Fianchetto

Fianchetto (wymowa włoska [fjaŋˈketto], spolszczona wymowa /fjanˈkɛttɔ/) – manewr w otwarciu szachowym polegający na ustawieniu gońca na jednym z pól b2, g2, b7 lub g7, po wcześniejszym przesunięciu odpowiedniego piona o jedno lub dwa pola.

ABCDEFGH
8
Chessboard480.svg
A8 – Czarna wieża
B8 – Czarny skoczek
C8 – Czarny goniec
D8 – Czarny hetman
E8 – Czarny król
F8 – Czarny goniec
H8 – Czarna wieża
A7 – Czarny pionek
B7 – Czarny pionek
C7 – Czarny pionek
F7 – Czarny pionek
G7 – Czarny pionek
H7 – Czarny pionek
E6 – Czarny pionek
F6 – Czarny skoczek
D5 – Czarny pionek
C4 – Biały pionek
D4 – Biały pionek
G3 – Biały pionek
A2 – Biały pionek
B2 – Biały pionek
E2 – Biały pionek
F2 – Biały pionek
G2 – Biały goniec
H2 – Biały pionek
A1 – Biała wieża
B1 – Biały skoczek
C1 – Biały goniec
D1 – Biały hetman
E1 – Biały król
G1 – Biały skoczek
H1 – Biała wieża
8
77
66
55
44
33
22
11
ABCDEFGH
Fianchetto gońca w partii katalońskiej
ABCDEFGH
8
Chessboard480.svg
C8 – Czarny król
E8 – Czarna wieża
H8 – Czarna wieża
A7 – Czarny pionek
B7 – Czarny pionek
C7 – Czarny pionek
D7 – Czarny hetman
F7 – Czarny pionek
G7 – Czarny pionek
B6 – Czarny skoczek
D6 – Czarny pionek
F6 – Czarny skoczek
D5 – Biały pionek
E5 – Czarny pionek
B4 – Biały pionek
C4 – Biały pionek
H4 – Czarny pionek
A3 – Biały pionek
F3 – Biały skoczek
G3 – Biały pionek
H3 – Czarny goniec
C2 – Biały hetman
D2 – Biały skoczek
E2 – Biały pionek
F2 – Biały pionek
G2 – Biały goniec
H2 – Biały pionek
A1 – Biała wieża
F1 – Biała wieża
G1 – Biały król
8
77
66
55
44
33
22
11
ABCDEFGH
Czarne atakują pozycję roszady z fianchettem

Z punktu widzenia ogólnych zasad rozwoju figur w debiucie fianchetto ma dość istotne wady: osłabia strukturę pionów na skrzydle i skutkuje stratą tempa na ruch pionem. Z tego powodu gońce częściej wyprowadza się z pierwszej (ostatniej) linii przez pola d2 i e2 (odpowiednio d7 i e7). Zaletą fianchetta jest ustawienie gońca na głównej przekątnej, co bywa bardzo użyteczne w niektórych otwarciach. Z tej pozycji goniec kontroluje centralne pola, wspiera własne piony w centrum lub atakuje ewentualną roszadę przeciwnika. Co więcej, po roszadzie na skrzydło fianchettowanego gońca król jest istotnie lepiej osłaniany przed różnorakimi atakami. Typową metodą natarcia na tak skonstruowaną pozycję roszady jest wejście gońcem na h3 lub h6 (w przypadku długiej roszady na a3 lub a6), aby wymusić wymianę ważnego gońca; inną metodą ataku jest podejście skrajnym pionem w celu otwarcia linii h (w przypadku długiej roszady a).

Tylko wyjątkowo zdarza się próba umieszczenia w takiej strukturze pionowej innej figury zamiast gońca.

Fianchetto było bardzo popularne we wcześniejszych odmianach szachów w starożytnych Indiach. Tym można tłumaczyć pochodzenie nazw pewnej grupy otwarć, zwanych obronami indyjskimi, dla których ten manewr jest charakterystyczny. Występuje on również w innych nowoczesnych otwarciach, które realizują idee hipermodernistów (Arona Nimzowitscha, Richarda Rétiego), polegające na odłożeniu w czasie walki o centrum i atakowaniu figurami wyeksponowanych centralnych pionów przeciwnika.

BibliografiaEdytuj