Otwórz menu główne

Eugeniusz Konrad Miętkiewski (ur. 6 maja 1915 w Myśliborzu, zm. w roku 2002[a]) – polski fizjolog (fizjologia zwierząt i człowieka), internista, profesor i prorektor Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, dyrektor Instytutu Fizjologiczno-Chemicznego.

Eugeniusz Konrad Miętkiewski
Data i miejsce urodzenia 6 maja 1915
Myślibórz
Data i miejsce śmierci 2002
Poznań
Profesor nauk medycznych
Specjalność: fizjologia
Alma Mater Uniwersytet Poznański
Wydział Medyczny
(współcześnie Uniwersytet Medyczny)
Doktorat 1947
Uniwersytet Poznański
Profesura nadzw. 1954, zw. 1967
Polska Akademia Nauk
Status Komitet Nauk Medycznych
Praca naukowo-dydaktyczna
uczelnia Pomorska Akademia Medyczna w Szczecinie
Wydział Lekarski
Katedra i Zakład Fizjologii
dyrektor
Instytut Fizjologiczno-Chemiczny
Okres spraw. 1970–1983
Odznaczenia
Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL”
Szczecin w roku 1945

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w Myśliborzu (powiat koniński) w roku 1915. Studiował medycynę na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Poznańskiego (współcześnie Uniwersytet Medyczny), którego rektorem był wówczas profesor fizjologii żywienia i chemii fizjologicznej, Stefan Tytus Dąbrowski (uczeń Stanisława Bądzyńskiego, chemika i fizjologa, współzałożyciela Polskiego Towarzystwa Chemicznego). W tejże uczelni był w latach 1937–1939 (do wybuchu II wojny światowej) asystentem i adiunktem[2].

W czasie wojny był w latach 1939–1940 jeńcem Stalagu XXB (Malbork)[3][4], a od roku 1940 do końca wojny pracował jako lekarz-asystent w Słupcy[2].

Po zakończeniu wojny został zatrudniony w Szpitalu Kolejowym w Poznaniu, w którym pracował w latach 1946–1949 jako lekarz-asystent na Oddziale Chorób Wewnętrznych. W tym okresie, w roku 1947, otrzymał stopień doktora[2].

W roku 1950 włączył się do dzieła tworzenia trzeciej wyższej uczelni w Szczecinie, który znalazł się w granicach Polski w sierpniu 1945 roku (w wyniku postanowień konferencji poczdamskiej) – mieście skrajnie wyniszczonym wojną, pozbawionym wystarczającej kadry lekarskiej oraz bazy naukowej i dydaktycznej. Dołączył do grupy pierwszych organizatorów tej uczelni, którzy przyjechali do Szczecina z różnych miast Polski (m.in. pierwszy rektor Jakub Węgierko, Tadeusz Chorążak, Artur Chwalibogowski, Tadeusz Markiewicz, Czesław Murczyński, Tadeusz Sokołowski, Witold Starkiewicz, Kazimierz Stojałowski, Józef Taniewski i January Zubrzycki)[5]. Z uczelnią związał się na stałe, wnosząc istotny wkład w jej rozwój – w roku 1985 otrzymał tytuł Doctor honoris causa PAM, trzeci w historii tej uczelni[b].

Odbył staże naukowe w dziedzinie fizjologii w[2]:

W latach 1956–1983 odwiedzał również inne kraje Europy Wschodniej i Zachodniej, Indie oraz Stany Zjednoczone[2].

Habilitację uzyskał w roku 1952, stanowisko profesora nadzwyczajnego – w roku 1954 i profesora zwyczajnego – w roku 1967[2].

W latach 1950–1980 był kierownikiem Katedry i Zakładu Fizjologii. W Pomorskiej Akademii Medycznej pełnił funkcje[2]:

  • 1954–1955 – prodziekana Wydziału Lekarskiego
  • 1955–1956 – prorektora do spraw nauczania
  • 1956–1959 – prorektora do spraw nauki

Po reorganizacji uczelni objął stanowisko dyrektora Instytutu Fizjologiczno-Chemicznego. Pełnił tę funkcję w latach 1970–1983[2].

W latach 1962–2000 był redaktorem naczelnym cenionego czasopisma Annales Academiae Medicae Stetinensis – Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, ukazującego się od roku 1951[6] (według innych źródeł był jego założycielem w roku 1963[7]). Roczniki PAM są cytowane np. w WorldCat[8] i indeksowane w Preview/BIOSIS, Biological Abstracts, Chemical Abstracts (CAS), Scopus, Medline/PubMed, IC Journals Master List (w roku 2012 IC 4,98)[6][9].

Zakres badań naukowychEdytuj

Obszar głównych zainteresowań badawczych Eugeniusza Miętkiewskiego obejmował zagadnienia reakcji organizmów na bodźce naporowe i wyjątkowo niekorzystne warunki środowiskowe, w tym zwłaszcza funkcji układu nerwowego w kształtowaniu reakcji obronnych (zob. reakcje obronne układu oddechowego, mechanizmy obronne). Interesował się endogennymi związkami chemicznymi (zob. np. aminokwasy endogenne, pirogeny endogenne) o wysokiej aktywności biologicznej, takimi jak histamina, serotonina, katecholaminy, kininy[10] (zob. np. kininogeneza osoczowa), erytropoetyna. Badał procesy adaptacji organizmów do skrajnych warunków życia, np. do niskich temperatur, poniżej zakresu normalnego dla organizmów zwierząt stałocieplnych (zob. hipotermia), lub do promieniowania ultrafioletowego (zob. np. wpływ UV na zdrowie człowieka, adaptacja do UV)[7].

