Otwórz menu główne

Gajlity

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

Gajlity (niem. Galitten) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Osada znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Gajlity
Dworek
Dworek
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat lidzbarski
Gmina Lidzbark Warmiński
Strefa numeracyjna 89
Tablice rejestracyjne NLI
SIMC 0480112
Położenie na mapie gminy wiejskiej Lidzbark Warmiński
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Lidzbark Warmiński
Gajlity
Gajlity
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gajlity
Gajlity
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Gajlity
Gajlity
Położenie na mapie powiatu lidzbarskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lidzbarskiego
Gajlity
Gajlity
Ziemia54°00′34″N 20°34′38″E/54,009444 20,577222
Spichlerz w Gajlitach

Wieś położona jest na zachodnim brzegu Jeziora Blanki.

Spis treści

HistoriaEdytuj

Dawny majątek ziemski, w latach 1748–1780 był w posiadaniu rodu von Hatten, w pierwszej połowie XIX wieku w posiadaniu rodu von Knoblauch, natomiast pod koniec XIX w. – rodziny Langenstrassen. Na początku XX w. majątek był w posiadaniu Richarda Brunka i obejmował blisko 300 ha ziemi uprawnej. W skład dóbr wchodziła mleczarnia parowa (prowadzono hodowlę bydła mlecznego rasy holenderskiej). Do stycznia 1945 właścicielem majątku o powierzchni około 300 ha była rodzina Perk.

ZabytkiEdytuj

  • Dwór w Gajlitach wybudowany został na przełomie XVIII i XIX wieku. Jest to budowla wzniesiona na rzucie prostokąta, parterowa, nakryta dachem naczółkowym. Elewacja frontowa zdobiona jest niewielkim tarasem z głównym wejściem do budynku. Od strony parku znajduje się duża weranda. Układ wnętrz jest dwutraktowy, zachowały się schody z ozdobna balustradą oraz oryginalne posadzki.
  • Cztery lipy przed pałacem, przy dawnym podjeździe.
  • Zabytkowy park graniczy z Jeziorem Blanki. Z dawnych zabudowań zachował się spichlerz z częścią mieszkalną. Dwór wraz z najbliższym otoczeniem stanowi obecnie własność prywatną.
  • Do zabytków zaliczane są także pozostałości dawnej zabudowy folwarcznej – zachował się spichlerz z 1844 r.

BibliografiaEdytuj

  • Małgorzata Jackiewicz-Garniec, Mirosław Garniec „Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich” (Wydanie III poszerzone i uzupełnione), wyd. Studio ARTA, Olsztyn, 2001, ​ISBN 83-912840-2-6​, s. 277–278

Linki zewnętrzneEdytuj