Otwórz menu główne

Franciszek Postawka

polski kierowca i pilot rajdowy

Franciszek Antoni Postawka (ur. 21 stycznia 1922 w Odonowie, zm. 28 grudnia 1985) – polski kierowca i pilot rajdowy, mistrz Polski.

Franciszek Postawka
Ilustracja
Franciszek Postawka w czasie II wojny światowej
Imię i nazwisko Franciszek Antoni Postawka
Data i miejsce urodzenia 21 stycznia 1922
Odonów
Data śmierci 28 grudnia 1985

ŻyciorysEdytuj

Franciszek Postawka urodził się 21 stycznia 1922 roku w Odonowie (obecnie powiat Kazimierza Wielka), jako najmłodsze, piąte dziecko Bronisława Postawki von Löwenstern, właściciela majątku Odonów i cegielni "Lew", prezesa Związku Ziemian powiatu pińczowskiego oraz Janiny Kuester, córki dyrektora cukrowni "Łubna" W Kazimierzy Wielkiej (własność Leona Łubieńskiego).

W latach 1929–1931 uczęszczał razem z siostrą Marią do szkoły podstawowej w Dworku Cisowym, szkole założonej i prowadzonej przez harcmistrzynię Olgę z Drahonowskich Małkowską. Do gimnazjum początkowo uczęszczał w zakładzie Ojców Pijarów w Krakowie, a następnie w Busku. Przez krótki czas chodził też do znanego gimnazjum w Rydzynie. W 1938 roku ukończył szkołę szybowcową. Wybuch wojny w roku 1939 przerwał mu naukę, maturę zdał już jako ekstern po wojnie.

Należący do pokolenia Kolumbów w czasie okupacji mieszkał w rodzinnym dworze Odonowie na Kielecczyźnie, gdzie przebywały też rodziny wysiedlone – m.in. z poznańskiego Bronisławowie Świderscy (ziemianie), rodzina Stasiaków (matka z 3 dzieci, ojciec ich został rozstrzelany przez Niemców w Poznaniu), rodzina Tondosów. Postawka, pod pseudonimem Ster był podporucznikiem Armii Krajowej z przydziałem do Łączności 106 Dywizji Piechoty, pod dowództwem kapitana ps. Zawierucha. Brał udział w walkach o Skalbmierz przed niemiecko-ukraińską kompanią karną w 1944 roku. Janina Postawka wraz z dziećmi Franciszkiem i Zofią wzywani byli do Miechowa i zmuszani pod groźbą zesłania do Oświęcimia do podpisania niemieckiej volkslisty. Wszyscy troje odmówili i skończyło się na pogróżkach niemieckich. Jego najstarszy brat Stanisław Postawka został zamordowany przez Niemców w 1941 roku w szpitalu w Gostyninie, drugi brat, Leon, zamordowany przez Rosjan w Katyniu.

W roku 1947 ożenił się z Jadwigą Marią Koperską, córką znanego krakowskiego aptekarza Józefa Koperskiego i rok później urodził mu się syn Marek Leon. Po zagrabieniu majątku przez władze komunistyczne zamieszkał w Krakowie, gdzie zarabiał najpierw jako kierowca autobusów MPK, później jako taksówkarz, a następnie zawiązał spółkę z Sobiesławem Zasadą. Za tzw. "przestępstwa gospodarcze" został zabrany z ulicy i osadzony w więzieniu Montelupich w Krakowie. W tym czasie opuściła go żona. Na skutek starań siostry Zofii, bez oskarżenia i rozprawy, został po 9 miesiącach zwolniony z więzienia i przeniósł się do Warszawy.

Równocześnie, od razu po wojnie, wraz z podjęciem działalności zawodowej, związał się ze sportem samochodowym. W 1946 roku startował we wrocławskim Rajdzie Pokoju, później w rajdzie Ziem Odzyskanych, remontując i montując z ocalałych części pojazdy wyczynowe. Od początku uzyskiwał czołowe lokaty, a mierzył się z mistrzami tej klasy co Witold Rychter czy Jan Ripper. Ze sportem samochodowym związany był przez całe życie: najpierw jako kierowca – w latach 50. i 60. kilkakrotnie był Rajdowym Samochodowym Mistrzem Polski, później jako pilot (m.in. Sobiesława Zasady, którego był pierwszym nauczycielem i zachęcił go do uprawiania tego sportu). Jako kierowca fabryczny FSO startował w rajdzie Monte Carlo, następnie był też kierowcą fabrycznym Volvo. Franciszek Postawka brał również udział w udanym biciu rekordu w jeździe długodystansowej na "Polskim Fiacie", służył także serwisem i radą Sobiesławowi Zasadzie podczas jego startów w eliminacjach do Rajdowych Samochodowych Mistrzostw Europy. Uczestniczył w rajdach Żubrów, niemal "etatowo" je wygrywając.

W roku 1964 ożenił się po raz drugi – z Alicją Krzywicką, córką Ryszarda Jamontt-Krzywickiego, adiutanta dowódców AK w czasie wojny. Wspólnie z żoną przeprowadzili się pod Warszawę do Konstancina gdzie prowadzili warsztat rzemieślniczy, a później otworzyli zakład sitodruku.

W czasie stanu wojennego wykorzystując możliwości sitodruku drukowali wiele wydawnictw II obiegu, m.in. wspólnie z Jackiem Fedorowiczem pierwsi wydali znany komiks Solidarność – 500 dni.

Franciszek Postawka posiadał dużą wiedzę techniczną, która służyła mu w pracy zawodowej, a także w sporcie samochodowym. Pasjonował się fotografią, ale był przede wszystkim wszechstronnie utalentowanym sportowcem: uprawiał jazdę na nartach śniegowych i wodnych, sport motorowodny, miał stopień sternika jachtowego, był miłośnikiem lotnictwa – latał na szybowcach, a tuż przed śmiercią skarżył się na brak czasu, który nie pozwalał mu na budowę wymarzonej lotni. Podczas wizyty Jana Pawła II w Polsce w roku 1983 chcąc być blisko tego wydarzenia zaangażował się jako kurier-motocyklista przewożąc do Warszawy kasety dla potrzeb telewizji amerykańskiej.

Zmarł nagle 28 grudnia 1985 roku na zawał serca.

BibliografiaEdytuj

  1. Marian Skarbek (red.), Śladami czterech kół, Kraków, Automobilklub Krakowski, 1962.
  2. "Przegląd Sportowy", Nekrolog, styczeń 1986.
  3. Bibuła, polskie wydawnictwa niezależne 1976–1989
  4. Zwycięzcy rajdu Żubrów
  5. Stanisław M.Przybyszewski, Straty osobowe na terenie powiatu Kazimierza Wielka 1939-1945, Wydawnictwo Nowa Nidzica 2013