Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

(Przekierowano z Filia ZGWŻ w Poznaniu)

Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniugmina żydowska z siedzibą w Poznaniu. Swoim zasięgiem obejmuje teren byłego województwa poznańskiego.

Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu
Ilustracja
Siedziba GWŻ w Poznaniu przy ulicy Stawnej 10
Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP
Data powołania 1999
Siedziba Poznań
Adres ul. Stawna 10
61-582 Poznań[1]
Liczba członków ok. 20[2]
Przewodniczący Alicja Kobus
Telefon 61 855 21 18
E-mail poznan@jewish.org.pl
Strona internetowa Gminy

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, większość Żydów opuściła Poznań wraz z ludnością niemiecką, przez co liczba ludności pochodzenia mojżeszowego w latach międzywojennych w Poznaniu wynosiła tylko ok. 3 tys. osób, z których większość nie przeżyła II wojny światowej. Gmina żydowska w Poznaniu została reaktywowana dopiero po 60 latach - w 1998 r.[3] Po zmianach organizacyjnych Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Gdańsku, do której uprzednio należał Poznań. Obecnie zrzesza około 20[4] członków i nie posiada minjanu. 8 stycznia 2009 w siedzibie gminy przy ulicy Stawnej 10 otwarto dom modlitwy, do którego uroczyście wprowadzono[5] zwoje Tory ufundowane przez Orit i Meshulama Shafranów z Izraela[6].

Gmina prowadzi szereg działań zarówno religijnych jak i kulturowych. Jednym z osiągnięć gminy jest przeniesienie pomniku upamiętniającego ofiary obozów pracy dla Żydów ze Stadionu Miejskiego na ul. Królowej Jadwigi. Na przestrzeni 17 lat gmina i jej przewodnicząca otrzymały liczne nagrody, podziękowania i wyróżnienia. Do najważniejszych z nich należą: medal Zasłużony dla miasta Poznania dla Gminy Żydowskiej w Poznaniu[7], Europejska Nagroda Obywatelska za prowadzenie dialogu religijnego i międzykulturowego dla przewodniczącej Alicja Kobus (z domu Bromberg)[8], oraz Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski nadany Alicji Kobus przez prezydenta Bronisława Komorowskiego[9].

NieruchomościEdytuj

Gmina posiada obecnie kamienicę na ul. Stawnej 10 w Poznaniu, gdzie ma obecnie swoją siedzibę. Przy ul Stawnej 10 jeszcze przed I WŚ zbudowano siedzibę Zarządu Gminy Żydowskiej. W okresie międzywojennym (1919-1939) znajdowała się tam także Żydowska Biblioteka Ludowa, sala zebrań, biura organizacji charytatywnych, związku sportowego Bar-Kochba, szkoła religijna oraz kilka mieszkań, między innymi dla rabina i pracowników gminy. W 1999 r. reaktywująca się gmina żydowska w Poznaniu przejęła m.in. budenk na ul. Stawnej 10, budynek Nowej Synagogi i wiele innych, które w krótkim czasie po reaktywacji i przejęciu zostały sprzedane[10].

Zarząd GłównyEdytuj

  • Przewodniczący: Alicja Kobus[11]
  • Wiceprzewodniczący: Magdalena Kuś
  • Skarbnik: Alexander Imas
  • Członek Zarządu: Weronika Mikołajczak

