Otwórz menu główne
Casa da Música, Porto (2005)

Filharmoniainstytucja kultury zajmująca się organizacją i prezentacją koncertów muzyki poważnej, jak i muzyki rozrywkowej, głównie tych największych, a więc o charakterze pełnoorkiestrowym, najczęściej równocześnie przygotowująca takie utwory do wykonania. Tym samym słowem określa się też gmach takiej instytucji, aczkolwiek istnieją filharmonie posiadające jedynie własne zaplecze lokalowe, a prezentujące utwory w wynajmowanych salach koncertowych. Instytucjami prowadzącymi działalność podobną do filharmonii są np. stowarzyszenia muzyczne.

Spis treści

Skala działalnościEdytuj

Działalność filharmonii jest ukierunkowana na możliwość prezentowania utworów wymagających największych obsad wykonawczych, jak również najbogatszego instrumentarium.

Pod względem skali działalności, filharmonie razem z operami zalicza się do największych instytucji zajmujących się prezentacją muzyki na żywo. O ile jednak w operach prezentowane są utwory sceniczne, to filharmonie skupiają się na muzyce koncertowej.

RepertuarEdytuj

Zasadniczo działalność filharmoniczna dotyczy muzyki poważnej, prezentowane w nich są jednak również inne rodzaje muzyki orkiestrowej, jak muzyka filmowa czy jazzowa.

Zazwyczaj w oddzielnych salach, w ramach podstawowego repertuaru, filharmonie przedstawiają muzykę kameralną.

HistoriaEdytuj

Słowo "filharmonia" pochodzi z greckiego phileo - miłuję oraz harmonia - współdziałanie, ład. Wzór filharmonii powstał we Włoszech - "Accademia dei Filharmonici" w Bolonii, Florencji, Weronie. Na ich podobieństwo powstały zrzeszenia filharmoniczne w Lublanie (1794), Wiedniu (1812), Londynie (1813), Berlinie (1882), Pradze (1894). W Polsce pierwsza filharmonia została założona w Krakowie w 1817 r., w której na czele chóru i orkiestry złożonej z muzyków amatorów i zawodowców stał organista wawelski W. Goruczkiewicz. Filharmonia Warszawska powstała w 1901 r., a Lwowska w 1902 r.[1]

Filharmonie w Polsce (alfabetycznie według miast)Edytuj

  1. Filharmonia Podlaska w Białymstoku
  2. Filharmonia Pomorska im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy
  3. Filharmonia Częstochowska im. Bronisława Hubermana
  4. Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w Gdańsku
  5. Filharmonia Gorzowska
  6. Filharmonia Dolnośląska w Jeleniej Górze
  7. Filharmonia Kaliska
  8. Filharmonia Śląska w Katowicach
  9. Filharmonia Świętokrzyska im. Oskara Kolberga w Kielcach
  10. Filharmonia Koszalińska im. Stanisława Moniuszki
  11. Filharmonia im. Karola Szymanowskiego w Krakowie
  12. Filharmonia im. Henryka Wieniawskiego w Lublinie
  13. Filharmonia Kameralna im. Witolda Lutosławskiego w Łomży
  14. Filharmonia Łódzka im. Artura Rubinsteina
  15. Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie
  16. Filharmonia Opolska im. Józefa Elsnera w Opolu
  17. Filharmonia Poznańska im. Tadeusza Szeligowskiego
  18. Filharmonia Rybnicka
  19. Filharmonia Podkarpacka im. Artura Malawskiego w Rzeszowie
  20. Filharmonia „Sinfonia Baltica” w Słupsku
  21. Polska Filharmonia Kameralna Sopot
  22. Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie
  23. Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki w Toruniu
  24. Filharmonia Sudecka w Wałbrzychu
  25. Filharmonia Narodowa w Warszawie
  26. Filharmonia Kaszubska w Wejherowie
  27. Narodowe Forum Muzyki (dawniej: Filharmonia Wrocławska) we Wrocławiu
  28. Filharmonia Zabrzańska
  29. Filharmonia Zielonogórska im.Tadeusza Bairda


PrzypisyEdytuj

  1. Pruss Zdzisław, Weber Alicja, Kuczma Rajmund: Bydgoski leksykon muzyczny. Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne. Bydgoszcz 2004, str. 663-664