Exhyalanthrax afer

Exhyalanthrax afergatunek muchówki z rodziny bujankowatych i podrodziny Exoprosopinae. Zamieszkuje Palearktykę i północną część krainy etiopskiej.

Exhyalanthrax afer
(Fabricius, 1794)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Rząd muchówki
Rodzina bujankowate
Podrodzina Exoprosopinae
Plemię Villini
Rodzaj Exhyalanthrax
Gatunek Exhyalanthrax afer
Synonimy
  • Anthrax afer Fabricius, 1794
  • Anthrax fimbriata Meigen, 1804
  • Thyridanthrax afer (Fabricius, 1794)
  • Anthrax sirius Hoffmansegg in Wiedemann, 1818
  • Anthrax hemipterus Pallas in Wiedemann, 1818
  • Anthrax marginalis Wiedemann in Meigen, 1820
  • Anthrax sirius Meigen, 1820
  • Anthrax tangerinus Bigot, 1892
  • Thyridanthrax burtti Hesse, 1956
  • Thyridanthrax aequisexus Bowden, 1964
  • Thyridanthrax decipiens Bowden, 1964a

TaksonomiaEdytuj

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1794 roku przez Johana Christiana Fabriciusa pod nazwą Anthrax ater[1]. Później klasyfikowany był w rodzaju Thyridanthrax[2].

MorfologiaEdytuj

 
Imago

Muchówka o ciele długości od 4,5 do 11 mm. Oskórek na całym ciele jest czarny. Głowę porastają ochrowożółte łuski i czarne włoski. Twarz jest dziobowato przedłużona. Czułki mają człon trzeci o kształcie gruszkowatym. Tułów ma krezę z włosków ubarwioną w górnej części żółto. Skrzydła mają w części nasadowo-przedniej rozległe zaczernienie obejmujące całość obu komórek nasadowych i część drugiej komórki kubitalnej, pozbawione przejrzystych okienek. Odnóża mają golenie pozbawione kolców, a stopy pozbawione przylg i zwieńczone prostej budowy pazurkami. Ubarwienie odnóży jest czarne z brunatnożółtymi łuskami. Odwłok ma owłosienie i opylenie czarne z kępkami białych włosków na bokach pierwszego i drugiego tergitu, przepaskami z białych łusek na tylnych krawędziach tergitów pierwszego, trzeciego i szóstego oraz ze złociście żółtymi łuskami na sternitach. Samica ma pokładełko włącznie z kolcami ubarwione czarno[2].

Ekologia i występowanieEdytuj

Owad ten zasiedla ciepłe i otwarte stanowiska[3]. Wykazuje nadpasożytnictwo. Larwyparazytoidami poczwarek gąsienicznikowatych i rączycowatych pasożytujących na gąsienicach i poczwarkach korowódki sosnowej z rodziny garbatkowatych oraz poczwarkach borecznika rudego z rodziny borecznikowatych[4]. Owady dorosłe aktywne są głównie od czerwca do sierpnia[3]. Odżywiają się nektarem[4][3].

W Europie gatunek ten znany jest z Portugalii, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Malty Danii, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Serbii, Czarnogóry, Macedonii Północnej, Grecji, Ukrainy oraz europejskiej części Rosji[1][5]. W Azji zamieszkuje Syberię, Gruzję, Armenię, Azerbejdżan, Cypr, Turcję, Izrael, Arabię Saudyjską, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Oman, jemen, Kazachstan, Turkmenistan, Uzbekistan, Tadżykistan, Kirgistan, Afganistan, Pakistan, Mongolię oraz ChinySinciang, Tybet, Syczuan i Mongolię Wewnętrzną. W Afryce występuje w Maroku, Libii, Egipcie, Czadzie, Erytrei, Ghanie i Kenii[5].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Exhyalanthrax afer (Fabricius, 1794). W: Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2021-06-28].
  2. a b Przemysław Trojan: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVIII Muchówki – Diptera, zeszyt 24 Bujanki – Bombyliidae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1967.
  3. a b c Exhyalanthrax afer. W: Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2021-06-28].
  4. a b D.J. Greathead, P. Grandcolas. A new host association for the Bombyliidae (Diptera): an Exhyalanthrax sp. reared from cockroach oothecae, Heterogamisca chopardi (Dictyoptera: Polyphagidae) in Saudi Arabia. „The Entomologist”. 114 (2), s. 91–99, 1995. 
  5. a b World Catalog Family Bombyliidae Latreille (part 1 (Oligodraninae through Bombyliinae) Revised ed.). Bishop Museum, 2003. s. 1-206. [dostęp 2021-06-28].