KontrowersjeEdytuj

"Rabin" Jacoob (Yaakav) Ben NistellEdytuj

  • 2009 - pojawia się w GWŻ w Poznaniu jako wolontariusz, spokojny człowiek który chciał wrócić do korzeni. Już wtedy włosy miał pofarbowane i zaczyna zapuszczać Pejsy, powoli zaczyna się ubierać jak chasydzi.
  • 2009 - ukazują się Zeszyty Swarzędzkie[12] w którym jest LASZON HARAdokument przetłumaczony przez Jakooba ben Nisttela, który zaopatrzył tłumaczenie w przypisy.
  • .Chanuka 2013 - zapala Chanukije podczas Chanuki organizowanej przez GWŻ w Poznaniu[13]
    Plik:"rabin" Jacoob Ben Nistell zapala Chanukije.jpg
    rabin Jacoob Ben Nistell zapala Chanukije
  • styczeń 2014 - zostaje oficjalnym wykładowcą i przewodnikiem po wystawach organizowanych w Bibliotece Raczyńskich, oprowadza po wystawach i prowadzi prelekcje
  • 14 grudzień 2014 - prowadzi Kadisz na uroczystym otwarciu lapidarium we Wronkach, nie znając hebrajskiego i słów modlitwy i wypowiada zlepek nic nieznaczących słów[14]
Plik:"rabin" Jacoob (Yaakav) Ben Nistell i Alicja Kobus (z domu Bromberg).png
"rabin" Jacoob (Yaakav) Ben Nistell i Alicja Kobus (z domu Bromberg)
  • 31 sierpnia występuje na VII Festynie Michała w parafii pw. Św. Michała Archanioła w Świebodzinie jako znakomity kucha i znawca Kaszrutu[15]
 
"rabin" Jacoob (Yaakav) Ben Nistell na VII Festynie Michała w Świebodzinie z parafianami
 
"rabin" Jacoob (Yaakav) Ben Nistell na VII Festynie Michała w Świebodzinie
  • styczeń 2015 - staje się twarzą XVIII Dnia Judaizmu w Poznaniu[16]
  • maj 2015 - w GWŻ w Poznaniu, podczas Noc Muzeów prowadzi Hawdala
  • październik 2015 - odmawia Kadisz w Kościanie z okazji Pamięci Ofiar Niemieckich
  • styczeń 2016 - wygłasza żydowski komentarz po nabożeństwie odprawianym pod przewodnictwem arcybiskupa Stanisław Gądeckiego
     
    Jakoob Ben Nistell
  • marzec 2016 - na zaproszenie księdza Radosława Rakowskiego, wraz z imamem Youssef Chadid wprowadził w Poznaniu rekolekcje dla młodzieży katolickiej.
  • 18 kwietnia 2016 - Głos Wielkopolski opublikował artykuł „Podawał się za Żyda z Izraela i nikt tego nie sprawdził[17] w którym zostało ujawnione że występujący w poznańskiej gminie rabin Jacoob (Yaakav) Ben Nistell, od lat nie tylko nie jest żydowskim duchownym, ale też nazywa się inaczej i nie pochodzi z Izraela. Przyznał, że nie jest rabinem w rozmowie z Głosem, nie urodził się i nie mieszka w Hajfie w Izraelu, nie zna też hebrajskiego. Naprawdę mężczyzna nazywa się Jacek Niszczota. Poznańska Gmina Żydowska podjęła decyzję że nie pozwie mężczyzny który podawał się za rabina do sądu[18]. Prowadził też warsztaty pt. Chanukowe opowieści podczas XIX Dnia Judaizmu w Poznaniu w Siedzibie GWŻ w Poznaniu[19]. Po fali artykułów w polskich mediach, poznańska GWŻ nagle odcięła się od osoby która wcześniej była przedstawiana publicznie jako rabina[20],.Alicja Kobus, przewodnicząca GWŻ, przyznała że ten mężczyzna w rzeczywistości był wolontariuszem co nie zmienia faktu że wielokrotnie publicznie reprezentował GWŻ w Poznaniu. Uczestniczył w Dniach Judaizmu w Poznaniu[21], wygłaszał wykłady jednak to nigdy nie sprawdziła jego kompetencji i została łatwo oszukana. O fałszywym rabinie z Poznania pisały również liczne polskie media m.in. TVN24[22], Bezprawnik[23], Fakt[24], YouTube[25][26], Czas Ciechanowa[27], Polska the Times[28], Gazeta Wyborcza[29], Poznań NaszeMiasto[30] Wykop[31] oraz zagraniczne media, m.in. Time of Israel[32], DW[33], Haaretz[34], BBC[35], FRance24[36], Jewish Telegraphic Agency[37].
  • 26 kwietnia 2016 - prawdopodobnie "rabin" Jacoob (Yaakav) Ben Nistell wysyła list do GWŻ w Poznaniu z przeprosinami. Jedynym źródłem treści listu jest strona poznańskiej gminy który nigdy nie przedstawiła oryginału listu.

