Egzekutor (książka)

Egzekutor – książka napisana przez Stefana Dąmbskiego (byłego żołnierza Armii Krajowej) w formie spowiedzi z przesłaniem, że wojna niszczy każdego człowieka, wydana w 2010 przez Ośrodek Karta[1].

Egzekutor
Autor Stefan Dąmbski
Typ utworu pamiętnik
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Polska
Język polski
Data wydania 2010
Wydawca Ośrodek Karta

TreśćEdytuj

Treść książki stanowią wspomnienia autora dotyczące II wojny światowej. Stefan Dąmbski jako partyzant należący do Armii Krajowej działał na Podkarpaciu zajmując się w czasie wojny przede wszystkim wykonywaniem wyroków śmierci, a w okresie powojennym akcjami odwetowymi przeciwko ludności ukraińskiej oraz walką z władzą ludową. Zabijał z zimna krwią Niemców, Ukraińców oraz funkcjonariuszy nowej władzy. Książka stanowi rozliczenie z tym właśnie okresem w życiu autora i została przez niego podsumowana cytatem:

Przez lata po zakończeniu wojny próbowałem analizować siebie samego i w końcu uznałem, że doszedłem do tego zwierzęcego stadium głównie przez moje wychowanie w młodych latach – w atmosferze do przesady patriotycznej.

Stefan Dąmbski swoje wspomnienia napisał przebywając na emigracji w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Pisał je od lat 70. XX wieku, a zakończył przed popełnieniem samobójstwa w 1993. Fragmenty jego wspomnień ukazały się w 1997 w kwartalniku Karta.

RecenzjeEdytuj

Wiarygodność wspomnień Stefana Dąmbskiego zawartych w Egzekutorze kwestionują środowiska żołnierzy Armii Krajowej, którzy przytaczają wiele fragmentów wspomnień w których autor mija się z prawdą. Treść wszystkich głosów opublikowana została wraz z komentarzem historyka Grzegorza Ostasza w książce w dziale pt. Wokół Egzekutora.

Dla profesora Andrzeja Ledera interesujący jest fragment dotyczący reakcji autora na stanowisko partyzantów z jego oddziału związane z wkroczeniem Armii Czerwonej do Polski i ustanowieniem nowej władzy. Otóż, wielu partyzantów z jego oddziału

uważa, że nasze zadanie jest już wykonane, że czas przejść do cywila, pokończyć szkoły i zabrać się do uczciwej pracy.

U autora te słowa budzą zdziwienie, wręcz przerażenie[2].

PrzypisyEdytuj

  1. Byłem gorszy od zwierzęcia. Byłem żołnierzem AK. [dostęp 2010-10-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-10-15)].
  2. Andrzej Leder, Prześniona rewolucja, Warszawa 2013, s. 137.

Linki zewnętrzneEdytuj