Elektrownia Połaniec

Elektrownia Połaniec (obecnie Enea Elektrownia Połaniec Spółka Akcyjna, nazwa skrócona: Enea Połaniec S.A.) – elektrownia węglowa w Polsce, położona we wsi Zawada koło Połańca. Elektrownia o mocy 1882 MW brutto, składa się z siedmiu bloków energetycznych o mocy od 225 do 240 MW opalanych węglem przy współspalaniu biomasy oraz „Zielonego Bloku” o mocy 225 MW, opalanego w 100% biomasą. Produkuje rocznie około 8,4 TWh energii elektrycznej, co plasuje ją w ścisłej czołówce w Polsce pod względem ilości wytwarzanej energii (prawie 6% krajowej produkcji)[3][4].

Enea Elektrownia Połaniec Spółka Akcyjna (Enea Połaniec S.A.)
Ilustracja
Elektrownia Połaniec
Państwo  Polska
Województwo  świętokrzyskie
Adres 28-230 Połaniec
Zawada 26
Data założenia 1979
Forma prawna spółka akcyjna
Prezes Bogusław Rybacki[1]
Przewodniczący Rady Nadzorczej Luiza Jelewska[2]
Nr KRS 0000053769
Dane finansowe
Kapitał zakładowy 713 500 000 PLN
Położenie na mapie gminy Połaniec
Mapa konturowa gminy Połaniec, po prawej znajduje się punkt z opisem „Enea Elektrownia Połaniec Spółka Akcyjna (Enea Połaniec S.A.)”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Enea Elektrownia Połaniec Spółka Akcyjna (Enea Połaniec S.A.)”
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa konturowa województwa świętokrzyskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Enea Elektrownia Połaniec Spółka Akcyjna (Enea Połaniec S.A.)”
Położenie na mapie powiatu staszowskiego
Mapa konturowa powiatu staszowskiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Enea Elektrownia Połaniec Spółka Akcyjna (Enea Połaniec S.A.)”
Ziemia50°26′06,4″N 21°20′00,7″E/50,435111 21,333528
Strona internetowa
Elektrownia Połaniec
ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  świętokrzyskie
Status Aktywna
Właściciel Enea S.A.
Liczba bloków energetycznych 8
Roczna prod. elektr. 8,4 TWh
Źródła energii
Źródła energii:
- główne węgiel kamienny
- drugorzędne biomasa
Kluczowe daty
Włączenie do sieci 21 listopada 1979 (uruchomiony został pierwszy blok energetyczny)
25 października 1983 (uruchomiony został ostatni – ósmy blok energetyczny)
Elektrownia Połaniec

HistoriaEdytuj

Budowa elektrowni i pierwsze lata jej funkcjonowaniaEdytuj

Kierownikiem budowy elektrowni był inż. Józef Zieliński[5].

Podczas budowy elektrowni doszło do wielu nieprawidłowości i zaniedbań, które były m.in. przedmiotem dochodzeń milicji i prokuratury. Nieprawidłowości dotyczyły głównie wyładunku, magazynowania i składowania urządzeń. Na budowie stwierdzano nieporządek i marnotrawstwo. Pospiech i uszczuplanie potencjału budowlanego (zabieranego na inne budowy) owocował bagatelizowaniem i ignorowaniem zaleceń pokontrolnych. Stwierdzono np. zniszczenie odłącznika napowietrzania, rozbicie szafy dwupolowej przy rozładunku, zniszczenie źle magazynowanych płyt gipsowych, rur do kondensatorów, pocięcie palnikami i wywiezienie na złom prowadnic prób, przemarznięcie farb podkładowych, skorodowanie wirników, czy zagubienie spychacza (odnalezionego potem w stanie całkowitego zniszczenia). Zdaniem NIK-u na płace i nagrody wypłacone po uruchomieniu pierwszego bloku przeznaczono pieniądze z funduszu mobilizacyjnego przeznaczonego na wszystkie planowane osiem bloków. Wynikiem nieprzestrzegania zaleceń był wybuch na budowie pożaru w dniu 21 lutego 1980, który przyniósł straty w wysokości 44 milionów złotych[6].

Pierwszy blok o mocy 200 MW został uruchomiony w 1979 roku. 25 października 1983 uruchomiono ostatni, ósmy blok energetyczny i elektrownia osiągnęła łączną moc zainstalowaną 1600 MW[4]. 16 stycznia 1989 elektrownia została przekształcona w przedsiębiorstwo państwowe Elektrownia im. Tadeusza Kościuszki. Po modernizacji turbin w latach 1992–1995 moc zainstalowana wynosiła 1800 MW[7].

Powódź tysiąclecia (1997) i powódź w 2010 r.Edytuj

W 1997 roku podczas powodzi tysiąclecia elektrowni groziło podtopienie w związku z wystąpieniem z brzegów rzeki Wisły, płynącej w bezpośrednim sąsiedztwie. W związku z tym, iż sytuacja była bardzo poważna, zarząd elektrowni wpadł na pomysł wysadzenia wałów po drugiej stronie Wisły – mieszkańcom zaproponowano odszkodowania i duże zniżki na prąd przez kilka lat, ale odrzucili oni tę propozycję. Ostatecznie woda nie spowodowała strat w majątku należącym do elektrowni, a po ustąpieniu powodzi wały zostały solidnie wzmocnione w kilku miejscach.

Sytuacja powtórzyła się w 2010 roku: 18 maja setki ludzi pracowały przy obwałowaniu terenu elektrowni, podwyższając wał przeciwpowodziowy przy pomocy worków z piaskiem. Poziom Wisły w Połańcu wzrastał wówczas około 20 centymetrów na godzinę[8]. 19 maja, około godziny 18.00, woda zaczęła powoli opadać. Po raz kolejny elektrownia wyszła z powodzi obronną ręką[9].

Przekształcenia organizacyjno-prawneEdytuj

30 kwietnia 1996 elektrownia przekształcona została w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa. 6 kwietnia 2000 podpisano umowę prywatyzacyjną, w wyniku której strategicznym inwestorem zostało przedsiębiorstwo Electrabel International Holdings B.V. z siedzibą w Moerdijk w Holandii (nabyło za 87,5 mln EUR 25% + 1 akcję). 21 lutego 2003 Electrabel zakupił od Skarbu Państwa kolejne 60% akcji (za 160 mln EUR), a do końca tego roku wykupił pozostałe akcje, należące do pracowników elektrowni, uzyskując 100% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. W 2003 roku podjęto decyzję o zmianie nazwy przedsiębiorstwa z Elektrownia im. Tadeusza Kościuszki w Połańcu na Elektrownia Połaniec S.A. – Grupa Electrabel (w skrócie Electrabel Połaniec S.A.)[7].

Począwszy od 1 stycznia 2007[7] Electrabel prowadził działalność w Polsce jako jedna firma z siedzibą w Zawadzie (gmina Połaniec). Od 2009 roku Electrabel wszedł w skład grupy GDF SUEZ (od 2015 r. Engie). Do 2016 r. elektrownia funkcjonowała jako ENGIE Energia Polska S.A.,oraz ENGIE Bioenergia Sp. z o.o.[10]

Budowa nowego kominaEdytuj

12 lipca 2007 spółka budowlana Polimex-Mostostal podpisała umowę w przedmiocie generalnego wykonawstwa w Elektrowni Połaniec instalacji podłączenia bloków od 1 do 8 do istniejącej instalacji odsiarczania spalin (kwota umowy opiewała na 102,8 mln zł netto)[11]. Umowa przewidywała również odprowadzenie spalin do nowego komina o wysokości 150 m, wraz z jego budową. Podwykonawcą w zakresie ostatnich wymienionych inwestycji było przedsiębiorstwo Uniserv S.A. z siedzibą w Katowicach[12].

