894 ↓, s. xxxviii.
  12. R.B. Sharpe. List of the species of Ardeidae. „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”. 5 (29), s. xiii, 1895 (ang.). 
  13. G.M. Mathews. New genera. „Austral Avian Record”. 1, s. 195, 1912–1913 (ang.). 
  14. G.M. Mathews: The Birds of Australia. Cz. 3. Londyn: H.F. & G. Witherby, 1913–1914, s. 448. (ang.)
  15. a b D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Herons, Egrets, and Bitterns (Ardeidae), version 1.0.. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.ardeid1.01. [dostęp 2020-05-25]. (ang.)  
  16. a b c d e f g h i j k l m Etymologia za: J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2020. (ang.)
  17. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Ardeidae Leach, 1820 - czaplowate - Herons (Wersja: 2016-03-19). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-02-19].

BibliografiaEdytuj