Ten artykuł dotyczy grupy zawodowej. Zobacz też: Flisak (Haliplus) – rodzaj chrząszczy.
Flisacy – sielankowy obraz Wojciecha Gersona
Flisacy Nad Wisłą, Wilhelm August Stryowski, 1881
Tradycyjna tratwa flisacka
Flisak na Dunajcu
Flisacy na Dunajcu w 1939

Flisak (oryl, flis) – przedstawiciel grupy zawodowej zajmującej się w dawnej Polsce flisem, czyli rzecznym spławem (transportem) towarów. Z reguły byli to chłopi zamieszkujący nadrzeczne wsie, dla których spław był dodatkowym, sezonowym zajęciem. Z biegiem czasu wytworzyli oni swoje własne obyczaje i słownictwo. Kulturę flisacką upamiętnił m.in. Sebastian Fabian Klonowic w swoim poemacie Flis, to jest Spuszczanie statków Wisłą i inszymi rzekami do niej przypadającymi z 1595 roku. Ostatnim żyjącym flisakiem, który zarobkowo spławiał drewno jest Wincenty Pityński z Ulanowa, które zwane jest Stolicą Polskiego Flisactwa. W Ulanowie działa Bractwo Flisackie pw. Św. Barbary, które zrzesza flisaków, najczęściej są to osoby z rodzinnymi tradycjami flisackimi. Bractwo za główny cel działalności przyjęło kultywowanie flisackich tradycji oraz rozwój kulturalny ziemi ulanowskiej.Od 2015 r. Bractwo Flisackie zostało wpisane na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.

HierarchiaEdytuj

Starszy flisak kierujący spływem i odpowiedzialny za stan i transport tratew był zwany retmanem. Ponieważ flisacy stanowili liczną grupę zawodową, w XVII wieku założyli własną organizację przypominającą rzemieślniczy cech miejski, a król Władysław IV Waza nadał im przywileje cechowe.

Flisak w legendach i przypowieściachEdytuj

Wiersz o flisakach z Torunia:

Flisaczkowa żona,
siedzi sobie doma.
A flisaczek, nieboraczek,
robi na chleb jak robaczek,
płynie do Torunia.

Legenda o flisaku, który wybawił Toruń od plagi żab jest jednym z elementów interaktywnych spektakli odbywających się w Domu Legend Toruńskich[1].

Pomniki flisakaEdytuj

Pomniki flisaka znajdują się w:

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj