Fornirowanie

Fornirowanie – pokrywanie materiału, najczęściej drewnianego lub drewnopodobnego, warstwą drewna o wyższej jakości – forniru, dzięki czemu przy obniżonym koszcie można zbudować dany produkt (np. front mebli, drzwi), tak aby wyglądał jak zbudowany z litego i cenniejszego drewna.

Toaletka, fornir orzechowy, XVIII wiek, Muzeum Sztuki hrabstwa Los Angeles

Na okleinę stosowano odmiany drewna twardego o pięknej barwie lub rysunku słojów np. heban, mahoń, palisander[1]. Wykorzystywano także drewno o nieprawidłowym przebiegu włókien jak: falistość (jesion, brzoza), czeczotowatość (brzoza, topola), pączki śpiące (brzoza, jawor), plamy barwne (orzech)[2].
Metodę okleinowania znano już w starożytnej Grecji i Egipcie[3]. W wiekach średnich potrafiono uzyskać tylko niewielkie kawałki okleiny, stąd można było stosować ją do intarsji, certosiny. W XVIII wieku potrafiono już wykonać większe arkusze i do meblarstwa wprowadzono fornirowanie dużych powierzchni. Technika ta rozpowszechniła się w Niderlandach, Niemczech, Francji[3], a w XIX wieku taki sposób zdobienia wprowadzono na skalę przemysłową w wielu krajach Europy[2].
W związku z mechanizacją produkcji drewno zaczęto okleinować z obu stron. Zewnętrzną stronę deski cenniejszym gatunkiem, wewnętrzną, spodnią (zwaną blintem lub kontrą) oklejano pospolitym gatunkiem, jednak o zbliżonej wytrzymałości na rozciąganie[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Zwolińska Krystyna, Malicki Zasław, Mały Słownik Terminów Plastycznych, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1974
  2. a b red. Kubalska-Sulkiewicz Krystyna, Bielska-Łach Monika, Manteuffel-Szarota Anna, Słownik Terminologiczny Sztuk Pięknych, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007
  3. a b c red. Jendryczko Małgorzata, Sztuka Świata, tom 17, Warszawa: Arkady, 2013, ​ISBN 978-83-213-4726-4