Otwórz menu główne

Elżbieta Barszczewska

polska aktorka

Elżbieta Maria Barszczewska-Wyrzykowska (ur. 29 listopada 1913 w Warszawie, zm. 14 października 1987 tamże) – polska aktorka teatralna i filmowa. Córka Witolda Barszczewskiego i Marii Szumskiej.

Elżbieta Barszczewska
Ilustracja
Elżbieta Barszczewska, odbitka fot. z 1945
Imię i nazwisko Elżbieta Maria Barszczewska-Wyrzykowska
Data i miejsce urodzenia 29 listopada 1913
Warszawa
Data i miejsce śmierci 14 października 1987
Warszawa
Zawód aktorka
Współmałżonek Marian Wyrzykowski
Lata aktywności 1934–1981
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Złoty Krzyż Zasługi (nadany dwukrotnie) Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
Elżbieta Barszczewska jako Wanda Porębska w scenie z filmu Płomienne serca

ŻyciorysEdytuj

Kariera teatralnaEdytuj

Maturę zdała w 1932 w warszawskim Gimnazjum im. Marii Konopnickiej. Zamierzała wstąpić do Szkoły Nauk Politycznych, ale ostatecznie zdecydowała się na studia aktorskie. Warszawski Państwowy Instytut Sztuki Teatralnej ukończyła w 1934. W tym samym roku zadebiutowała na scenie Teatru Polskiego rolą Heleny w Śnie nocy letniej Szekspira w reżyserii Leona Schillera.

Do 1939 występowała na scenach Teatrów Towarzystwa Krzewienia Kultury Teatralnej (TKKT) oraz gościnnie w Teatrze Narodowym. W czasie okupacji pracowała w jako kelnerka w kawiarniach Café Bodo oraz U aktorek i brała udział w konspiracyjnym życiu teatralnym. W marcu 1941 roku aresztowana przez niemieckie władze okupacyjne w związku ze sprawą zabójstwa Igo Syma[1]. Po wojnie pracowała w Teatrze Polskim (1945-62), w Teatrze Narodowym (1962-65) i od 1965 do 1987 ponownie w Teatrze Polskim.

Ostatnia premiera, która była udziałem aktorki, to Wspomnienie według Johna Murrela z rolą Sary Bernhardt. W Teatrze Telewizji wystąpiła w Pieśni Marie de France.

Życie prywatneEdytuj

Była żoną aktora Mariana Wyrzykowskiego, z którym miała syna Juliusza.

 
Grób Elżbiety Barszczewskiej na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Została pochowana na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (Aleja Zasłużonych, grób 98)[2].

Wybrane spektakle teatralneEdytuj

FilmografiaEdytuj

Na dużym ekranie zadebiutowała jeszcze jako studentka w filmie Co mój mąż robi w nocy w reżyserii Michała Waszyńskiego; dzięki delikatnej urodzie, głosowi o ciekawej barwie i talentowi szybko zdobyła popularność i uznanie publiczności i krytyki, stała się gwiazdą. W latach 1935-1939 zagrała 13 głównych ról w filmach:

Po wojnie zagrała tylko w jednym filmie – Rytmie serca (1977) Zbigniewa Kamińskiego[3].

Pracowała między innymi z takimi aktorami jak Mieczysława Ćwiklińska, Stefan Jaracz, Kazimierz Junosza-Stępowski, Stanisława Wysocka.

Odznaczenia i nagrodyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Władysław Bartoszewski, Warszawski pierścień śmierci, Warszawa 1970, s. 106.
  2. Marian Wyrzykowski. cmentarze.um.warszawa.pl. [dostęp 2019-10-29].
  3. Elżbieta Barszczewska (pol.). culture.pl. [dostęp 2013-02-11].
  4. 22 lipca 1949 M.P. z 1950 r. nr 6, poz. 58
  5. 25 czerwca 1946 „za zasługi w dziedzinie sztuki dramatycznej na terenie kraju” M.P. z 1946 r. nr 145, poz. 283
  6. 13 listopada 1953 „w związku z 40-leciem pracy Państwowego Teatru Polskiego w Warszawie” M.P. z 1953 r. nr 106, poz. 1422

BibliografiaEdytuj

  • Elżbieta Barszczewska. W: Witold Filler, Lech Piotrowski: Poczet aktorów polskich: Od Solskiego do Lindy. Warszawa: 1998, s. 14-16. ISBN 83-87571-54-7.

Linki zewnętrzneEdytuj