Freeman Dyson

fizyk amerykański pochodzenia angielskiego

Freeman John Dyson (ur. 15 grudnia 1923 w Crowthorne, zm. 28 lutego 2020 w Princeton) – amerykański fizyk teoretyk, matematyk, futurolog, astrofizyk pochodzenia angielskiego, współautor projektu Orion, prekursor koncepcji sfery Dysona.

Freeman Dyson
Ilustracja
Freeman Dyson (2005)
Pełne imię i nazwisko Freeman John Dyson
Data i miejsce urodzenia 15 grudnia 1923
Crowthorne
Data i miejsce śmierci 28 lutego 2020
Princeton
Zawód, zajęcie fizyk teoretyk, matematyk, futurolog, astrofizyk
Alma Mater University of Cambridge
Uniwersytet Cornella
Małżeństwo 1. Verena Esther Huber-Dyson (1950–1958, rozwód)
2. Imme Jung (1958–2020)
Dzieci Esther Dyson
George Dyson
Dorothy Dyson
Mia Dyson
Rebecca Dyson
Emily Dyson

ŻyciorysEdytuj

Studiował w Winchester College i w Trinity College na Uniwersytecie Cambridge, gdzie w 1945 uzyskał licencjat z matematyki. Następnie był wykładowcą Trinity College, a później stypedystą Commonwealth Fellowship na Uniwersytecie Cornella, a także wykładowcą na Uniwersytecie Birmingham. W latach 1951–1953 profesor fizyki Cornell University w Ithaca, od 1953 profesor Institute for Advanced Study w Princeton. Był profesorem wizytującym na Yeshiva University w Max-Planck-Institut für Physik und Astrophysik w Monachium[1]. Od 1964 członek Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie.

Autor licznych prac głównie z zakresu kwantowej teorii pola i fizyki matematycznej. Był jednym z twórców, oprócz R.Ph. Feynmana, J.S. Schwingera i Sh. Tomonagi, współczesnej elektrodynamiki kwantowej. Zajmował się także problemem cywilizacji pozaziemskich[2][3].

Nagrody i wyróżnieniaEdytuj

Profesor Dyson był członkiem licznych stowarzyszeń naukowych, m.in. Royal Society od roku 1952 i U.S. National Academy of Sciences od roku 1964.

Otrzymał m.in.[3]:

Publikacje (wybór)Edytuj

Publikacje książkowe[2][3]:

  • Weapons & Hope (1984), ​ISBN 0-06-039031-X
  • Origins of Life (1985), Cambridge University Press, ​ISBN 0-521-62668-4
  • Infinite in All Directions (1989)
  • From Eros to Gaia (1990)
  • Disturbing the Universe (1990)
  • Imagined Worlds
  • Sun, the genome & the Internet (2000), Oxford University Press, ​ISBN 0-19-513922-4

Wydania polskie:

PrzypisyEdytuj

  1. Fred Hoyle: Katastrofy kosmiczne i narodziny religii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999, s. 129–130. ISBN 83-01-12873-9.
  2. a b Freeman Dyson (ang.). W: School of Natural Sciences, Institute for Advanced Study [on-line]. www.sns.ias.edu. [dostęp 2014-03-08].
  3. a b c Freeman Dyson w bazie Notable Names Database (ang.)

Linki zewnętrzneEdytuj