Flotylla Kaspijska – najstarszy związek operacyjny (flotylla) obok Floty Bałtyckiej należący do rosyjskiej marynarki wojennej działający na Morzu Kaspijskim.

Flotylla Kaspijska
Каспийская флотилия
ilustracja
Historia
Państwo  Imperium Rosyjskie
 ZSRR
 Rosja
Sformowanie 1722
Dowódcy
Obecny kontradmirał Siergiej Pinczuk
Działania zbrojne
Wojna rosyjsko-perska;
Wojna domowa w Rosji;
II wojna światowa
Organizacja
Dyslokacja Astrachań
Formacja  MW Rosji
Podległość Południowy Okręg Wojskowy
Odznaczenia
Order Czerwonego Sztandaru
Morze Kaspijskie

HistoriaEdytuj

Historia flotylli datuje się od listopada 1722 roku, kiedy to z postanowienia cara Piotra I została ona utworzona w Astrachaniu. Brała udział w ekspedycji perskiej w latach 1722–1723, współdziałała z wojskami lądowymi w zajęciu w 1796 Derbentu i Baku, brała udział w wojnie rosyjsko-irańskiej zakończonej gulistańską umowa pokojową w 1813 roku. Od 1867 jej główną bazą było Baku. W miarę stabilizacji sytuacji w tym rejonie, siły flotylli były redukowane. W końcu XIX wieku flotylla miała tylko 2 kanonierki i kilka uzbrojonych parowców. Marynarze Flotylli Kaspijskiej uczestniczyli w wydarzeniach rewolucyjnych w Baku w latach 1903–1905.

I wojna światowaEdytuj

W czasie I wojny światowej flotylla nie brała większego udziału w działaniach wojennych. W 1917 roku marynarze flotylli brali udział w organizacji władzy radzieckiej. W celu współdziałania z Armią Czerwoną pomiędzy kwietniem a czerwcem 1918 roku w Astrachaniu została sformowana Flota Kraju Astrachańskiego, która została wzmocniona jesienią z Floty Bałtyckiej stawiaczami min i okrętami podwodnymi. W sierpniu 1918 roku flotylla została zajęta przez prawicowy rząd tzw. Centrokaspia. Po przejściu na stronę rewolucji 13 października 1918 została przemianowana na Flotyllę Astrachańsko-Kaspijską.

W lipcu 1919 roku po połączeniu z Flotyllą Wołżańską została przemianowana na Flotyllę Wołżańsko-Kaspijską. 1 maja 1920 okręty flotylli weszły do Baku i tym samym utworzona została Flota Kaspijska w składzie 3 krążowników pomocniczych, 10 niszczycieli, 4 okrętów podwodnych i okrętów pomocniczych. Jednocześnie z Flotą Kaspijską w Baku stacjonowała Czerwona Flota Sowieckiego Azerbejdżanu. Obie floty brały udział w 1920 roku w walce z wojskami białych. W czerwcu 1920 obie floty zostały połączone i przyjęły nazwę Sił Morskich Morza Kaspijskiego, przemianowane 27 czerwca 1931 we Flotyllę Kaspijską.

II wojna światowa i zimna wojnaEdytuj

W II wojnie światowej w latach 1941–1945 Flotylla Kaspijska zabezpieczała transport wojsk, techniki i towarów. Miała szczególne zasługi w tych działaniach w latach 1942–1943, w czasie bitwy stalingradzkiej i bitwy o Kaukaz. W trakcie operacji "Y" desantem z morza zostało zajęte Bandar-e Pahlavi na wybrzeżu Morza Kaspijskiego. Doszło wówczas do pomyłkowego ostrzelania własnej piechoty przez radzieckie samoloty i okręty wojenne.

Pod osłoną flotylli alianci do końca wojny przetransportowali głównie do ZSRR ponad 5 mln ton materiałów wojennych w ramach Lend-Lease Act.

W skład w flotylli wchodziły w tym czasie kanonierki "Lenin", "Krasnyj Azerbejdżan" i inne mniejsze jednostki.

W 1945 roku Flotylla Kaspijska została odznaczona Orderem Czerwonego Sztandaru.

Podczas zimnej wojny Morze Kaspijskie była używane do testów ekranoplanów uzbrojonych w pociski.

Po rozpadzie Związku RadzieckiegoEdytuj

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

BibliografiaEdytuj