Otwórz menu główne

Franciszek Ksawery Kurkowski

Franciszek Ksawery Kurkowski, ang. Francis Xavier Kurkowski (ur. 1 grudnia 1884 w Hłomczy, zm. 11 grudnia 1945 w Forest City) – polski duchowny rzymskokatolicki, szambelan papieski dla Polonii amerykańskiej.

Franciszek Ksawery Kurkowski
Ksawery Kurkowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1 grudnia 1884
Hłomcza
Data i miejsce śmierci 11 grudnia 1945
Forest City
proboszcz parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Dupont
Okres sprawowania 9 marca 1916 – 1938
proboszcz parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Forest City
Okres sprawowania luty 1942 – 11 grudnia 1945
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 1 grudnia 1884 w Hłomczy jako Ksawery Kurkowski jako syn Stanisława, tamtejszego mechanika[1]. W 1905 ukończył C. K. Gimnazjum w Sanoku bez zdania egzaminu dojrzałości (w jego klasie byli Stanisław Beksiński, Józef Dwernicki, Franciszek Ksawery Kurkowski)[2][3][4]. Został absolwentem studiów na Hochschule für Bodenkultur w Wiedniu (Bodeninstitut) uzyskując tytuł inżyniera geodety[4].

Przeniósł się do Stanów Zjednoczonych i został duchownym rzymskokatolickim. Jako nowo wyświęcony kapłan został przydzielony do parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Dupont w stanie Pensylwania w diecezji skrantońskiej[5] na stanowisko asystenta proboszcza[6]. 1 stycznia 1916 doszło do zamieszek wywołanych przez niezadowolonych z tego faktu wiernych (w wyniku zajść 71 osób zostało aresztowanych, dwie hospitalizowane, a jedna zmarła)[7][8][4]. 9 marca 1916 mianowany tam proboszczem parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Dupont i pełnił ten urząd do 1938[5]. Parafianie-dysydenci przyłączyli się do Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego z siedzibą w Scranton[9][6]. Dzięki staraniom ks. Kurkowskiego w 1916 siostry bernardynki ze zgromadzenia św. Franciszka zastąpiły nauczycieli świeckich w miejscowej szkole[5]. Podczas trwającej I wojny światowej ksiądz Kurkowski udzielał się czynnie w akcji naboru ochotników do Armii Polskiej we Francji za co później został odznaczony Mieczami Hallerowskimi[10]. Otrzymał tytuł szambelana papieskiego dla Polonii amerykańskiej[4]. Był przewodniczącym amerykańsko-polskiego komitetu odbudowy zamku i katedry na Wawelu[4]. Później pełnił funkcję proboszcza parafii w Pittsburghu[4]. Od lutego 1942 był proboszczem parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Forest City[11][12][13]. Za jego sprawą od sierpnia 1942 prowadzono renowację klasztoru, remont plebanii i inne prace w infrastrukturze parafii[11][13]. Po jego zaproszeniu powróciły do Forest City po 18 latach nieobecności siostry bernardynki celem nauczania w szkole[11][13]. Zmarł w wieku 61 lat w nocy 11 grudnia 1945 na plebanii w Forest City na atak serca[6]. Pogrzeb odbył się w sobotę 15 grudnia 1945[6].

PrzypisyEdytuj

  1. CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1901/1902 (zespół 7, sygn. 29). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 501.
  2. 24. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1904/1905. Sanok: 1905, s. 48-49, 61-62.
  3. Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 2015-09-09].
  4. a b c d e f Urban Jawień: Franciszek Ksawery Kurkowski – biogram. W: Borys Łapiszczak: Sanok w Królestwie Galicji i Lodomerii na dawnej pocztówce i fotografii. Cz. VIII. Sanok: Poligrafia, 2005, s. 21. ISBN 83-918650-2-9.
  5. a b c Sacred Heart of Jesus Church. Our Historical Past (ang.). sacredheartdupont.com. [dostęp 2016-09-12].
  6. a b c d Former Dupont Pastor Dies Rev. Francis Kurkowski. „The Wilkes-Barre Record”, s. 24, 12 grudnia 1945 (ang.). 
  7. Church riots. Chaos brings injuries, 1 death, court case (ang.). archives.timesleader.com. [dostęp 2016-09-12].
  8. Margaret J. Rencewicz: The Polish National Catholic Church: The founding of an American schism. Pittsburgh: University of Pittsburgh, 2003, s. 33. (ang.)
  9. Deacon Jim: Local ecumenism works (ang.). konicki.com, 2009-11-15. [dostęp 2016-09-12].
  10. Danuta Piątkowska: Patriotyzm duchowieństwa polskiego. dziennik.com, 2014-11-15. [dostęp 2015-09-10].
  11. a b c A Short History of Sacred Heart of Jesus Parish (ang.). liturgicalcenter.org. s. 3. [dostęp 2016-09-12].
  12. A Short History of Sacred Heart of Jesus Parish (ang.). liturgicalcenter.org. s. 8. [dostęp 2016-09-12].
  13. a b c Sacred Heart. Bernardine Sisters Return (ang.). susqco-churches.org. [dostęp 2016-09-12].