Otwórz menu główne

Ferdynand Zarzycki

polski generał, polityk, minister

Ferdynand Zarzycki (ur. 22 grudnia 1888 w Tarnowie, zm. 10 października 1958 w Chicago[1]) – generał brygady Wojska Polskiego, minister przemysłu i handlu (1931–1934), senator w II RP.

Ferdynand Zarzycki
Ilustracja
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia 22 grudnia 1888
Tarnów, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 10 października 1958
Chicago, Illinois, USA
Przebieg służby
Lata służby 1914–1947
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Polska Siła Zbrojna
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 8 Pułk Piechoty Legionów
II Brygada Piechoty Legionów
4 Dywizja Piechoty
Ministerstwo Spraw Wojskowych
Stanowiska dowódca pułku piechoty
dowódca brygady piechoty
dowódca dywizji piechoty
zastępca szefa Administracji Armii
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Signum Laudis (w czasie wojny) Krzyż Żelazny (1813) II Klasy Order Krzyża Orła I Klasy (Estonia) Komandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Komandor Orderu Gwiazdy Rumunii Wielki Oficer Orderu Świętego Sawy
Ferdynand Zarzycki
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1888
Tarnów
Data i miejsce śmierci 1958
Chicago
Minister przemysłu i handlu
Okres od 26 maja 1931
do 13 marca 1934
Poprzednik Aleksander Prystor
Następca Henryk Floyar-Rajchman

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Ferdynand Zarzycki urodził się 22 grudnia 1888 roku w Tarnowie, w rodzinie Franciszka i Teofili z domu Nostalik[2][3]. Był młodszym bratem Leopolda, doktora praw, sędziego Sądu Najwyższego, zmarłego 24 października 1930 roku w Meranie, we Włoszech[4].

Ukończył filozofię w Krakowie. Swoja pierwszą pracę podjął w c.k. Gimnazjum w Nowym Targu w roku szkolnym 1912/13. Był nauczycielem języków: polskiego, łacińskiego i greckiego. W 1912 roku założył przy gimnazjum I Drużynę Skautową im K. Pułaskiego. Wraz ze starszymi skautami wstąpił do Drużyny Podhalańskiej w Nowym Targu. 26 sierpnia 1913 roku Rada Szkolna Krajowa przeniosła go do c.k. II Gimnazjum w Tarnowie.

Od sierpnia 1914 do lipca 1917 roku w Związku Strzeleckim; adiutant w Legionach Polskich, a następnie dowódca kompanii szkolnej w Polskiej Sile Zbrojnej. Od 1 kwietnia 1918 do 17 lutego 1919 roku – (z przerwami), dowodził 8 pułkiem piechoty Legionów. Był pierwszym dowódcą tego reaktywowanego po latach oddziału, który pod jego dowództwem wyruszył na odsiecz Lwowa. 17 lutego, w czasie wypadu do Rzęsny Ruskiej, Kozic, Domażyra i Haraszynowa, został ranny[5]. Od 20 lipca do 24 września dowodził II Brygadą Piechoty Legionów.

W okresie od 25 września 1919 roku do 30 kwietnia 1920 roku oraz od 1 grudnia 1920 roku do lipca 1921 roku był komendantem Szkoły Aplikacyjnej Oficerów Piechoty w Rembertowie[6]. W międzyczasie pełnił służbę na stanowiskach: szefa Wydziału Szkół Piechoty Oddziału III Sztabu Ministerstwa Spraw Wojskowych (od 1 maja 1920 roku), dowódcy 2 Grupy Operacyjnej (od 1 sierpnia 1920 roku). 22 maja 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu pułkownika, w piechocie, w „grupie oficerów byłych Legionów Polskich”[7].