Budowa Zielonego BlokuEdytuj

W marcu 2010 roku ENGIE Energia Polska i przedsiębiorstwo Foster Wheeler[a] zawarły umowę w przedmiocie budowy Zielonego Bloku – bloku energetycznego opalanego wyłącznie biomasą[4]. 5 czerwca 2013 odbyło się uroczyste, oficjalne (blok oddano do użytku już w grudniu 2012) otwarcie Zielonego Bloku w Elektrowni Połaniec. Zastosowana w nim jednostka, o mocy 205 MW, stanowi największy na świecie blok energetyczny opalany w 100% biomasą, pochodzącą ze zrębków drzewnych (80%) i odpadów rolniczych (20%). Koszt inwestycji szacowany jest na około 1 mld zł. Blok jest w stanie wyprodukować energię, która wystarczyłaby na zasilenie 600 tys. gospodarstw domowych i odpowiada za około 25% krajowej produkcji prądu z paliwa biomasowego[13][14][15]. Inwestycja umożliwiła obniżenie emisji dwutlenku węgla o ponad 1,2 mln ton rocznie[3].

Modernizacja sześciu bloków ElektrowniEdytuj

W maju 2012 roku ENGIE Energia Polska podpisała z Alstom Power Sp. z o.o. umowę w sprawie modernizacji sześciu oraz kapitalnego remontu jednego bloku elektrowni. Elementy konstrukcyjno-mechaniczne zostaną wykonane przez elbląski oddział Alstom Power, specjalizujący się w wykonywaniu turbin. Zakończenie prac przewidziano na grudzień 2014 roku. Zrealizowanie umowy umożliwi wydłużenie czasu funkcjonowania elektrowni o kolejne 20 lat. Ponadto, dzięki wprowadzonej modernizacji, wzrośnie średnia moc każdego z sześciu bloków – z 225 do 240 MW. Modernizację stojana generatora i wirnika generatora wykonał TurboCare S.A Lubliniec (obecnie EthosEnergy S.A Lubliniec)[16].

Elektrownia Połaniec w Grupie EneaEdytuj

23 grudnia 2016 r. ENGIE International Holdings B.V. i Enea S.A. podpisały warunkową umowę sprzedaży 100% akcji ENGIE Energia Polska – spółki, do której należała wówczas Elektrownia Połaniec[17]. Wartość transakcji to 1,26 mld PLN[18]. Od kwietnia 2017 r. spółki zarządzające elektrownią noszą nazwy: Enea Elektrownia Połaniec Spółka Akcyjna (Enea Połaniec S.A.) oraz Enea Bioenergia Sp. z o.o.[19]

Dane techniczneEdytuj

Kompleks podstawowych urządzeń wytwórczych elektrowni składa się z:

  • 8 kotłów energetycznych typu EP 650-137[4],
  • 8 turbin parowych typu 13K-215 (ze zmodernizowanym układem przepływowym i regulacyjnym)[4],
  • 8 generatorów typu TWW-200-2 oraz TWW-215-2[4],
  • 8 transformatorów blokowych, w tym 1 transformator 110 kV, 3 transformatory 220 kV, 4 transformatory 400 kV[4].
Dane techniczne jednostek wytwórczych Elektrowni Połaniec (stan w 2018/2019 roku)[20]
Blok Rok uruchomienia

(modernizacji)

Rok wycofania Paliwo Moc maksymalna netto (brutto)

[MW]

Napięcie sieci

[kV]

1 1979 (2012) - węgiel

kamienny

209 (225) 110
2 1980 (2013) - 226 (242) 220
3 1980 (2014) - 223 (242)
4 1980 (2014) - 221 (242)
5 1981 (2019) - 204 (225) 400
6 1982 (2014) - 221 (242)
7 1983 (2014) - 221 (229)
8 1983 2011 - -
zielony 2012 100% biomasa

(80% drzewna, 20% rolnicza)

190 (205) 400

UwagiEdytuj

  1. Foster Wheeler specjalizuje się w produkcji i dostawie urządzeń, wykorzystujących nowoczesne technologie spalania węgla w sposób przyjazny dla środowiska naturalnego oraz pozyskiwanie energii z biomasy i paliw odpadowych.