Ośmieszył członków poznańskiej gminy żydowskiej, którzy niewiele mają wspólnego z tradycją i, jak się okazało, nie mają nawet elementarnej znajomości hebrajskiego, który w judaizmie jest językiem liturgicznym. Pojawiały się wątpliwości, podnoszone osoby z zewnątrz, ale, jak to często bywa wśród ofiar oszustów, nie dopuszczano do siebie myśli, że sympatyczny rabin Jacoob może nie być osobą, za którą się podaje. Przez cały okres poznańskiej działalności przedstawiał się jako obywatel izraelski, ale nikt nie poprosił go o okazanie jakiegokolwiek dokumentu tożsamości. Opowiadał, że matka mieszka w Hajfie, przy ulicy, która w rzeczywistości nie istnieje. Pokazywał ściągnięte z rosyjskiego portalu zdjęcie, rzekomo przedstawiające jego syna, który miał być izraelskim żołnierzem. Również podawane przez niego nazwisko musiało być fikcją, bowiem nie ma w hebrajskim imienia Nistell, a Ben Nistell oznacza przecież syna osoby o takim imieniu. Majstersztykiem było wspólne zamieszkanie z Żydówką, której przez lata powtarzał swoje bajeczki, a która nawet ze zwykłej babskiej ciekawości nie zainteresowała się jego przeszłością, rodziną, nie przejrzała dokumentów. Nawet udało mu się wmówić dziewczynie, że jest obrzezany, co jest prawdziwym cudem.[38]

Nowa Synagoga w PoznaniuEdytuj

Wg Gazeta Wyborczej, już w 2017 były plany utworzeniu w murach Synagogi hoteli sieci Hilton Curio[39]. W 2019 r. Alicja Kobus, przewodnicząca GWŻ w Poznaniu, sprzedał Nową Synagogę w Poznaniu. Nie chce zdradzić kto budynek kupił, i kto chce tam utworzyć w budynku po synagodze hotel[40].

