Gabriela Kownacka

Polska aktorka

Gabriela Anna Kownacka z domu Kwasz (ur. 25 maja 1952 we Wrocławiu, zm. 30 listopada 2010 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i telewizyjna, w latach 1999–2009 aktorka Teatru Narodowego w Warszawie.

Gabriela Kownacka
Ilustracja
Gabriela Kownacka (2006)
Data i miejsce urodzenia 25 maja 1952
Wrocław
Data i miejsce śmierci 30 listopada 2010
Warszawa
Zawód aktorka
Współmałżonek Waldemar Kownacki (rozwód)
Lata aktywności 1972–2009
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi

ŻyciorysEdytuj

Była córką Ottokara Kwasza (1922−1992) i Izabelli z domu Tumidajskiej (ur. 1923). W 1971 ukończyła III LO we Wrocławiu i zdała maturę. W tym samym roku dostała się na wydział aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie[1]. Będąc na pierwszym roku studiów, zagrała rolę Zosi w Weselu Andrzeja Wajdy[2][1].

Dyplom ukończenia PWST otrzymała w 1975 z tytułem magister sztuki aktor dramatyczny[1]. W tym samym roku zaangażowała się do Teatru Kwadrat w Warszawie, gdzie zadebiutowała tytułową rolą w sztuce Pepsie Pierrette Bruno, w reżyserii twórcy i dyrektora tego teatru Edwarda Dziewońskiego. Występowała też w Teatrze Telewizji: w 1975 zagrała rolę Maggie w sztuce Arthura Millera Po upadku w reżyserii Andrzeja Łapickiego, zaś w 1976 wystąpiła w roli Marysi w sztuce Roberta Thomasa Spółka morderców w reżyserii Edwarda Dziewońskiego[1].

W 1977 otrzymała Nagrodę im. Zbyszka Cybulskiego za rolę Maggie i hrabianki Rity w Trędowatej Jerzego Hoffmana, a w 1979 tytuł „Gwiazdy Filmowego Sezonu” podczas Lubuskiego Lata Filmowego w Łagowie za rolę Anity w komedii muzycznej Hallo Szpicbródka, czyli ostatni występ króla kasiarzy. Także w tym samym roku zdobyła nagrodę przewodniczącej komitetu ds. Radia i Telewizji za wybitną współpracę artystyczną z TVP[1].

W latach 1975–78 występowała w stołecznym teatrze Kwadrat. W 1978 otrzymała od Erwina Axera propozycję angażu do Teatru Współczesnego w Warszawie, a potem w 1983 od Jerzego Grzegorzewskiego, który tworzył zespół po objęciu dyrekcji Teatru Studio w Warszawie. Występowała w nim do 1999[1].

W 1998, jeszcze jako aktorka Teatru Studio, zagrała gościnnie w Teatrze Narodowym rolę siostry Dory w Halce Spinozie według Witkacego w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego. Była aktorką Teatru Narodowego od 1999 do 2009[1].

Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 22 sierpnia 2005 „za zasługi w pracy artystycznej” została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi[3]. W tym samym roku podczas Festiwalu Dobrego Humoru otrzymała statuetkę „Melonika” dla najlepszej aktorki komediowej[4].

W 2006 odcisnęła swoją dłoń na Bursztynowej Promenadzie Gwiazd podczas Festiwalu Gwiazd w Gdańsku[5][1].

W 2007 została ambasadorem drugiej edycji programu „Szkoła bez przemocy”[6]. Zagrała także w reklamie serów Warmia[7].

Wystąpiła w ponad 60 rolach Teatru Telewizji i zagrała w ponad 40 spektaklach teatralnych w całym kraju.

Życie prywatneEdytuj

W latach 1975–1985 była żoną Waldemara Kownackiego. W 1983 urodziła syna Franciszka. Związana była także z operatorem Witoldem Adamkiem i aktorem Krzysztofem Janczarem[2].

Choroba i śmierćEdytuj

W 2004 aktorka zachorowała na raka piersi. Kilkumiesięczne zabiegi chemioterapii i radioterapii dały pozytywny efekt, dzięki czemu mogła powrócić do pracy na planie serialu Rodzina zastępcza[8].

Na przełomie maja i czerwca 2008 nastąpił gwałtowny nawrót choroby i stan zdrowia aktorki bardzo się pogorszył[9]. 9 marca 2009 w Teatrze Narodowym odbył się koncert charytatywny, z którego cały dochód został przeznaczony na leczenie aktorki[10][9].

Zmarła 30 listopada 2010, po sześciu latach od rozpoznania choroby nowotworowej[11].

7 grudnia 2010 została pochowana na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie. W uroczystościach pogrzebowych uczestniczyli m.in. Maja Komorowska, Joanna Szczepkowska, Piotr Fronczewski, Gołda Tencer, Ewa Ziętek, Marian Opania, Wojciech Malajkat i inni[12]. Aktor Marcin Hycnar odczytał list pożegnalny w imieniu Jana Englerta – dyrektora Teatru Narodowego w Warszawie.

W 2012 roku ukazała się książka autorstwa Romana Dziewońskiego pt. Gabi. Gabriela Kownacka[13].

FilmografiaEdytuj

Polski dubbingEdytuj

FilmyEdytuj

Gry komputeroweEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i Gabriela Kownacka. W: FilmPolski.pl [on-line]. filmpolski.pl. [dostęp 2020-04-23].
  2. a b Sonia Miniewicz: Gabriela Kownacka: po prostu Gabi. W: Onet.pl [on-line]. kultura.onet.pl, 2017-05-23. [dostęp 2019-08-11].
  3. M.P. z 2005 r. nr 74, poz. 1019 – pkt 5.
  4. VI Festiwal Dobrego Humoru. W: Interia.pl [on-line]. interia.pl, 2007-04-25. [dostęp 2010-11-30].
  5. Promenada Gwiazd. instytutsztuki.pl. [dostęp 2010-11-30].
  6. Nasza akcja > Gabriela Kownacka Ambasador „Szkoły bez przemocy” odpowiada na Państwa pytania. echodnia.eu, 2007-11-26. [dostęp 2019-08-11].
  7. Beata Drewnowska: Gra o mleczne zyski (ang.). W: Rzeczpospolita Polska [on-line]. www.rp.pl, 2008-08-05. [dostęp 2020-04-28].
  8. Gabriela Kownacka wróciła do pracy. e-teatr.pl, 2005-02-11. [dostęp 2020-01-04].
  9. a b Gabriela Kownacka przegrywa walkę z rakiem. W: Super Express [on-line]. se.pl, 2010-04-11. [dostęp 2020-01-04].
  10. Nadzwyczajny koncert dla Gabrysi. komorow.net.
  11. Zmarła Gabriela Kownacka. W: TVP Info [on-line]. tvp.info, 2010-11-30. [dostęp 2010-11-30].
  12. „Była kobietą z niezwykłą klasą”. Pogrzeb Gabrieli Kownackiej. W: Gazeta.pl [on-line]. gazeta.pl, 2010-12-07. [dostęp 2010-12-07].
  13. Ukazała się książka o Gabrieli Kownackiej. W: Polskie Radio [on-line]. polskieradio.pl, 2012-12-09. [dostęp 2019-08-27].

Linki zewnętrzneEdytuj