Otwórz menu główne

Galicyjska Kolej Transwersalna

Galicyjska Kolej Transwersalna na tle sieci kolejowej Galicji, rok 1904

Galicyjska Kolej Transwersalna (niem. Galizische Transversalbahn) – państwowa linia kolejowa, otwarta w 1884 w Galicji w Austro-Węgrzech. Linia przebiega równoleżnikowo z zachodu na wschód przez górskie obszary Karpat, równolegle do oddanej w roku 1851 drogi 28. Jej łączna długość wynosiła około 800 km. Linia kolejowa przecięła doliny najważniejszych rzek karpackich, stąd jej nazwa, od łacińskiego trans versalis - poprzeczna[1].

Spis treści

HistoriaEdytuj

Inwestycja ta miała na celu połączenie już istniejących tras o przebiegu równoleżnikowym i stworzenie nieprzerwanego ciągu komunikacji kolejowej z zachodu na wschód terytorium. Jej budowa miała głównie cel militarny – wybudowanie linii alternatywnej wobec głównej KrakówLwów Kolei galicyjskiej im. Karola Ludwika na wypadek wojny z Rosją. Miała również przyczynić się do zaktywizowania słabo rozwiniętych obszarów górskich. Stacjami końcowymi były Czadca (obecnie na Słowacji) i Husiatyn (na Ukrainie). Główne dworce kolejowe znajdowały się w Żywcu, Suchej Beskidzkiej, Nowym Sączu, Jaśle, Krośnie, Sanoku, Zagórzu, Chyrowie, Samborze, Drohobyczu, Stryju i Stanisławowie.

Przed rozpoczęciem projektu Kolei Transwersalnej istniały już następujące trasy kolejowe:

W ramach Kolei Transwersalnej w 1884 otwarto następujące linie kolejowe o łącznej długości 577 km:

Cały szlak liczył łącznie 768 km[2].

Stan obecnyEdytuj

PolskaEdytuj

Obecnie ruch pasażerski odbywa się na liniach:

  • Čadca – Żywiec – Sucha Beskidzka – Rabka Zdrój
  • (Krynica) – Nowy Sącz – Stróże – Jasło , odcinek Stróże – Gorlice Zagórzany tylko TLK Luna
  • Gorlice Zagórzany – Gorlice
  • (Rzeszów) – Jasło – Zagórz – (Komańcza) – (Łupków)

Ruch pasażerski został wstrzymany na liniach:

  • Rabka Zdrój – Nowy Sącz (wyłącznie ruch turystyczny prowadzony m.in. przez skansen w Chabówce[3] oraz lokalne Nowosądeckie Stowarzyszenie Miłośników Kolei z Nowego Sącza[4])
  • Nowy Zagórz – Krościenko – Chyrów (Ukraina) – odcinek graniczny z zachowaną normalną szerokością toru

UkrainaEdytuj

Ruch pasażerski odbywa się na liniach:

Wyłączono z ruchu pasażerskiego odcinki:

  • graniczny Krościenko – Starżawa (2009 r.),
  • Drohobycz – Borysław (2003 r.)
  • Buczacz – Czortków (2014 r.)
  • Kopyczyńce – Husiatyń

Odcinek Stanisławów – Buczacz został fizycznie zlikwidowany już w lecie 1944 przez hitlerowców.

OdniesieniaEdytuj

Poeta Janusz Szuber napisał wiersz pt. Kolej Transwersalna 1884, wydany w tomiku poezji pt. Pan Dymiącego Zwierciadła z 1996[5].

PrzypisyEdytuj

  1. Dariusz Gacek, Beskid Wyspowy. Przewodnik, Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2012, ISBN 978-83-62460-25-0 [dostęp 2018-06-11] (pol.).
  2. Waldemar Bałda: Sowa i bocian. Opowieść o Posadzie Olchowskiej – III dzielnicy Miasta Sanoka. Kraków: AB Media, 2012, s. 35. ISBN 978-83-935385-7-7.
  3. Wakacyjne pociągi retro z Chabówki do Kasiny Wielkiej. Skansen Taboru Kolejowego w Chabówce. [zarchiwizowane z tego adresu].
  4. Turystyczne pociągi historyczne w Małopolsce. Małopolskie Szlaki Turystyki Kolejowej.
  5. Janusz Szuber: Pan Dymiącego Zwierciadła. Sanok: 1996, s. 42-43. ISBN 83-905046-1-8.

BibliografiaEdytuj

  • Ryszard Stankiewicz, Edward Wieczorek, Przez Galicję. Kolej Transwersalna, 2009, ISBN 978-83-926946-3-2.