Otwórz menu główne

Gajlity

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

Gajlity (niem. Galitten) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Osada znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Gajlity
dworek
dworek
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat lidzbarski
Gmina Lidzbark Warmiński
Strefa numeracyjna 89
Tablice rejestracyjne NLI
SIMC 0480112
Położenie na mapie gminy wiejskiej Lidzbark Warmiński
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Lidzbark Warmiński
Współrzędne spoza mapy: 53.933333 20.534444
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gajlity
Gajlity
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Gajlity
Gajlity
Położenie na mapie powiatu lidzbarskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lidzbarskiego
Współrzędne spoza mapy: 53.933333 20.534444
Ziemia53°56′00″N 20°32′04″E/53,933333 20,534444
Spichlerz w Gajlitach

Wieś położona jest na zachodnim brzegu Jeziora Blanki.

Spis treści

HistoriaEdytuj

Dawny majątek ziemski, w latach 1748–1780 był w posiadaniu rodu von Hatten, w pierwszej połowie XIX wieku w posiadaniu rodu von Knoblauch, natomiast pod koniec XIX w. - rodziny Langenstrassen. Na początku XX w. majątek był w posiadaniu Richarda Brunka i obejmował blisko 300 ha ziemi uprawnej. W skład dóbr wchodziła mleczarnia parowa (prowadzono hodowlę bydła mlecznego rasy holenderskiej). Do stycznia 1945 właścicielem majątku o powierzchni około 300 ha była rodzina Perk.

ZabytkiEdytuj

  • Dwór w Gajlitach wybudowany został na przełomie XVIII i XIX wieku. Jest to budowla wzniesiona na rzucie prostokąta, parterowa, nakryta dachem naczółkowym. Elewacja frontowa zdobiona jest niewielkim tarasem z głównym wejściem do budynku. Od strony parku znajduje się duża weranda. Układ wnętrz jest dwutraktowy, zachowały się schody z ozdobna balustradą oraz oryginalne posadzki.
  • Cztery lipy przed pałacem, przy dawnym podjeździe.
  • Zabytkowy park graniczy z Jeziorem Blanki. Z dawnych zabudowań zachował się spichlerz z częścią mieszkalną. Dwór wraz z najbliższym otoczeniem stanowi obecnie własność prywatną.
  • Do zabytków zaliczane są także pozostałości dawnej zabudowy folwarcznej - zachował się spichlerz z 1844 r.

BibliografiaEdytuj

  • Małgorzata Jackiewicz-Garniec, Mirosław Garniec "Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich" (Wydanie III poszerzone i uzupełnione), wyd. Studio ARTA, Olsztyn, 2001, ​ISBN 83-912840-2-6​, s. 277–278

Linki zewnętrzneEdytuj