Eugeniusz Tyrajski

polski żołnierz

Eugeniusz Tyrajski, ps. Genek, Sęk (ur. 8 października 1926 w Nowym Brwilnie koło Płocka, zm. 26 grudnia 2019[1] w Warszawie) – polski żołnierz podziemia niepodległościowego w okresie II wojny światowej, członek Szarych Szeregów i Armii Krajowej, uczestnik powstania warszawskiego, wiceprezes Zarządu Głównego Związku Powstańców Warszawskich, podpułkownik w stanie spoczynku[2].

Eugeniusz Tyrajski
Genek, Sęk
Ilustracja
Eugeniusz Tyrajski (2017)
Podpułkownik Podpułkownik
Data i miejsce urodzenia 8 października 1926
Nowe Brwilno
Data i miejsce śmierci 26 grudnia 2019
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne AK DYSK.png Armia Krajowa
Jednostki Szare Szeregi, pułk "Baszta"
Główne wojny i bitwy powstanie warszawskie
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie Medal „Pro Patria”

ŻyciorysEdytuj

Syn Józefa i Janiny. Jego ojciec walczył podczas wojny polsko-bolszewickiej, później był kierownikiem działu stereotypii w drukarni prasowej przy ul. Marszałkowskiej. Przed wybuchem wojny Eugeniusz uczęszczał do Szkoły Powszechnej nr 29 na ul. Zagórnej. Ukończył ją w czerwcu 1939. W okresie przedwojennym był również aktywnym członkiem harcerstwa (zdobył m.in. Krzyż Harcerski).

W początkowej fazie okupacji uczęszczał na tajne komplety gimnazjalne. Od 1941 był członkiem Szarych Szeregów w ramach hufca Mokotów Górny, uczestniczył w akcjach małego sabotażu. W 1943 został członkiem kompanii K-2, batalion „Karpaty” – pułku „Baszta”. Uczestniczył w przygotowaniach do powstania warszawskiego, następnie uczestnik samego powstania na terenie Sadyby.

12 sierpnia 1945 wziął ślub z poznaną w czasie powstania sanitariuszką, Teresą Kuklińską (1926–2006)[3].

Podczas obchodów 70. rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim brał udział w uruchomieniu instalacji świetlnej w hołdzie uczestnikom powstania w getcie oraz powstańcom warszawskim. Eugeniusz Tyrajski włączał instalację w Muzeum Powstania Warszawskiego, a przed Muzeum Historii Żydów PolskichSymcha Ratajzer-Rotem ps. „Kazik”[4].

Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim (kwatera 98-4-6/7)[5].

 
Grób Eugeniusza Tyrajskiego na Cmentarzu Powązkowskim w dniu jego pogrzebu

Wybrane odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Tomasz Urzykowski: Nie żyje Eugeniusz Tyrajski, wiceprezes Związku Powstańców Warszawskich. Warszawa.Wyborcza.pl, 2019-12-27. [dostęp 2019-12-27].
  2. Biogramy. powstanie1944.pl. [dostęp 4 października 1944].
  3. Powstańcze Biogramy - Teresa Kuklińska, www.1944.pl [dostęp 2018-02-17] (ang.).
  4. W hołdzie ofiarom. "Mimo różnic w obu powstaniach, jest pewna wspólnota losu Polaków i Żydów w okupowanej stolicy", wpolityce.pl [dostęp 2013-04-20] (pol.).
  5. Eugeniusz Tyrajski, cmentarze.um.warszawa.pl [dostęp 2020-01-03].
  6. M.P. z 2005 r. nr 74, poz. 1014 – pkt 1.
  7. M.P. z 2000 r. nr 21, poz. 432 – pkt 7.
  8. Odznaczenia w Pałacu Prezydenckim (pol.). prezydent.pl, 2000-05-08. [dostęp 2000-05-08].
  9. M.P. z 1995 r. nr 47, poz. 536 – pkt 1047.
  10. Uroczystość wręczenia odznaczeń w Pałacu na Wodzie w warszawskich Łazienkach (pol.). udsikor.pl, 2012-01-09. [dostęp 2014-01-02].
  11. Uczestnicy Powstania Warszawskiego odznaczeni (pol.). polska-zbrojna.pl, 2016-08-03. [dostęp 2017-05-15].

BibliografiaEdytuj