Franciszek Wielgut

Franciszek Wielgut (ur. 28 listopada 1888 w Sułoszowej k. Olkusza, zm. 1 stycznia 1972 w Częstochowie) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Franciszek Wielgut
podpułkownik piechoty podpułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 28 listopada 1888
Sułoszowa k. Olkusza
Data i miejsce śmierci 1 stycznia 1972
Częstochowa
Przebieg służby
Siły zbrojne Polska Siła Zbrojna,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 7 Pułk Piechoty Legionów,
27 Pułk Piechoty,
7 Dywizja Piechoty,
Szkoła Podoficerów Piechoty dla Małoletnich Nr 2,
77 Pułk Piechoty,
Korpus Kadetów Nr 1
Stanowiska dowódca batalionu,
zastępca dowódcy pułku,
komendant szkoły
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 28 listopada 1888 w Sułoszowej k. Olkusza[1]. Syn Józefa (ur. 1858) i Marianny z d. Pasternak (ur. 1861)[2]. Ukończył Seminarium Nauczycielskie w Warszawie. Od 1908 należał do tajnych organizacji młodzieżowych, nauczycielskich i Związku Chłopskiego, od 1911 do Polskich Drużyn Strzeleckich. Służył w 1 Brygadzie Legionów Polskich. Podczas I wojny światowej ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty Polskiej Siły Zbrojnej w Warszawie w 1918. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. Był uczestnikiem wojny polsko-czechosłowackiej o Śląsk Cieszyński. Został awansowany do stopnia kapitana piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[3], a następnie do stopnia majora piechoty ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924[4][5]. Jako oficer nadetatowy 7 pułku piechoty Legionów był dyrektorem nauk Centralnej Szkoły Podoficerów Zawodowych Piechoty Nr 2 w Grudziądzu (w likwidacji)[6]. W 1924 był dowódcą II batalionu 27 pułku piechoty[7]. W 1928, jako oficer tej jednostki, służył w 7 Dywizia Piechoty[8]. Od 1931 był komendantem Szkoły Podoficerów Piechoty dla Małoletnich Nr 2. Został awansowany do stopnia podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932[9]. Z dniem 15 lipca 1932 został przeniesiony do 77 pułku piechoty w Lidzie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[10][11]. Od listopada 1933 do 1938 pełnił funkcję komendanta Korpusu Kadetów Nr 1 we Lwowie[12]. Był autorem Gawęd żołnierskich (1921), Katechizmu Żołnierza Polskiego (1926)[13] oraz licznych artykułów.

W styczniu 1939 przeszedł w stan spoczynki i zamieszkał w Częstochowie ze swoją żoną Zofią (1889–1978) i dziećmi: Krzysztofem (1919–2001), Ludmiłą i Anną. Zmarł w Częstochowie. Pochowany na Cmentarzu św. Rocha (sektor 6-3-5)[14].


OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Stanisław Łoza: Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 793. [dostęp 2020-05-07].
  2. Franciszek Wielgut (1888-1972), www.wikitree.com [dostęp 2020-05-07].
  3. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 412.
  4. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 352.
  5. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 177.
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 143, 1517.
  7. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 189.
  8. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 123.
  9. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 25.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 232.
  11. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 605.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 7.
  13. Franciszek Wielgut: Katechizm żołnierza polskiego. Częstochowa: 1926, s. 1-124.
  14. GROBONET 2.5 - wyszukiwarka osób pochowanych - Cmentarz św. Rocha w Częstochowie, czestochowa.artlookgallery.com [dostęp 2020-05-07].
  15. M.P. z 1931 r. nr 18, poz. 31 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  16. M.P. z 1937 r. nr 260, poz. 410 „za zasługi w służbie wojskowej”.
  17. Odznaczenia oficerów na terenie korpusu lwowskiego. „Wschód. Prasowa Agencja Informacyjna”, s. 1, Nr 1627 z 13 listopada 1937. 
  18. Franciszek Ksawery Latinik, Walka o Śląsk Cieszyński w r. 1919 Cieszyn: P. Mitręga, 1934, s. 143 (wymieniony jako ppor. Franciszek Wielgus) [dostęp 2020-05-07].

BibliografiaEdytuj