Ewa Guderian-Czaplińska

polska historyczka

Ewa Maria Guderian-Czaplińska (ur. 25 kwietnia 1962 w Koszalinie, zm. 2 stycznia 2020 w Poznaniu[2]) – dr hab. nauk humanistycznych, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, badaczka teatru i dramatu antycznego i współczesnego, krytyczka teatralna, wykładowczyni uniwersytecka[1]. W latach 2017–2019 dyrektorka Instytutu Teatru i Sztuki Mediów Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej UAM.

Ewa Guderian-Czaplińska
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

25 kwietnia 1962
Koszalin

Data i miejsce śmierci

2 stycznia 2020
Poznań

doktor habilitowany nauk humanistycznych
Specjalność: historia dramatu, historia literatury polskiej, teatrologia[1]
Alma Mater

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Doktorat

27 marca 1996[1] – literaturoznawstwo
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza; Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej

Habilitacja

20 grudnia 2004[1] – literaturoznawstwo
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza; Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej

nauczyciel akademicki
Uczelnia

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Życiorys edytuj

W 1986 ukończyła studia filologiczne na Wydziale Filologii Polskiej i Klasycznej UAM (broniąc pracy magisterskiej dotyczącej współczesnej komedii polskiej)[3].

Na tej samej uczelni w 1996 obroniła doktorat Między tradycją a awangardą. O dramatach Awangardzistów krakowskich, a w 2004 habilitowała się na podstawie pracy zatytułowanej Teatralna Arkadia. Poznańskie teatry dramatyczne 1918–1939[1].

W pracy badawczej i dydaktyce zajmowała się historią teatru i dramatu antycznego i współczesnego, szczególnie ich dzisiejszymi filiacjami, a także teatrem dwudziestolecia międzywojennego oraz krytyką teatralną w jej odsłonach historycznej i praktycznej. Uczestniczyła w życiu teatralnym, między innymi współpracując z „Didaskaliami. Gazetą teatralną” i miesięcznikiem „Dialog”, z Instytutem Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie (m.in. jako członkini Komisji Artystycznej trzech edycji konkursu na Inscenizację Dzieł Literatury Dawnej „Klasyka Żywa”) oraz kapitułą Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej. Była członkinią Polskiego Towarzystwa Badań Teatralnych oraz Komitetu Nauk o Sztuce Polskiej Akademii Nauk.

Od 1986 pracowała w Instytucie Filologii Polskiej Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, od 1996 – w Zakładzie Dramatu i Teatru (utworzonym w ramach Instytutu, kierowanym przez profesor Dobrochnę Ratajczakową); w 2006 Zakład stał się Katedrą Dramatu, Teatru i Widowisk, a w 2017 decyzją Rektora UAM w miejsce Katedry powołano Instytut Teatru i Sztuki Mediów, którego Guderian-Czaplińska została dyrektorem[3]. W 2019 w związku z reformą szkolnictwa wyższego oraz reorganizacją wydziałów Instytut Teatru i Sztuki Mediów został włączony do Wydziału Antropologii i Kulturoznawstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Pośmiertnie odznaczona Nagrodą im. Konstantego Puzyny, przyznawaną za łączenie twórczej działalności z zaangażowaniem w życie publiczne[4].

Życie prywatne edytuj

Córka prawników Marii i Zenona Guderianów. Żona krytyka literackiego prof. Przemysława Czaplińskiego (ślub w 1984); matka Jana (ur. 1987) i Zuzanny (ur. 1991). Uczestniczka poznańskich biegów maratońskich (po raz pierwszy ukończyła maraton w 2008, po raz ostatni w 2017[5]).

Zmarła na raka piersi w styczniu 2020. Jej ostatnia książka, Trojanki. Dziesięć prywatnych rad dla początkujących w chemioterapii potrójnie ujemnego raka piersi, jest poradnikiem dla pacjentek onkologicznych, połączonym z prywatnym dziennikiem choroby[6].

Publikacje edytuj

Książki autorskie:

  • Szara strefa awangardy. O dramatach Awangardzistów Krakowskich. Seria „Dramat w teatrze, teatr w dramacie”, Wrocław 1998.
  • Album teatralne. Artyści poznańskich scen 1918-1939. Wydawnictwo Miejskie, Poznań 2003.
  • Teatralna Arkadia. Poznańskie teatry dramatyczne 1918-1939. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2004.
  • Anna Świrszczyńska, Orfeusz. Wybór dramatów (przedmowa do nowej edycji dramatów i wybór tekstów), Warszawa 2013.

Książki zredagowane:

  • Peter Brook, Ruchomy punkt. Czterdzieści lat poszukiwań teatralnych. Poznań 2004 (tłumaczenie z języka angielskiego i redakcja wspólnie z Grzegorzem Ziółkowskim).
  • Mei Lanfang. Mistrz opery pekińskiej, Wrocław 2005 (tłumaczenie z języka angielskiego i redakcja wspólnie z Grzegorzem Ziółkowskim).
  • Jadwiga M. Rodowicz, Boski dwumian, Wrocław 2009 (redakcja książki).
  • Ko-mediana. Prace ofiarowane Profesor Dobrochnie Ratajczakowej. Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”, Poznań 2013 (redakcja wspólnie z Krzysztofem Kurkiem).
  • Teatralne przyjemności. Prace ofiarowane prof. Elżbiecie Kalembie-Kasprzak. Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”, Poznań 2017 (redakcja wspólnie z Krzysztofem Kurkiem).
  • Awangarda teatralna w Europie środkowo-wschodniej. Wybór tekstów źródłowych, Wydawca: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2017 (redakcja wspólnie z Małgorzatą Leyko).

Przypisy edytuj

  1. a b c d e Dr hab. Ewa Maria Guderian-Czaplińska, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2019-11-20].
  2. Wyborcza.pl [online], poznan.wyborcza.pl [dostęp 2020-01-08].
  3. a b Ewa Guderian-Czaplińska [online], ITiSM [dostęp 2020-01-08] [zarchiwizowane z adresu 2019-02-28] (pol.).
  4. „Kamyk Puzyny” dla prof. Ewy Guderian-Czaplińskiej [online], Życie Uniwersyteckie [dostęp 2020-05-11] (pol.).
  5. Poznań Maraton [online], marathon.poznan.pl [dostęp 2020-01-08].
  6. Ewa Guderian-Czaplińska, Trojanki. Dziesięć prywatnych rad dla początkujących w chemioterapii potrójnie ujemnego raka piersi, Wydawnictwo Media Rodzina, 2020.

Bibliografia edytuj