Otwórz menu główne

Franz Ludwig (XIX/XX wiek) – urzędnik, działacz społeczny, polityk niemiecki, członek partii Centrum, wieloletni i zasłużony dla miasta burmistrz Kłodzka w latach 1915–1933.

Franz Ludwig
Burmistrz Kłodzka
Okres od 1915
do 1933
Przynależność polityczna Partia Centrum
Poprzednik Alexander Kolbe
Następca Konrad Goebel

ŻyciorysEdytuj

Pochodził ze znanej kłodzkiej rodziny chłopskiej,z której wywodził się między innymi Anton Ludwig - wielki dziekan kłodzki. Po skończeniu procesu edukacji, pracował jako urzędnik w rodzinnym mieście. Wstąpił w szeregi katolickiej Partii Centrum. Poza tym zajmował się zbieraniem źródeł i fotografii dotyczących ziemi kłodzkiej, której ukoronowaniem było wydanie na przełomie 1896 i 1897 roku książki zatytułowanej Die Grafschaft Glatz in Wort und Bild, opisującej historię miast hrabstwa, w tym także zmian zachodzących w nich z końcem XIX wieku.[1]


Na początku XX wieku wszedł w skład władz miejskich, zostając powołany w 1904 roku na urząd drugiego burmistrza (zastępcy), którą pełnił nieprzerwanie do 1915 roku. W tym czasie miały miejsce dalsze przeobrażenia urbanistyczne w mieście, które związane były z likwidacją pod koniec XIX wieku bram i murów miejskich.[2] Za jego sprawą założono w Kłodzku w 1912 roku zakład ubezpieczeń, a w latach 1912-1915 wybudowano na miejscu dawnych koszar nową szkołę publiczną.[3] Ostatnia inwestycja zbiegła się z wybuchem I wojny światowej w 1914 roku. Mimo, że Kłodzko znajdowało się z dala od frontu, z czasem również i w mieście odczuto jej skutki, zwłaszcza w 1915 r., kiedy zaczęto racjonować żywność.[4] Zbiegło się to z odejściem ze stanowiska pierwszego burmistrza Alexandra Kolbego, którego miejsce zajął Ludwig.[5]


Początki jego rządów jako pierwszego burmistrza były bardzo ciężkie. Nadal racjonowano żywność, a skutki wojny były coraz bardziej dotkliwe dla mieszkańców, co radykalizowało ich postawę. W 1918 r. Kłodzku doszło do próby przejęcia koszarów i komendantury wojskowej przez powracających z frontu żołnierzy, który udaremniono bez rozlewu krwi.[6] Jedynie autorytet Franza Ludwiga uspokoił częściowo nastroje społeczne.[7] Mimo abdykacji cesarza Wilhelma II i zniesienia monarchii w Niemczech oraz wprowadzenia ustroju republikańskiego utrzymał stanowisko pierwszego burmistrza. po wyprowadzeniu miasta z kryzysu na początku lat 20. XX wieku miała miejsce jego rozbudowa, w wyniku, której powstało osiedle Krzyżna Góra na prawym brzegu Nysy Kłodzkiej oraz dzielnica willowa wzdłuż obecnej ulicy Reymonta. W 1924 roku na własność miasta przeszły gazownia, elektrownia, wodociągi oraz dworce kolejowe. Na początku lat 30. XX wieku rozpoczęto budowę nowego osiedla domków jednorodzinnych na północ od twierdzy głównej.[8] W tym czasie miał miejsce wzrost popularności w Kłodzku dla partii nazistowskiej, która wprowadziła swoich przedstawicieli do władz miejskich i zmierzała do przejęcia pełni władzy przez zastraszanie członków innych partii i magistratu. Między innymi 15 kwietnia 1933 roku uwięziono Franza Ludwiga. Niedługo potem, ponieważ 26 kwietnia 1933 roku zrezygnował on ze stanowiska pierwszego burmistrza na rzecz swojego zastępcy Konrada Goebela.[9] Pozostał jednak w składzie magistratu, złożonego z 2 członków Centrum i 4 przedstawicieli NSDAP.[10] Ostatecznie wycofał się pod naciskami z czynnego życia publicznego w 1936 roku.[11].

PrzypisyEdytuj

  1. Informacja na forum "Dawne Kłodzko", (dostęp: 20.01.2011)
  2. W. Broniewski, Kłodzko. Śląsk w zabytkach sztuki, Wrocław 1970, s. 29.
  3. Popularna Encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, pod red. J. Laski i M. Kowalcze, t. 2, Kłodzko 2009.
  4. Kłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Kłodzko 1998, s. 112.
  5. Ibidem, s. 224.
  6. E. Köhl, Geschichte der Festung Glatz und Glatzer Festungsgeschichten, s. 262-263.
  7. A. Herzig, M. Ruchniewicz, Dzieje Ziemi Kłodzkiej, Hamburg-Wrocław 2006, s. 254.
  8. K. Marcinek, W. Prorok, Ziemia Kłodzka. Informator turystyczny, s. 12.
  9. A. Herzig, M. Ruchniewicz, op. cit., s. 275.
  10. Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit., s. 122.
  11. Grafschaft Glatzer Heimatblāter, 1971, nr 4, s. 72-74.

BibliografiaEdytuj

  • Herzig A., Ruchniewicz M., Dzieje Ziemi Kłodzkiej, Hamburg-Wrocław 2006.
  • Kłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Muzeum Ziemi Kłodzkiej, Kłodzko 1998.
  • Lexikon der Grafschaft Glatz, pod red. A. Bernatzkye'ego, Marx-Verlag, Lüdenscheid 1988.
  • Popularna Encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, pod red. J. Laski i M. Kowalcze, t. 2., Kłodzko 2009.