Franciszek Cymbarewicz

polski generał brygady

Franciszek Cymbarewicz (ur. 16 stycznia?/29 stycznia 1917 w Mohylewie, zm. 27 maja 2000 w Warszawie) – lekarz, kapitan Armii Czerwonej, generał brygady Wojska Polskiego, szef Głównego Zarządu Tyłów Wojska Polskiego z nominacji marszałka Konstantego Rokossowskiego, przewodniczący Rady Krajowej Polaków – byłych Żołnierzy Armii Radzieckiej przy Zarządzie Głównym Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.

Franciszek Cymbarewicz
Ilustracja
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia

29 stycznia 1917
Mohylew, Imperium Rosyjskie

Data i miejsce śmierci

27 maja 2000
Warszawa

Przebieg służby
Lata służby

19441974

Siły zbrojne

Armia Czerwona
ludowe Wojsko Polskie

Stanowiska

szef służby zdrowia WOW i POW, szef Głównego Zarządu Tyłów Wojska Polskiego, kierownik Centralnego Ośrodka Zaopatrzenia Medycznego i Techniki Sanitarnej

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa:

Późniejsza praca

Zjednoczenie Patriotyczne „Grunwald”, ZBoWiD, Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy II klasy Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Walecznych (1920–1941) Srebrny Krzyż Zasługi Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal za Warszawę 1939–1945 Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Medal „Za udział w walkach o Berlin” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Złota Odznaka „Za zasługi w ochronie porządku publicznego” Order Czerwonej Gwiazdy Order Przyjaźni Narodów Medal „Za zdobycie Berlina” Medal „Za wyzwolenie Warszawy” Medal „Za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945” Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „Czterdziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „30 lat Armii Radzieckiej i Floty” Medal jubileuszowy „70 lat Sił Zbrojnych ZSRR”

Życiorys

edytuj

Prawnuk powstańca z 1863. Syn Ludwika i Wiktorii z Juniewiczów. Ukończył radziecką Wojenną Szkołę Medyczną. Od 1940 lekarz wojskowy Armii Czerwonej. Służył w jednostkach na Dalekim Wschodzie. Po wybuchu w czerwcu 1941 wojny z Niemcami przerzucony do europejskiej części ZSRR. Walczył w obronie Moskwy, w bitwie na łuku kurskim. Ranny w walkach pod Kijowem.

W marcu 1944 w stopniu kapitana skierowany do Wojska Polskiego w ZSRR. Lekarz samodzielnego batalionu budowy mostów, komendant pociągów sanitarnych na froncie.

Według materiałów zgromadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej był tajnym współpracownikiem Informacji Wojskowej. Nosił pseudonim „Martynowski”. Został zwerbowany w 1944 r. podczas służby w 1 pułku piechoty[1].

Członek Wszechzwiązkowej Partii Komunistycznej (bolszewików) (WKP(b)), Polskiej Partii Robotniczej (PPR) i Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR).

W 1949 zwolniony z obywatelstwa radzieckiego uchwałą Rady Najwyższej ZSRR, otrzymał obywatelstwo polskie.

Po wojnie na kolejnych stanowiskach w wojskowej służbie zdrowia. Major z 1946. Szef służby zdrowia 18 i 1 Dywizji Piechoty. W latach 1950–1951, w stopniu pułkownika, szef służby zdrowia Warszawskiego Okręgu Wojskowego, następnie Pomorskiego Okręgu Wojskowego i szefa służby zdrowia Głównego Zarządu Tyłów WP (oficjalna nazwa Głównego Kwatermistrzostwa Wojska Polskiego za czasów marsz Konstantego Rokossowskiego). W latach 1952–1956 szef Głównego Zarządu Tyłów WP (Główny Kwatermistrz WP).

Po październiku 1956 na mniej eksponowanych stanowiskach, m.in. komendant Garnizonu m. st. Warszawy, a pod koniec służby kierownik Centralnego Ośrodka Zaopatrzenia Medycznego i Techniki Sanitarnej w Celestynowie.

Od 1974 w stanie spoczynku. Mieszkał w Warszawie.

Na emeryturze działał w wielu organizacjach. Przewodniczący Rady Naczelnej Zjednoczenia Patriotycznego „Grunwald”. Wieloletni wiceprzewodniczący, a od 1985 przewodniczący Rady Krajowej Polaków – byłych Żołnierzy Armii Radzieckiej przy Zarządzie Głównym ZBoWiD. W latach 1985–1990 członek Rady Naczelnej i Zarządu Głównego ZBoWiD. Od 1983 wiceprzewodniczący Komisji Braterstwa Broni Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej oraz członek Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera EII-8-6)[2].

Życie prywatne

edytuj

Mieszkał w Warszawie. Od 1945 żonaty ze Stefanią Radlińską (1926-2015). Małżeństwo miało córkę Swietłanę (1946-2018), Alicję (ur. 1947) i syna Ludwika (1949-2015)[2][3].

Odznaczenia i wyróżnienia

edytuj

Publikacje

edytuj
  • Kmicicem nie zostałem (1984).

Przypisy

edytuj
  1. http://www.polska1918-89.pl/pdf/sprawa-wspolpracy-wojciecha-jaruzelskiego-z-informacja-wojskowa,5606.pdf
  2. a b Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze.
  3. J. Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943−1990, tom I: A–H, s. 260–263.

Bibliografia

edytuj
  • F. Cymbarewicz, Spotkania z Marszałkiem. W 15 rocznicę śmierci Konstantego Rokossowskiego. /w/ Za Wolność i Lud, 1983, nr 33–34, s. 7 oraz nr 35, s. 6
  • A. Dudek, A. Kochański, K. Persak, Centrum władzy: protokoły posiedzeń kierownictwa PZPR: wybór z lat 1949–1970, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2000, ISBN 83-88490-04-4.
  • L. Grot, T. Konecki, E. Nalepa, Pokojowe dzieje Wojska Polskiego, Wojskowy Instytut Historyczny im. Wandy Wasilewskiej, Warszawa 1988
  • H.P. Kosk, Generalicja polska: popularny słownik biograficzny, tom I, Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, Pruszków 1998, ISBN 83-87103-55-1.
  • J. Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943−1990, tom I: A–H, s. 260–263 (z fotografią), Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010, ISBN 978-83-7611-801-7.
  • Tadeusz Pióro, Armia ze skazą: w Wojsku Polskim 1945–1968 : wspomnienia i refleksje, Warszawa: Czytelnik, 1994, ISBN 83-07-02397-1, OCLC 830246029.
  • Za Wolność i Lud, 1984, nr 40 (1085), s. 11; 1985, nr 18 (1115), s. 8 oraz nr 21 (1118), s. 5
  • VII Kongres ZBoWiD, Wydawnictwo ZG ZBoWiD, Warszawa 1985