Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy namiestnika Galicji. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.

Eustachy Stanisław Sanguszko herbu Pogoń Litewska[1] (ur. 13 lipca 1842 w Tarnowie[1] lub 28 sierpnia 1842 w Gumniskach k. Tarnowa[2][3] – zm. 2 kwietnia 1903 w Gries k. Bozen w Tyrolu) – Namiestnik Galicji, marszałek Sejmu Krajowego we Lwowie, poseł do Rady Państwa, członek Izby Panów. Nigdy nie nauczył się języka niemieckiego, a z cesarzem rozmawiał po francusku[4].

Eustachy Stanisław Sanguszko
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 13 lipca 1842 lub 28 sierpnia 1842
Tarnów lub Gumniska
Data i miejsce śmierci 2 kwietnia 1903
Gries-Quirein
Marszałek Sejmu Krajowego Galicji
Okres od 1890
do 1895
Poprzednik Jan Dzierżysław Tarnowski
Następca Stanisław Badeni
Namiestnik Galicji
Okres od 1895
do 1898
Poprzednik Kazimierz Badeni
Następca Leon Piniński

ŻyciorysEdytuj

Wczesne lataEdytuj

Uczył się w Polsce oraz w Paryżu w latach 1860–1862. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1862–1864. Posiadał majątki ziemskie: Podhorce i Gumniska. Przyjaźnił się z powstańcami styczniowymi. Wziął udział w spotkaniu z Marianem Langiewiczem w Goszczy. W kwietniu 1863 przewoził tajną korespondencję powstańców do Hotelu Lambert w Paryżu[potrzebny przypis]. W 1867 przejął od ojca klucz Podhorce[5].

Działalność politycznaEdytuj

 
Pomnik księcia Eustachego Sanguszki autorstwa Antoniego Madeyskiego w bazylice katedralnej w Tarnowie
  • Poseł na Sejm Krajowy we Lwowie (od 1873)
  • Marszałek Sejmu Krajowego we Lwowie w latach 1890-1895
  • Poseł do Rady Państwa V kadencji w latach 1873-1879
  • Członek Izby Panów od 20 września 1879
  • Namiestnik Galicji od 25 września 1895 do marca 1898

Wniósł duże zasługi w rozwój sieci transportowej w Galicji. W swej polityce kierował się zasadą konserwatyzmu.

Działał aktywnie w Towarzystwie Tatrzańskim, do którego należał od 1875 r. W latach 1885–1890 był jego prezesem, w roku 1891 został członkiem honorowym TT[2]. Prezes Rady Powiatowej w Tarnowie. Konserwator w Gronie Konserwatorów Galicji Zachodniej[6][3]. Członek rady Banku Galicyjskiego dla Handlu i Przemysłu[3].

Życie prywatneEdytuj

Był synem Władysława Hieronima i Izabeli Marii z Lubomirskich, bratem Romana Damiana i Pawła Romana. Jego żoną od 1895 r. była Konstancja Anna Maria hr. Zamoyska z Zamościa herbu Jelita. Miał syna Romana Władysława[1].

PogrzebEdytuj

Po śmierci marszałka, na budynkach publicznych i prywatnych w rodzinnym Tarnowie wywieszono czarne chorągwie. Latarnie na ulicach osłonięto krepą. Na znak żałoby pozamykano sklepy. Uroczystości pogrzebowe odbyły się w tarnowskiej katedrze 25.04.1903. W pogrzebie uczestniczyły m.in. władze autonomii galicyjskiej oraz przedstawiciel Wiednia gen. hr. Eduard Graf von Paar. Fragment mowy pogrzebowej wygłoszonej przez hr. Andrzeja Potockiego:

"Wszystko co według ogólnego mniemania daje szczęście a wzbudza u ogółu zazdrość, posiadał Eustachy Sanguszko. (...) ale mimo tych wszystkich danych do szczęścia był pewien smutek, który go nigdy nie opuszczał. (...) Rzadkie były chwile wesela w jego życiu."

Pochowany na Starym Cmentarzu w Tarnowie w kaplicy rodowej[7][8]

OdznaczeniaEdytuj

UpamiętnienieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Marek Minakowski: Genealogia potomków Sejmu Wielkiego. [dostęp 2012-01-19].
  2. a b Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  3. a b c Artykuł: Śp. Eustachy ks. Sanguszko, „Tygodnik Ilustrowany Nr 15”, 1903.
  4. W. Łazuga, "Kalkulować ... Polacy na szczytach c.k. monarchii, Poznań 2013, ​ISBN 978-83-7785-088-6​, s.107-109
  5. Stefan Kieniewicz: Sanguszko Eustachy Stanisław (1842–1903, s. 478.
  6. Piotr Dobosz, Andrzej Gaczoł, 80-ta rocznica utworzenia Krajowego Urzędu Konserwatorskiego w Krakowie, „Zeszyty Naukowe UJ z.7”, 1968.
  7. Pogrzeb ks. Sanguszki Kurier Lwowsk.i 1903 nr 115 z 26 kwietnia s. 3
  8. Sprowadzenie zwłok ś. p. ks. Eustachego Sanguszki Czas 1903 nr 81 z 9 kwietnia s. 1
  9. Chevaliers de la Toison d'Or (fr.). [dostęp 2012-01-19].
  10. Kronika. „Nowa Reforma”, s. 2, Nr 252 z 5 listopada 1897. 
  11. Listy z kraju. Tarnów Kurier Lwowski 1910 nr 603 z 29 grudnia s.4
  12. Pomnik Eustachego Sanguszki Czas 1911 nr 12 z 9 stycznia s. 2

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj