Filipowice (powiat krakowski)

wieś w województwie małopolskim, powiecie krakowskim
Zobacz też: Filipowice – inne znaczenia.

Filipowicewieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Krzeszowice.

Filipowice
wieś
Ilustracja
Filipowice. Widok na Gierasową Górę od strony wschodniej, w tle kościół i cmentarz.
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Krzeszowice
Sołectwo Filipowice
Liczba ludności (2014[1]) 2061
Strefa numeracyjna 12
Kod pocztowy 32-065[2]
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0324145
Położenie na mapie gminy Krzeszowice
Mapa lokalizacyjna gminy Krzeszowice
Filipowice
Filipowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Filipowice
Filipowice
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Filipowice
Filipowice
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krakowskiego
Filipowice
Filipowice
Ziemia50°09′13″N 19°33′59″E/50,153611 19,566389

We wsi urodziła się Magdalena Zawadzka.

Wieś położona w województwie krakowskim wraz z folwarkiem wchodziła w 1662 roku w skład hrabstwa tęczyńskiego Łukasza Opalińskiego[3].

Integralne części wsiEdytuj

Integralne części wsi Filipowice[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0324151 Blech część wsi
0324168 Palikówka część wsi
0324174 Psia Górka część wsi
0324180 Skała część wsi
0324197 Wzgórze część wsi
0324205 Zagroda część wsi

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krakowskiego.

ToponimiaEdytuj

Nazwa Filipowice pochodzi prawdopodobnie od właściciela lub jej założyciela o imieniu Filip, który był około roku 1340 najpewniej sołtysem. W późniejszym okresie nazwisko ukształtowane od tego imienia było pisane następująco: Filipp, Filipek. Nazwisko Filipek przetrwało we wsi do obecnych czasów.
Wieś położona jest w Dolinie Filipówki pochodzenia jurajskiego, wydobywano tutaj tuf filipowicki, pochodzenia wulkanicznego, z którego zbudowany jest kościół parafialny[6]. Przez wieś płynie strumyk o nazwie Filipówka. Rzeka ta zwana była także Cudowną, co odnotowuje Słownik geograficzny Królestwa Polskiego z 1881 roku. Brało się to stąd, że okolicznym mieszkańcom ustępowały różne dolegliwości po wypiciu wody pobranej ze źródła w tzw. Padańcu.

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego z 1881 r. podaje (tom II, s. 389) przy haśle Filipowice niemiecki odpowiednik tej nazwy Philippsdorf, czyli wieś Filipa. Miejscowa zaś legenda głosi, że nazwę wiosce nadał bliżej nieokreślony książę Filip, któremu bardzo spodobały się te tereny w czasie polowania.

W rejonie Filipowic kopalnie węgla działające od 1805 („Filipowice”, „Wiśniowa Góra”, później „Leopold”) prowadziły na małą skalę wydobycie węgla[7]

Na terenie miejscowości mieści się: szkoła podstawowa im. S. Wyspiańskiego, biblioteka, kościół pw. NMP, cmentarz.

GeografiaEdytuj

Filipowice położone są na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej na dwóch różnych mezoregionach. Północna część Filipowic leży na Wyżynie Olkuskiej. Część południowa położona jest w Rowie Krzeszowickim.

Wieś położona jest w Dolinie Filipówki. Od strony wschodniej znaczna część Filipowic leży w Dolina Kamienic.

Najwyższymi wzniesieniami Filipowic są: Kowalska Góra 439,8 m.n.p.m oraz Gierasowa Góra 421.5 m.n.p.m

Przez Filipowice przepływa rzeka Filipówka. Od strony południowej Granicę Filipowic stanowi rzeka Dulówka.

 
Kościół
 
Szkoła

PrzypisyEdytuj

  1. Krzeszowice: Ludność – stan na dzień 31.12.2014 r.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 246 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].data dostępu?
  3. Jacek Pielas, Podział latyfundium Łukasza Opalińskiego, marszałka nadwornego koronnego z lat 1668-1670, w: Inter maiestatem ac libertatem. Studia z dziejów nowożytnych dedykowane Profesorowi Kazimierzowi Przybosiowi, red. J. Stolicki, M. Ferenc, J. Dąbrowski, Kraków 2010, s. 159.
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  6. Rajchel 2005 ↓.
  7. Benignus Józef Wanat, Maryjne sanktuarium karmelitów bosych w Czernej, Kraków: Wyd. OO. Karmelitów Bosych, 1992, s. 41, ISBN 83-85401-03-2, OCLC 750884402.

BibliografiaEdytuj

  • Jacek Rajchel: Kamienny Kraków. 2005.