Otwórz menu główne

Ferdynand Machay (1889–1967)

Ferdynand Machay (ur. 4 maja 1889 w Jabłonce na Orawie, zm. 31 lipca 1967 w Krakowie) – polski ksiądz katolicki, infułat, teolog i polityk okresu II RP, działacz niepodległościowy, publicysta i wydawca.

Ferdynand Machay
Ilustracja
Audiencja u prezydenta RP Ignacego Mościckiego. Od lewej: ks. Ferdynand Machay, Helena Sujkowska, Bogusław Miedziński, prezydent RP Ignacy Mościcki, generał Aleksander Osiński
Data i miejsce urodzenia 4 maja 1889
Jabłonka
Data i miejsce śmierci 31 lipca 1967
Kraków
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1912
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości z Mieczami Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Grobowiec Ferdynanda Machaya na Cmentarzu Salwatorskim

Studiował teologię w Budapeszcie. W 1912 roku przyjął święcenia kapłańskie, po czym sprawował funkcję wikarego w parafiach w Zázrivej i w Rużomberku na ówczesnych Górnych Węgrzech (dziś Słowacja). Jednocześnie w latach 1913–1914 był współpracownikiem „Gazety Podhalańskiej”. W czasie I wojny światowej był kapelanem w armii austro-węgierskiej.

Po zakończeniu wojny był jednym z inspiratorów i aktywnym uczestnikiem akcji podjętej w celu przyłączenia Orawy i Spisza do Polski. Był najwybitniejszym działaczem Narodowego Komitetu Obrony Spisza, Orawy, Czadeckiego i Podhala oraz członkiem sekcji cieszyńsko-spisko-orawskiej w Komitecie Narodowym Polskim w Paryżu, a także głównym doradcą rządu polskiego w sprawie tych terenów.

W 1930 roku Machay doktoryzował się w Paryżu. Od 1937 roku pełnił funkcję proboszcza na krakowskim Salwatorze.

W 1938 roku prezydent Mościcki mianował ks. dr Ferdynanda Machaya senatorem V kadencji w ramach Akcji Katolickiej. Odznaczony Krzyżem Niepodległości z Mieczami w 1937 i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[1]

W latach 1944–1967 był archiprezbiterem Kościoła Mariackiego w Krakowie. Podczas swojej posługi w kościele Mariackim ochrzcił przyszłego arcybiskupa Grzegorza Rysia[2].

Został pochowany na Cmentarzu Salwatorskim w grobowcu rodzinnym.

Ks. Ferdynanda Machaya uczczono w Krakowie przez nazwanie jego imieniem ulicy. 4 maja 1989 r. - w setną rocznicę urodzin - w Kościele Mariackim w Krakowie została odsłonięta i poświęcona przez ks. biskupa Jana Szkodonia tablica, upamiętniająca ks. Machaya. Ufundował ją pochodzący z Orawy ks. Władysław Pilarczyk[3]. Wdzięczni swojemu proboszczowi parafianie Zwierzyńca ufundowali tablicę, którą wmurowano w wewnętrzną stronę muru okalającego kościół Najświętszego Salwatora. Odsłonięcia tablicy dokonano 16 października 2004 roku. Od 2 czerwca 2006 roku jest patronem szkoły w Jabłonce.

PrzypisyEdytuj

  1. Nota biograficzna na stronie Sejmu RP
  2. Maskacjusz TV: Świętość - bp Grzegorz Ryś. 23 lipca 2016. [dostęp 2019-05-15].
  3. and: Tablica ku czci ks. infułata dra Ferdynanda Machaya, w: "Wierchy" R. 57 (1988-1991), s. 237

BibliografiaEdytuj

  • Kto był kim w II Rzeczypospolitej, Warszawa 1994
  • Krystyna Świątkowska, Zbigniew Tlałka, Uroczystość nadania gimnazjum w Jabłonce imienia ks. infułata Ferdynanda Machaya, „Orawa”, nr 44–45, 2007, s. 177–182.