Gabowe Grądy

wieś w województwie podlaskim

Gabowe Grądywieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Augustów[4][5].

Gabowe Grądy
wieś
Ilustracja
Molenna Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego w Gabowych Grądach
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat augustowski
Gmina Augustów
Liczba ludności (2011) 97[1][2]
Strefa numeracyjna 87
Kod pocztowy 16-300[3]
Tablice rejestracyjne BAU
SIMC 0752852[4]
Położenie na mapie gminy wiejskiej Augustów
Mapa konturowa gminy wiejskiej Augustów, na dole znajduje się punkt z opisem „Gabowe Grądy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Gabowe Grądy”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Gabowe Grądy”
Położenie na mapie powiatu augustowskiego
Mapa konturowa powiatu augustowskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Gabowe Grądy”
Ziemia53°45′06,0″N 22°57′50,5″E/53,751667 22,964028

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Nazwa wsi wzięła się od słów grąd (czyli piaszczysta wyspa na bagnie) i gabina (czyli inaczej wiąz). Wieś jest właściwie całkowicie zamieszkana przez staroobrzędowców, którzy osiedlili się w tym miejscu w XIX wieku[6] i jest jednym z trzech głównych ich skupisk w Polsce. W 1943 wieś została spalona przez oddziały SS[6].

Miejscowość jest siedzibą jednej z 4 parafii Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego oraz jedynej parafii Staroprawosławnej Cerkwi Staroobrzędowców.

Stojący przed molenną pomnik poświęcony staroobrzędowcom, ofiarom faszyzmu
Molenna Św. Mikołaja Cudotwórcy Staroprawosławnej Cerkwi Staroobrzędowców

ObiektyEdytuj

W miejscowości działa także składający się ze staroobrzędowców zespół folklorystyczny Riabina[8].

HistoriaEdytuj

Według Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności, przeprowadzonego w 1921 r., miejscowość liczyła 222 mieszkańców (117 kobiet i 105 mężczyzn) zamieszkałych w 41 domostwach. Większość mieszkańców wsi (w liczbie 216 osób) zadeklarowała wyznanie staroobrzędowe; natomiast pozostali (w liczbie 6 osób) podali wyznanie rzymskokatolickie. Pod względem narodowościowym przeważali ci mieszkańcy, którzy zadeklarowali rosyjską przynależność narodową (203 osoby), pozostali w liczbie 19 osób zgłosili polską przynależność narodową. W owym czasie miejscowość nosiła nazwę Grabowy Grąd i znajdowała się w gminie Kolnica[9].

PrzypisyEdytuj

  1. Wieś Gabowe Grądy w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-11-25] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 249 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. a b Gabowe Grądy. [dostęp 21 sierpnia 2009].
  7. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2020-09-30.
  8. Zespół staroobrzędowców Riabina – ASKS, www.asks.pl [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  9. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 5: Województwo białostockie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 4 (13).

Linki zewnętrzneEdytuj