Otwórz menu główne

Fabryka Garbarska Temler i Szwede w Warszawie

Fabryka Garbarska Temler i Szwede w Warszawie – dawna fabryka znajdująca się przy ul. Okopowej 78 na warszawskim Muranowie, w dzielnicy Wola. Przed II wojną światową kompleks był własnością Towarzystwa Akcyjnego Fabryki Garbarskiej Temler i Szwede.

Fabryka Garbarska
Temler i Szwede
Ilustracja
Budynki dawnej fabryki od strony ul. Okopowej
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Okopowa 78
Typ budynku kompleks fabryczny
Rozpoczęcie budowy 1858
Ukończenie budowy 1939
Pierwszy właściciel Jan Gottfried Temler (założyciel firmy)
Kolejni właściciele Karol Ludwik Temler, Aleksandr Ferdynand Templer, Ludwik Szwede
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Fabryka Garbarska Temler i Szwede
Fabryka Garbarska
Temler i Szwede
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Fabryka Garbarska Temler i Szwede
Fabryka Garbarska
Temler i Szwede
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Fabryka Garbarska Temler i Szwede
Fabryka Garbarska
Temler i Szwede
Ziemia52°15′05,810″N 20°58′51,575″E/52,251614 20,980993

HistoriaEdytuj

 
Widok ogólny garbarni w XIX wieku

Historia firmy sięga roku 1817[1] lub 1819[2] kiedy to w Warszawie, firmę garbarską założył Jan Gottfried Temler – osadnik z Saksonii. W połowie XIX w., firma przeszła w posiadanie jego dwóch synów: Karola Ludwika Temlera oraz Aleksandra Ferdynanda Temlera, którzy następnie zawiązali spółkę z Ludwikiem Szwede. W tym okresie rozwijający się zakład został przeniesiony na teren rogatek Powązkowskich przy dzisiejszym zbiegu ulic Okopowej i Powązkowskiej.

Fabryka Garbarska Temler i Szwede była jednym z największych tego typu zakładów w Królestwie Polskim, cieszącym się renomą nie tylko w kraju, ale także za granicą. Od lat 20 – XX w., w zarządzie firmy zasiadał także przedstawiciel skoligaconej z Temlerami, rodziny Pfeifferów posiadających de facto 51% akcji.

Kres działalności Towarzystwa Akcyjnego Fabryki Garbarskiej Temler i Szwede to okres II wojny światowej, a następnie powojenna nacjonalizacja przemysłu w okresie Polski Ludowej. Na terenie upaństwowionego kompleksu fabrycznego w okresie PRL działały różne zakłady, w tym między innymi Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania, Stołeczne Zakłady Wyrobów Konfekcyjnych „Apis” oraz firma obuwnicza „Syrena”. Obecnie kompleks fabryczny pozostaje opuszczony, a o odzyskanie obiektu starają się potomkowie rodziny Temlerów.

W 2010 kompleks decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Barbary Jezierskiej został wpisany do rejestru zabytków[2].

W ostatnich latach w nieużytkowanych budynkach garbarni kilkukrotnie wybuchały pożary[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Garbowanie skóry Temlerów (pol.). www.forbes.onet.pl. [dostęp 2014-02-25].
  2. a b Kolejny zabytek na przemysłowej mapie Warszawy (pol.). www.mwkz.pl. [dostęp 2014-02-25].
  3. Jerzy S. Majewski. Miejski zabytek w ogniu. „Gazeta Stołeczna”, s. 1, 15 kwietnia 2015. 

BibliografiaEdytuj