Plik:Plan przerobienia synagogi na hotel.jpg
Plan przerobienia synagogi na hotel

PrzypisyEdytuj

  1. http://poznan.jewish.org.pl/index.php/Kontakt/Gmina-zydowska-w-Poznaniu.html
  2. https://www.facebook.com/pg/jewish.community.poznan/about/?ref=page_internal
  3. Urząd Miasta Poznania, Poznań - Fakty i liczby, https://www.poznan.pl/mim/s8a/czy-wiesz-ze,doc,576/poznanska-gmina-zydowska-byla-jedna-z-najstarszych-w-polsce-a-pierwsze-wzmianki-o-niej-pochodza-z-xiv-w,7771.html, Poznań.
  4. Fanpage GWŻ w Poznaniu na Facebook, https://www.facebook.com/pg/jewish.community.poznan/about/?ref=page_internal.
  5. http://www.de.poznan.uw.gov.pl/wydarzenia-archiwalne/ceremonia-wprowadzenia-zwoju-tory-do-gminy-zydowskiej
  6. Katolicka Agencja Informacyjna :: Serwis, system.ekai.pl [dostęp 2017-11-23].
  7. POZnań, Honorowi i zasłużeni obywatele Miasta Poznania 2011, www.poznan.pl [dostęp 2017-02-06] (pol.).
  8. Marek Zaradniak, Europejska Nagroda Obywatelska dla Alicji Kobus, „Gloswielkopolski.pl” [dostęp 2017-02-06] (pol.).
  9. Alicja Kobus otrzymała Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski!, „Forum Żydów Polskich”, 20 stycznia 2014 [dostęp 2017-02-06] (pol.).
  10. Fanpage GWŻ w Poznaniu na Facebook, https://www.facebook.com/pg/jewish.community.poznan/about/?ref=page_internal.
  11. Filia ZGWŻ w Poznaniu - www.jewish.org.pl
  12. Urząd Miasta i Gminy, Zeszyty Swarzędzkie nr 1, 2009, s. 137, 139, 140.
  13. Marek Zaradniak, Żydzi rozpoczęli w Poznaniu święto chanuka [ZOBACZ ZDJĘCIA], Głos Wielkopolski, 27 listopada 2013 [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  14. Wronki - Otwarcie Lapidarium Żydowskiego.
  15. ADMIN, VII Festyn Michała w parafii pw. Św. Michała Archanioła w Świebodzinie, zg.ak.org.pl [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  16. Dzień Judaizmu - przez 10 dni, radiopoznan.fm [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  17. Krzysztof M. Kaźmierczak, Podawał się za Żyda z Izraela i nikt tego nie sprawdził, Głos Wielkopolski, 18 kwietnia 2016 [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  18. Fałszywy rabin nie będzie pozwany, radiopoznan.fm [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  19. Co ty tu robisz, Eliaszu?, kultura.poznan.pl [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  20. Krzysztof M. Kaźmierczak, Poznańska gmina żydowska odcina się od „rabina”, Głos Wielkopolski, 29 marca 2016 [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  21. Jacek Niszczota - NaszeMiasto.pl, poznan.naszemiasto.pl [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  22. Koniec błyskotliwej kariery fałszywego rabina z Poznania. "Ten człowiek już dla nas nie istnieje", TVN24.pl [dostęp 2020-01-02].
  23. Przefarbował włosy na rudo, zapuścił pejsy i stał się rabinem. Oto jak fałszywy rabin był twarzą Dni Judaizmu w Poznaniu, Bezprawnik, 1 lutego 2018 [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  24. Udawał rabina, oszukał arcybiskupa, www.fakt.pl, 18 kwietnia 2016 [dostęp 2020-01-02].
  25. Fałszywy Rabin gigant nr 1.
  26. Cykl OSZUŚCI odcinek #2 - Jacek Niszczota, czyli fałszywy rabin Jakub Ben Nistell.
  27. Czas Ciechanowa, www.facebook.com [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  28. d, O fałszywym rabinie z Poznania piszą na całym świecie!, Polska Times, 20 kwietnia 2016 [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  29. Od lat podawał się za rabina z Izraela. 'Głos Wielkopolski': To Jacek Niszczota z Ciechanowa, gazetapl [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  30. Redakcja, Przez lata udawał Żyda z Izraela. Wielkie kłamstwo wyszło w końcu na jaw, Poznań Nasze Miasto, 21 kwietnia 2016 [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  31. Podawał się za Żyda z Izraela i nikt tego nie..., Wykop.pl [dostęp 2020-01-02].
  32. JTA, Fake Rabbi Holds Fake Jewish Wedding in Real Polish Village, „Haaretz”, 10 sierpnia 2017 [dostęp 2020-01-02] (ang.).
  33. Deutsche Welle, Fake rabbi in Poland disappears | DW | 21.04.2016, DW.COM [dostęp 2020-01-02] (ang.).
  34. JTA, Fake Rabbi Holds Fake Jewish Wedding in Real Polish Village, „Haaretz”, 10 sierpnia 2017 [dostęp 2020-01-02] (ang.).
  35. 'Polish Catholic posed as rabbi', 20 kwietnia 2016 [dostęp 2020-01-02] (ang.).
  36. Poland's top rabbi slams honours for accused Nazi collaborators, France 24, 7 sierpnia 2019 [dostęp 2020-01-02] (ang.).
  37. Reporter who revealed fake Polish rabbi taking heat from Jewish community leader, Jewish Telegraphic Agency, 25 kwietnia 2016 [dostęp 2020-01-02] (ang.).
  38. Przygody rabina Jakuba - 06-400.pl Ciechanów informacje aktualności, 06-400.pl, 24 kwietnia 2016 [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  39. Wyborcza.pl, poznan.wyborcza.pl [dostęp 2020-01-02].
  40. Radio Poznań, Gmina żydowska sprzedała synagogę!, Jacek Butlewski (red.), 14 listopada 2019.