Otwórz menu główne

Gaj (województwo małopolskie)

wieś w województwie małopolskim
Zobacz też: Gaj w innych znaczeniach tej nazwy.

Gajwieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Mogilany.

Gaj
wieś
Ilustracja
Kościół w Gaju
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Mogilany
Liczba ludności (2006) 1601
Strefa numeracyjna 12
Kod pocztowy 32-031[1]
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0326670
Położenie na mapie gminy Mogilany
Mapa lokalizacyjna gminy Mogilany
Gaj
Gaj
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gaj
Gaj
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Gaj
Gaj
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krakowskiego
Gaj
Gaj
Ziemia49°57′22″N 19°54′07″E/49,956111 19,901944

Przez miejscowość przechodzi DK 7 (fragment międzynarodowej trasy E77), stanowiąca na tym odcinku część zakopianki.

NazwaEdytuj

Nazwa Gaj wywodzi się od gaju[2]staropolskiej nazwy małego liściastego lasu, która pierwotnie oznaczała wydzieloną część lasu lub mały odosobniony zalesiony obszar używany do celów kultowych. Gaj pełnił wśród Słowian podobne funkcje jak w innych kulturach pogańskich[3].

Części wsiEdytuj

Części wsi[4][5]: Brzyczyna, Gaik, Kotarbówki, Pod Górą, Podlesie, Przymiarki, Psiepole, Psina, Rudawa, Wzgórze, Zadziela, Za Lasem, Zimnucha.

HistoriaEdytuj

Nazwa notowana po raz pierwszy w spisanych po łacinie dokumentach z XIV wieku w latach 1325-27 jako de Gay[2].

Na początku 1801 roku Gaj wraz z Brzyczyną Górną został wykupiony przez Andrzeja Bema ojca generała Józefa Bema. Rodzina Bemów zamieszkała w Krakowie, ale w Gaju młody Józef Bem spędzał co roku wakacje[6].

W latach 1975–1998 w województwie krakowskim.

ZabytkiEdytuj

TurystykaEdytuj

Przez Gaj przechodzi zielony szlak turystyczny:   Szlak Generała Józefa Bema: Borek Fałęcki (Kraków) – KobierzynSidzinaLibertów – Gaj – MogilanyLas BronaczowaRadziszów (stacja kolejowa)[8]

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska, styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. a b Malec 2002 ↓, s. 80.
  3. Praca zbiorowa 1964 ↓.
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. GUS. Rejestr TERYT
  6. Kovács 2009 ↓, s. 14.
  7. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-09-30.
  8. Tadeusz Galarowski, Mogilany – zarys monograficzny, PAN Kraków – Nauka Dla Wszystkich nr 270, Ossolineum 1976.

BibliografiaEdytuj

  • Maria Malec: Słownik etymologiczny nazw geograficznych Polski. Warszawa: PWN, 2002.
  • Praca zbiorowa: Słownik starożytności słowiańskich t. 2 F – K, cz. 1 F – H, hasło „Gaj”. Warszawa: Ossolineum, 1964, s. 78.
  • István Kovács: Józef Bem. Bohater wiecznych nadziei. Warszawa: Rytm, 2009. ISBN 978-83-7399-328-0.
  • Atlas okolic Krakowa, Kraków: Compass, 2005, s. 77, ISBN 83-60240-11-6.