PublikacjeEdytuj

Eugeniusz Miętkiewski opublikował – jako autor lub redaktor – ok. 260 publikacji (w tym ok. 160 prac doświadczalnych)[2][11], m.in. (wybór według WorldCat)[12]:

  • 1946, 1954 – Wskazówki do ćwiczeń z fizjologii (9 wydań)
  • 1959 – Wpływ niektórych środków hibernizujących na pobudliwość układu błędnikowego królików (3 wydania, pol. i ang.)
  • 1960 – Badania porównawcze nad chronaksją układu błȩdnikowego królików w przebiegu wstrząsów doświadczalnych (2 wydania)
  • 1960, 1978 – Kurs fizjologii doświadczalnej (12 wydań)
  • 1960 – Pobudliwość układu błȩdnikowego królików w przebiegu sztucznej hibernacji (3 wydania)
  • 1966–1969 – Kurs wykładów fizjologii człowieka; podręcznik dla studentów medycyny (4 wydania)
  • 1968 – II Sesja Naukowa Medycyny Morskiej, Szczecin, 18–20 kwietnia 1967 {3 wydania)
  • 1969 – XI Zjazd Polskiego Towarzystwa Fizjologicznego, Szczecin, 15–18 września 1969 : streszczenia referatów i komunikatów (2 wydania)
  • 1971 – III Sesja naukowa medycyny morskiej, Szczecin, 25–26 maja 1970 (4 wydania)
  • 1974 – IV Sesja Naukowa Medycyny Morskiej, Szczecin 18–19 maja 1973 (2 wydania)
  • 1974 – Powietrze – woda – gleba : materiały sesji naukowej zorganizowanej przez Szczecińskie Towarzystwo Naukowe, w ramach obchodów XXV-lecia nauki polskiej na Pomorzu Zachodnim, Szczecin, dnia 25–27 października 1971 (3 wydania)
  • 1975–1978 – Rostocker Tag in Szczecin (2 wydania)
  • 1977, 1984 – Zarys fizjologii lekarskiej : podręcznik dla studentów medycyny (5 wydań)
  • 1978 – Żywność-woda-przemysł : materiały sesji naukowej zorganizowanej przez Szczecińskie Towarzystwo Naukowe w Szczecinie w dniach 9–11 czerwca 1975 (3 wydania)
  • 1979, 1980 – XXX lat Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie
  • 1980–1981 – Biologiczna, społeczna i zdrowotna sytuacja człowieka w okresie rozwoju : materiały sesji naukowej (2 wydania)
  • 1982 – Akute Leukämien [Konferenz organisiert durch d. Szceciner Wiss. Ges. 19.XI.1976] (2 wydania, niem.)
  • 1988 – Przewodnik dydaktyczny dla studentów II roku I Wydziału Lekarskiego i II Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Stomatologii

Stowarzyszenia i rady naukoweEdytuj

Był członkiem[2]:

Wyróżnienia i odznaczeniaEdytuj

W uznaniu zasług otrzymał m.in.[2]:

UwagiEdytuj

  1. Został pochowany 17 maja 2002 roku na Cmentarzu Górczyn w Poznaniu[1]
  2. Pierwsze dwa doktoraty HC PAM otrzymali Witold Starkiewicz (1973) i Kazimierz Stojałowski (1974).

PrzypisyEdytuj

  1. Eugeniusz Miętkiewski (Cmentarz: Górczyn). W: Lista grobów na cmentarzach w Poznaniu [on-line]. www.poznan.pl/mim/necropolis. [dostęp 2017-01-11].
  2. a b c d e f g h i j k Miętkiewski, Eugeniusz Konrad. W: Lidia Becela i in.: Kto jest kim w polskiej medycynie : informator biograficzny. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1987, s. 440–441. ISBN 83-223-2339-5.
  3. Andrzej Gilewski: Jeńcy w Stalagu XXB Marienburg (pol.). W: StaryMalbork.pl [on-line]. 9 września 2010. [dostęp 2014-10-16].
  4. Stalag XXB – Marienburg. W: Archiwum (zdjęcia i dokumenty) [on-line]. www.pegasusarchive.org. [dostęp 2014-10-16].
  5. O uczelni (pol.). W: Strona internetowa Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego [on-line]. www.pum.edu.pl. [dostęp 2014-10-16].
  6. a b Annales Academiae Medicae Stetinensis – Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie. W: Strona internetowa PUM > Wydawnictwo Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie [on-line]. www.pum.edu.pl. [dostęp 2014-10-16].
  7. a b Miętkiewski Eugeniusz Konrad. W: Encyklopedia PWN [on-line]. encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2014-10-16].
  8. Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej im. Gen. Karola Świerczewskiego w Szczecinie = Annales Academiae Medicae Stetinensis (ang.). W: WorldCat (world's library catalog) [on-line]. www.worldcat.org. [dostęp 2014-10-16].
  9. Annales Academiae Medicae Stetinensis [Ann Acad Med Stetin, ISSN 1427-440X] (ang.). journals.indexcopernicus.com. [dostęp 2014-10-16].
  10. kininy. W: Encyklopedia PWN [on-line]. WN PWN SA. [dostęp 2014-10-17].
  11. Miętkiewski Eugeniusz Konrad. W: Tadeusz Białecki (red.nacz.): Encyklopedia Szczecina. T. 1: A–O. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, Instytut Historii. Zakład Historii Pomorza Zachodniego, 1999, s. 615. ISBN 83-87341-45-2. (pol.)
  12. Most widely held works by Eugeniusz Miętkiewski (ang.). W: WorldCat Identities [on-line]. www.worldcat.org. [dostęp 2014-10-16].
  13. IUPS Newsletter (ang.). W: Portal IUPS [on-line]. www.iups.edu/Portals. [dostęp 2014-10-17].

Linki zewnętrzneEdytuj