Otwórz menu główne

Gdańsk Brętowoprzystanek kolejowy, dawniej stacja kolejowa w Gdańsku na linii kolejowej nr 234 (patrz historia), obecnie przystanek Pomorskiej Kolei Metropolitalnej w Gdańsku.

Gdańsk Brętowo
Gdańsk Brętowo
Państwo  Polska
Miejscowość Gdańsk
Lokalizacja Brętowo
Zarządca Pomorska Kolej Metropolitalna
Data otwarcia 1 maja 1914 (stara stacja)

1 września 2015 (nowa stacja)

Data zamknięcia 30 marca 1945 (stara stacja)
Poprzednie nazwy Brentau
Danzig Brentau
Rodzaj przystanek osobowy
Dane techniczne
Liczba peronów 2
Liczba krawędzi
peronowych
2
Linie kolejowe
Położenie na mapie Trójmiasta
Mapa lokalizacyjna Trójmiasta
Gdańsk Brętowo
Gdańsk Brętowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gdańsk Brętowo
Gdańsk Brętowo
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Gdańsk Brętowo
Gdańsk Brętowo
Ziemia54°21′58″N 18°34′32″E/54,366111 18,575556
Portal Portal Transport szynowy

Spis treści

PołożenieEdytuj

 
Makieta przystanku PKM i tramwajowego

Przystanek położony jest na terenie dzielnicy Brętowo w Gdańsku, w województwie pomorskim, tuż przy granicy z dzielnicą Piecki-Migowo i osiedlem „Morena”. Przystanek znajduje się na nasypie kolejowym, na wysokości ok. 65 m n.p.m.[1][2][3]

Połączenie z komunikacją miejskąEdytuj

Przystanek kolejowy ma jeden wspólny peron (w kierunku Wrzeszcza) integrujący go z końcowym przystankiem tramwajowym „Brętowo PKM” tramwajów dwukierunkowych z dwoma osobnymi krawędziami peronowymi dla pociągów i tramwajów. Tramwaj doprowadzony jest do przystanku kolejowego osobną estakadą z „Moreny”[4].
W bezpośrednim sąsiedztwie przystanku kolejowego znajduje się również przystanek autobusowy „Brętowo PKM”[5].

HistoriaEdytuj

1912–1945Edytuj

W projekcie z początku XIX wieku uwzględniono na trasie z Wrzeszcza do Starej Piły zaledwie trzy stacje: Kiełpinek, Kokoszki i Leźno. Tego typu projekt nie spodobał się mieszkańcom Brętowa, którzy rok po rozpoczęciu inwestycji zaproponowali uwzględnienie stacji między Wrzeszczem a Kiełpinkiem. Mimo wątpliwości ekonomicznych i technicznych Ministerstwo Robót Publicznych zgodziło się na skromny przystanek osobowy z drewnianą wiatą i ceglaną toaletą. 3 marca 1914 policja budowlana zatwierdziła projekt, niemniej problemem okazała się droga do stacji. Nie dość, że została wybudowana w ostatnim momencie to na dodatek jej budowniczowie nie mogli doprosić się wynagrodzenia jeszcze cztery miesiące po oficjalnym otwarciu linii kolejowej. Związane to było z przejęciem po raz kolejny inicjatywy przez mieszkańców, którzy postanowili przedstawić władzom swój wariant drogi. Danziger Höhe starał się więc usilnie pokierować poszkodowanych po wypłatę do liderów społeczności Brętowskich. Koszt budowy stacji wyniósł 4 500 marek, a na uroczysty przejazd 1 maja 1914 inaugurujący rozpoczęcie ruchu kolejowego stację wyposażono w maszt flagowy i barwy narodowe. W trakcie działań wojennych wzdłuż nasypu na wysokości przystanku zlokalizowano rowy przeciwpancerne[6].

1945–2010Edytuj

Po wysadzeniu wiaduktów na trasie przez niemieckich saperów trasa kolejowa, przy której znajdował się przystanek stała się nieprzejezdna. 13 sierpnia 1946 ogłoszono przetarg na rozbiórkę torowiska. Szyny z Brętowa trafiły na odbudowywaną linię kolejową numer 237. Z czasem przy nasypie pojawiły się ogródki działkowe budowane z elementów znalezionych przy rozebranej trasie kolejowej. Do momentu rozpoczęcia prac nad budową PKM nie zachował się żaden ślad po starej stacji kolejowej[6].

Od 2010Edytuj

 
Budowa przystanku, wiadukt nad ul. Rakoczego, grudzień 2013
 
Widok na przystanek i wiadukt nad ul. Rakoczego. Pociąg SA136 Szybkiej Kolei Miejskiej stoi przy peronie w kierunku Wrzeszcza, kwiecień 2016

Aktualnie trwają pracę budowlane przy stacji „Gdańsk Brętowo”, która powstaje w ramach projektu Pomorskiej Kolei Metropolitarnej. Nowa stacja będzie posiadała dwa perony, w tym jeden wspólny z tramwajem. Na obu peronach pojawią się szklane wiaty i dwie zewnętrzne przelotowe windy. W ramach inwestycji powstaną również parkingi dla samochodów i rowerów oraz kładka nad ulicą Rakoczego. Względem starego przystanku, nowa inwestycja będzie zlokalizowana bliżej arterii łączącej Piecki z Brętowem[7]. Początkowo to właśnie bliskość ulicy prawdopodobnie wpłynęła na nazwę, którą projektanci linii PKM przyjęli jako obowiązującą: „Gdańsk Rakoczego”. Jednak w plebiscycie zorganizowanym na wyłonienie nazw dla przystanków, większość przyszłych pasażerów opowiedziała się za historyczną nazwą „Gdańsk Brętowo”[8].

PrzypisyEdytuj

  1. Interaktywny plan Gdańska/Plan miasta>>skala 1:2000>>Narzędzia>>Informacja o dzielnicy, obrębie i działce. mapa.gdansk.gda.pl. [dostęp 02-03-2015].
  2. Arkusz 1677 Danzig (Gdańsk). W: Topografische Karten (Meßtischblätter) 1:25 000. Das Reichsamt für Landesaufnahme, 1944
  3. P31-S27-E_GDANSK_1938.jpg. W: Mapster: WIG – Mapa Szczegółowa Polski 1:25 000, GDAŃSK (Danzig) Warszawa 1938
  4. Przystanki z czerwonym dywanem.. PKM -Pomorska Kolej Metropolitalna. [dostęp 07-03-2015].
  5. Zarząd Transportu Miejskiego w Gdańsku/Rozkłady jazdy – lista przystanków. ztm.gda.pl/. [dostęp 07-03-2015].
  6. a b Henryk Jursz: Koleją z Wrzeszcza na Kaszuby. Gdańsk: Oskar, 2013. ISBN 978-83-63709-31-0.
  7. YouTube, www.youtube.com [dostęp 2017-11-15] (fr.).
  8. http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/406483,pomorze-przystanki-pkm-maja-swoje-nazwy,id,t.html.

BibliografiaEdytuj

Gdańsk Brętowo
Linia 234 Gdańsk WrzeszczStara Piła (5,3 km)
   
Gdańsk Wrzeszcz
odległość: 5,3 km
 
odległość: 3,6 km
Linia 248 Gdańsk WrzeszczGdańsk Osowa
   
Gdańsk Niedźwiednik