Francuska strefa okupacyjna w Niemczech

Francuska strefa okupacyjna w Niemczech (niem. Französische Besatzungszone, fr. Zone d’occupation française en Allemagne) – południowo-zachodni obszar Niemiec okupowany przez Republikę Francuską po zakończeniu II wojny światowej.

Francuska strefa okupacyjna w Niemczech
Zone d’occupation française en Allemagne
1945–1949
Flaga
Flaga
Stolica

Baden-Baden

Status terytorium

okupacja wojenna

Zależne od

 Sojuszniczej Rady Kontroli Niemiec i
 Francji

Waluta

Reichsmark i Rentenmark (1945–1948)
Marka niemiecka

Kapitulacja III Rzeszy

8 maja 1945

Data likwidacji

23 maja 1949

Mapa
Francuska strefa okupacyjna
Francuski sektor Berlina

Historia

edytuj

Podczas konferencji jałtańskiej podjęto decyzję podziału Niemiec na trzy strefy okupacyjne: radziecką, amerykańską i brytyjską. Swój sprzeciw wobec takich działań wyraził Rząd Tymczasowy Republiki Francuskiej uznając, że Francja, jeden z pierwszych aliantów walczący od 1939, powinna posiadać swoją strefę okupacyjną utworzoną z części terenów obiecanych Wielkiej Brytanii i Stanom Zjednoczonym[1].

Przewodniczący Rządu Tymczasowego gen. bryg. Charles de Gaulle wysłał na uroczystość podpisania przez Rzeszę kapitulacji gen. armii Jeana de Lattre de Tassigny, dowódcę 1 Armii Francuskiej „Ren i Dunaj”, który zagroził samobójstwem jeśli nie zostanie dopuszczony do podpisania kapitulacji. Feldmarszałek Wilhelm Keitel zadrwił z gen. de Lattre de Tassigny sugerując, iż powinien on podpisać akt kapitulacji po obu stronach, ponieważ do roku 1942, gdy został aresztowany i zdegradowany przez petainistów, służył w Armii Rozejmowej[2].

Brytyjczycy oddali Francuzom Saarę, Palatynat oraz tereny na zachód od Renu, zaś Amerykanie Badenię, Wirtembergię, Lindau i cztery okręgi Hesji na prawym brzegu Renu[1]. Niedługo później Francja otrzymała także berlińskie dzielnice Reinickendorf i Wedding.

Siedzibą władz okupacyjnych zostało uzdrowisko Baden-Baden, którego nie dotknęły zniszczenia wojenne[3].

Likwidacja strefy okupacyjnej

edytuj

3 czerwca 1948 francuska strefa okupacyjna połączyła się ze strefą brytyjską i amerykańską w Trizonię. 23 maja 1949 na jej terenie powstała Republika Federalna Niemiec.

Protektorat Saary

edytuj
Osobny artykuł: Protektorat Saary.

Wśród ziem przekazanych przez Brytyjczyków znalazła się również Saara, która jednak nie weszła w skład francuskiej strefy okupacyjnej. Został tam utworzony protektorat, na którego terytorium podjęto próbę degermanizacji. Na skutek referendum z 23 października 1955 będącego wynikiem porozumień w Paryżu, w którym 67,7% wybrało stronę niemiecką, 1 stycznia 1957 Saara wróciła do Niemiec.

Władze strefy okupacyjnej

edytuj

Komendant wojskowy

edytuj

Gubernatorzy wojskowi

edytuj

Gubernator strefy okupacyjnej:

Gubernator Nadrenii i Palatynatu:

  • płk Claude Hettier de Boislambert (1945–1951)

Gubernator Wirtembergii:

  • płk Guillaume Widmer (1945–1952)

Gubernator Badenii:

  • płk Pierre Pène (1946–1952)

Wysoki Komisarz Aliancki

edytuj

Polacy w strefie francuskiej

edytuj

W garnizonach Tuttlingen, Lindau, Stuttgart, Karsruhe, Rottweil, Horb i Baden-Baden obok żołnierzy francuskich służyli żołnierze 19 i 29 Zgrupowań Piechoty Polskiej 1 Armii Francuskiej „Ren i Dunaj”, które tworzyli Polacy walczący uprzednio we Francuskich Siłach Wewnętrznych. Swój szlak bojowy przeszli od Renu do Jeziora Bodeńskiego. Oba zgrupowania wróciły do Polski wraz z wyposażeniem w listopadzie 1945 roku[4][5].

Przypisy

edytuj
  1. a b http://web.archive.org/web/20150214165257/http://docnum.univ-lorraine.fr/public/UPV-M/Theses/1994/Perrein_Engels.Helene.LMZ9412_1.pdf
  2. Bezwarunkowa kapitulacja Niemiec 1945 | Historia zapomniana i mniej znana [online], historiamniejznanaizapomniana.wordpress.com [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  3. Reinhold Weber, Hans-Georg Wehling: Geschichte Baden-Württembergs. Wyd. II. Monachium: C. H. Beck, 2012, s. 107. ISBN 978-3-406-55874-0. (niem.).
  4. Historia - Stowarzyszenie Byłych Żołnierzy I Armii Francuskiej "Ren i Dunaj" [online], renidunaj.pl [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  5. YouTube [online], youtube.com [dostęp 2020-07-08] (ang.).

Bibliografia

edytuj
  • Corine Defrance, La Politique culturelle de la France sur la rive gauche du Rhin, 1945–1955, Presses universitaires de Strasbourg, 1994.
  • Compte rendu du deuxième Congrès de l’Organisation des fonctionnaires résistants en Allemagne, Höllhof, 1949.