PrzypisyEdytuj

  1. Stanisław Wrobel: Jest nowy zarząd Enea Elektrownia Połaniec. Bogusław Rybacki prezesem, Krzysztof Pawełek wiceprezesem. Kim są?. 2020-07-25. [dostęp 2020-08-06].
  2. Władze Spółki. [dostęp 2020-08-06].
  3. a b GDF Suez chce zostać liderem OZE w Polsce. reo.pl, 11 maja 2011. [dostęp 2013-06-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-02)].
  4. a b c d e f g Profil firmy. gdfsuez-energia.pl. [dostęp 2013-06-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-10)].
  5. Pogrzeb Józefa Zielińskiego. „Nowiny”, s. 2, nr 95 z 14–16 maja 1982. 
  6. Stanisław M. Jankowski, Połaniec: za każdą cenę, w: Życie Literackie, nr 49/1980, 7.12.1980, s. 12–13.
  7. a b c Elektrownia Połaniec. energetykon.pl, 15 czerwca 2009. [dostęp 2013-06-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-02)].
  8. Powódź w Świętokrzyskiem – dramat na Wiśle. Stan alarmowy przekroczony o trzy metry- pękły wały koło Sandomierza i Połańca. Masowe ewakuacje ludzi (video, zdjęcia). echodnia.pl, 18 maja 2010. [dostęp 2013-06-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-03)].
  9. Powódź na południu Polski: Grozi nam powtórka z 1997 roku. Raport specjalny [wideo]. gs24.pl, 19 maja 2010. [dostęp 2013-06-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-03)].
  10. Dane rejestrowe. gdfsuez-energia.pl. [dostęp 2013-06-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-10)].
  11. Polimex-Mostostal zawarł umowę wartości 102,8 mln zł netto. parkiet.com, 12 lipca 2007. [dostęp 2013-06-11].
  12. Kominy przemysłowe. uniserv.com.pl. [dostęp 2013-06-11].
  13. Dariusz Ciepiela: W Połańcu ruszył największy na świecie Zielony Blok. wnp.pl, 5 czerwca 2013. [dostęp 2013-06-11].
  14. PAP: W Połańcu otwarto „zielony” blok energetyczny. portalsamorzadowy.pl, 6 czerwca 2013. [dostęp 2013-06-11].
  15. Ewa Bielińska: Elektrownia Połaniec: oficjalny start Zielonego Bloku. portalenergia.pl, 5 czerwca 2013. [dostęp 2013-06-11].
  16. PAP: Elektrownia Połaniec będzie modernizowana za 65 mln. Wprost, 15 maja 2012. [dostęp 2013-06-11].
  17. Enea podpisała z ENGIE umowę warunkową na zakup Elektrowni Połaniec. media.enea.pl, 23 grudnia 2016. [dostęp 2017-04-21].
  18. Enea właścicielem Elektrowni Połaniec – transakcja z ENGIE zakończona sukcesem. media.enea.pl, 14 marca 2017. [dostęp 2017-04-21].
  19. Enea Połaniec – nowa spółka Grupy Enea. media.enea.pl, 15 marca 2017. [dostęp 2017-04-21].
  20. https://powermeetings.eu/konferencja/forum-biomasy/wp-content/uploads/sites/19/2018/05/04-ENEA-Adam-Kwiatkowski-Forum-Biomasy-powermeetings.eu-Mielec-2018.pdf

Linki zewnętrzneEdytuj