FKBP (z ang. FK506 binding proteinsbiałka wiążące FK506) – rodzina białek o aktywności izomerazy prolilowej, o funkcji zbliżonej do cyklofiliny, ale innej strukturze[1]. Białka FKBP są obecne w komórkach różnych eukariontów, od drożdży do ludzi, gdzie funkcjonują jako chaperony wiążące białka zawierające reszty prolinowe. Razem z cyklofilinami należą do rodziny immunofilin[2].

Zastosowanie medyczneEdytuj

Białko FKBP12 u ludzi odgrywa istotną rolę jako białko wiążące lek immunosupresyjny, takrolimus (dawna nazwa FK506), podawany po operacjach przeszczepiania narządów i u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi. Stosowanie takrolimusu zmniejsza liczbę odrzuconych przeszczepów w większym stopniu niż wiążąca cyklofilinę cyklosporyna[3]. Zarówno kompleks FKBP12–takrolimus, jak i kompleks cykolporyna–cyklofilina hamują fosfatazę zwaną kalcyneuryną, blokując szlak sygnalizacyjny komórek T[4].

Działanie terapeutyczne białek FKBP nie ma związku z ich aktywnością izomerazową.

PrzypisyEdytuj

  1. Siekierka JJ, Hung SH, Poe M, Lin CS, Sigal NH. A cytosolic binding protein for the immunosuppressant FK-506 has peptidyl-prolyl isomerase activity but is distinct from cyclophilin. „Nature”. 341, s. 755, 1989. DOI: 10.1038/341755a0. PMID: 2477714. 
  2. J Balbach, FX Schmid: Mechanisms of Protein Folding. Roger Pain (ed.). Oxford, UK: Oxford University Press, 2000. ISBN 0-19-963788-1.
  3. Mayer AD, Dmitrewski J, Squifflet JP, Besse T, Grabensee B, Klein B, Eigler FW, Heemann U, Pichlmayr R, Behrend M, Vanrenterghem Y, Donck J, van Hooff J, Christiaans M, Morales JM, Andres A, Johnson RW, Short C, Buchholz B, Rehmert N, Land W, Schleibner S, Forsythe JL, Talbot D, Pohanka E et al. Multicenter randomized trial comparing tacrolimus (FK506) and cyclosporine in the prevention of renal allograft rejection: a report of the European Tacrolimus Multicenter Renal Study Group. „Transplantation”. 64. 3, s. 436-443, 1997. DOI: 10.1097/00007890-199708150-00012. PMID: 9275110. 
  4. Liu J, Farmer J, Lane W, Friedman J, Weissman I, Schreiber S. Calcineurin is a common target of cyclophilin-cyclosporin A and FKBP-FK506 complexes. „Cell”. 66. 4, s. 807-815, 1991. DOI: 10.1016/0092-8674(91)90124-H. PMID: 1715244.