W okresie od 22 sierpnia do 24 września 1920 roku dowodził w zastępstwie 4 Dywizją Piechoty. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 56. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był 4 pułk piechoty Legionów[8]. 30 grudnia 1922 roku został przeniesiony do komendy miasta Warszawy na stanowisko zastępcy komendanta[9]. 28 czerwca 1923 roku został przeniesiony do Komendy Doświadczalnego Centrum Wyszkolenia Armii w Rembertowie na stanowisko zastępcy komendanta[10].

1 grudnia 1924 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski, na wniosek Ministra Spraw Wojskowych generała dywizji Władysława Sikorskiego, nadał mu stopień generała brygady ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 30. lokatą w korpusie generałów[11]. 3 grudnia 1924 roku został mianowany dowódcą 4 Dywizji Piechoty w Toruniu[12]. 31 lipca 1927 roku został mianowany I zastępcą Wiceministra Spraw Wojskowych i szefa Administracji Armii[13]. 1 stycznia 1930 roku został zwolniony ze stanowiska I zastępcy Wiceministra Spraw Wojskowych i szefa Administracji Armii, i mianowany generałem do zleceń I zastępcy Wiceministra Spraw Wojskowych i szefa Administracji Armii z zachowaniem dotychczasowych dodatków służbowych[14].

Od 26 maja 1931 do 13 marca 1934 był ministrem przemysłu i handlu. Z dniem 31 maja 1934 roku został przeniesiony w stan spoczynku[15]. Był senatorem RP IV kadencji (1935–1938) i V kadencji (1938–1939) z województwa stanisławowskiego. W latach 30. był prezesem rady Izby Handlowej Polsko-Łacińsko-Amerykańskiej[16].

Po kampanii wrześniowej przebywał na Bliskim Wschodzie do września 1947 w tzw. 2 Grupie, ale bez przydziału wojskowego. Po demobilizacji osiedlił się w USA. Zmarł 10 października 1958 w Chicago i tam został pochowany.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, Polska Oficyna Wydawnicza "BGW", Warszawa, 1994, s. 76
  2. Bielski 1995 ↓, s. 150.
  3. Stawecki 1994 ↓, s. 364 wg autora matka generała nosiła nazwisko panieńskie „Nastalik”.
  4. Ś.p. dr Leopold Zarzycki, „Polska Zbrojna” Nr 299 z 31 października 1930 roku, s. 4.
  5. Bielski 1995 ↓, s. 151.
  6. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 93 z 25 października 1919 roku, poz. 3500.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 29 maja 1920 roku, s. 382.
  8. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 20.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 59 z 30 grudnia 1922 roku, s. 952.
  10. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 48 z 18 lipca 1923 roku, s. 469.
  11. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 730.
  12. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 132 z 20 grudnia 1924 roku, s. 747.
  13. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 20 z 6 sierpnia 1927 roku, s. 229.
  14. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 29 stycznia 1930 roku, s. 1.
  15. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 1 czerwca 1935 roku, s. 54.
  16. Władze Izby Handlowej Polsko-Łacińsko-Amerykańskiej. „Biuletyn Polsko-Łacińsko-Amerykański”. Nr 10, s. 0, 1935. 
  17. a b c d e f g h i j Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 836.
  18. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 31.
  19. a b c Lesław Dall: Generał Ferdynand Zarzycki (1888-1958). Doktor fiozofii, nauczyciel, skaut, minister i senator. jpilsudski.org. [dostęp 2016-11-03].
  20. 17 marca 1930 „za zasługi na polu organizacji i administracji wojska” M.P. z 1930 r. nr 98, poz. 143
  21. Ferdynand Zarzycki. W: Senatorowie II RP [on-line]. senat.edu.pl. [dostęp 2016-11-03].
  22. Decyzja Naczelnika Państwa L. 3625.22 G. M. I. z 1922 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 8, s. 250)
  23. a b Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 19 z 12 grudnia 1929 r.
  24. Eesti Vabariigi teenetemärgid (est.). president.ee. [dostęp 2014-10-23].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj