Eter dimetylowy

związek chemiczny
(Przekierowano z Eter dwumetylowy)

Eter dimetylowy (dimetyloeter, DME[a]), CH
3
OCH
3
organiczny związek chemiczny z grupy eterów, bezbarwny gaz o charakterystycznym zapachu, umiarkowanie rozpuszczalny w wodzie. Używany jest jako gaz pędny w rozpylaczach aerozolowych oraz, w mieszaninie z propanem, do usuwania brodawek metodą kriogeniczną. Może również stanowić paliwo alternatywne dla LPG, LNG, benzyny i oleju napędowego. Może być produkowany z gazu ziemnego, węgla lub biomasy.

Eter dimetylowy
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny

C2H6O

Inne wzory

H
3
COCH
3
, CH
3
OCH
3
, (CH
3
)
2
O
, Me
2
O

Masa molowa

46,07 g/mol

Wygląd

bezbarwny gaz[2]

Identyfikacja
Numer CAS

115-10-6

PubChem

8254

Podobne związki
Podobne związki

eter dietylowy, oksiran, siarczek dimetylu

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Otrzymywanie eteru dimetylowegoEdytuj

Eter dimetylowy produkuje się zwykle metodą dehydratacji metanolu. Brane są pod uwagę inne rozwiązania, bardziej użyteczne w masowej produkcji, przede wszystkim wytwarzanie z gazu syntezowego, czyli mieszaniny wodoru i tlenku węgla.

Metoda dehydratacji metanoluEdytuj

W wyniku dehydratacji dwóch cząsteczek metanolu powstaje jedna cząsteczka eteru dimetylowego. Jest to reakcja odwracalna:

2CH
3
OH → CH
3
OCH
3
+ H
2
O

Metoda syntezyEdytuj

Synteza eteru dimetylowego jest bardziej wydajna od odwodnienia metanolu, gdyż pozwala na wytwarzanie tego związku z paliw lub biomasy z ominięciem produkcji metanolu.

Produkcja eteru dimetylowego z substancji stałych, takich jak węgiel czy biomasa, wymaga więcej procesów jednostkowych niż produkcja z gazów. Konieczne jest zgazowanie dla otrzymania gazu syntezowego. Dla zwiększenia wydajności zgazowania stosuje się takie procesy wstępne jak suszenie biomasy czy produkcja szlamu węglowego. By uniknąć zanieczyszczeń przeprowadza się różne procesy oczyszczania gazu. Podczas produkcji eteru dimetylowego z metanu, potrzebny gaz syntezowy uzyskać z termicznego reformingu:

2CH
4
+ O
2
+ CO
2
+ ciepło → 3H
2
+ 3CO + H
2
O

ZastosowaniaEdytuj

PaliwoEdytuj

Eter dimetylowy może być użyty jako samodzielne paliwo w silnikach wysokoprężnych i turbin gazowych oraz w postaci mieszaniny z 70% LPG jako paliwo dla silników czterosuwowych lub dwusuwowych. Szczególnie dobrze spełnia rolę paliwa w silnikach wysokoprężnych – jego liczba cetanowa wynosi ponad 55, gdy dla oleju napędowego zwykle nie przekracza 53.

Unia Europejska rozważa powszechne zastosowanie eteru dimetylowego jako biopaliwa około 2030 roku[potrzebny przypis].

RozpuszczalnikEdytuj

Skroplony eter dimetylowy może być zastosowany jako rozpuszczalnik, co wymaga jednak stosowania podwyższonego ciśnienia lub niskich temperatur (temperatura wrzenia eteru dimetylowego pod ciśnieniem atmosferycznym wynosi ok. −23 °C). Zaletą eteru dimetylowego jako rozpuszczalnika jest łatwość jego usunięcia przez odparowanie – ma to znaczenie przede wszystkim w przypadku roztworów substancji lotnych.

UwagiEdytuj

  1. Skrót „DME” może oznaczać również 1,2-dimetoksyetan, CH
    3
    OCH
    2
    CH
    2
    OCH
    3
    .

PrzypisyEdytuj

  1. a b Henri A. Favre, Warren H. Powell, Nomenclature of Organic Chemistry. IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 (Blue Book), Royal Society of Chemistry, International Union of Pure and Applied Chemistry, 2014, s. 703, DOI10.1039/9781849733069, ISBN 978-0-85404-182-4 (ang.).
  2. a b c d Haynes 2016 ↓, s. 3-208.
  3. Haynes 2016 ↓, s. 5-174.
  4. Dimethyl ether, [w:] ChemIDplus [online], United States National Library of Medicine [dostęp 2017-01-01] (ang.).
  5. a b c d e f g Eter dimetylowy (nr 38911) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2017-01-01]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  6. a b c Haynes 2016 ↓, s. 6-71.
  7. Haynes 2016 ↓, s. 9-62.
  8. a b Eter dimetylowy (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2017-01-01].
  9. a b c Haynes 2016 ↓, s. 16-22.
  10. Eter dimetylowy (nr 38911) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2017-01-01]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)

BIbliografiaEdytuj