Gdańsk Wrzeszcz

Ten artykuł dotyczy stacji kolejowej. Zobacz też: Wrzeszcz – dzielnica Gdańska.

Gdańsk Wrzeszczstacja kolejowa na granicy dzielnic Wrzeszcz Dolny i Wrzeszcz Górny w Gdańsku, w województwie pomorskim, w Polsce na wysokości ok. 17 m n.p.m.[1].

Gdańsk Wrzeszcz
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Miejscowość Gdańsk
Lokalizacja Wrzeszcz
Data otwarcia 1870
Poprzednie nazwy

Danzig Langfuhr

Dane techniczne
Liczba peronów 4
Liczba krawędzi
peronowych
7
Kasy T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Trójmiasta
Mapa konturowa Trójmiasta, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Gdańsk Wrzeszcz”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Gdańsk Wrzeszcz”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Gdańsk Wrzeszcz”
Ziemia54°22′55″N 18°36′19″E/54,381944 18,605278
Portal Transport szynowy

W roku 2018 stacja obsługiwała ok. 21 500 pasażerów na dobę, co dawało jej 12 miejsce w kraju[2].

HistoriaEdytuj

 
Wrzeszcz, nastawnia bramowa z pocz. XX wieku[3]

Dworzec został otwarty w 1870, jako część nowej linii kolejowej ze Szczecina do Gdańska[4].

Na początku XX wieku (około 1913[5]) na wzmocnionym murem, wysokim nasypie kolejowym w Gdańsku Wrzeszczu zbudowana została nastawnia bramowa Wr1 - jedyna tego typu w Polsce północnej. Architekci wkomponowali ją w eklektyczny styl dzielnicy, ozdabiając galeryjkami, pomościkiem przypominający mostek statku i wieżyczką[6].

W maju 2015, w obliczu zamiaru rozbiórki tego unikatowego obiektu przez PKP (w całym kraju znajduje się tylko 5 takich nastawni, wszystkie pozostałe zlokalizowane są na Górnym Śląsku), konserwator zabytków podjął decyzję o jego wpisie do rejestru zabytków[7].

8 marca 1969 oddano do użytku obecny budynek dworca[8], który na przełomie 2014 i 2015 został poddany remontowi.

Linie kolejoweEdytuj

Na stacji zatrzymują się pociągi wszystkich kategorii: SKM, osobowy, regio, TLK, IC, EIC (Express Intercity) oraz EIP (Express Intercity Premium, czyli pociągi Pendolino).

InfrastrukturaEdytuj

Stacja posiada obecnie cztery perony: dwa dla pociągów dalekobieżnych i dwa dla pociągów SKM. Dworzec z peronami łączą dwa przejścia podziemne. Jedno z nich znajduje się bezpośrednio w budynku dworca, drugie zaś w tunelu dla pieszych łączącym plac przed stacją z ul. Kilińskiego po drugiej stronie torów kolejowych. Istniejący przed remontem peron dalekobieżny (wówczas peron 1) w toku modernizacji stacji został podwyższony i wyremontowany; ponadto zamontowano na nim wiatę zbliżoną stylistycznie do wiaty znajdującej się na peronie SKM. 9 grudnia 2014 oddano do użytku nowy, drugi peron dalekobieżny o długości 300 m i wysokości 76 cm, który otrzymał numer I (pozostałe perony zostały przenumerowane)[9].

Zakończenie przebudowy stacji, planowane na 30 maja 2015, nastąpiło z niewielkim poślizgiem w czerwcu 2015. Koszt modernizacji miał się zamknąć w kwocie 150 mln zł[10].

Na zmodernizowanej stacji zainstalowano pięć wind - dwie na każdym z peronów dalekobieżnych i jedna w budynku dworca. Przeprowadzono remont przejść podziemnych, a ponadto w tunelu łączącym ul. Dmowskiego z ul. Wajdeloty powstały bezpośrednie wyjścia na perony dalekobieżne.

Na stacji położono 11 km torów i 28 rozjazdów. Ponadto zainstalowano nowy system sterowania ruchem kolejowym[11].

22 października 2016 roku oddano do użytku drugi peron SKM. Jest to peron jednokrawędziowy stykający się bezpośrednio z otwartą tego samego dnia Galerią Metropolia. Dzięki jego otwarciu pociągi SKM jadące w kierunku Sopotu i Gdyni obsługują dwie krawędzie peronowe jednocześnie[12].

W latach 2021-22 PKP SA przewiduje przebudowę budynku dworcowego[13][14]. W ogłoszonym przetargu złożono 7 ofert o wartości od 13 do 22 mln zł, przy szacowanej wartości zamówienia w wysokości 14,5 mln zł. Prace mają potrwać 18 miesięcy[15]. Wykonawca została firma TYM-BUD za kwotę 13 190 000 zł[16].

PrzypisyEdytuj

  1. Arkusz 1677 Danzig (Gdańsk). W: Topografische Karten (Meßtischblätter) 1:25 000. Das Reichsamt für Landesaufnahme, 1944
  2. Urząd Transportu Kolejowego: Wymiana pasażerska na stacjach w Polsce w 2018 r.. 2020-01-27. [dostęp 2020-01-30].
  3. Zabytkowa nastawnia bez schodów, bo ZDiZ się nie zgadza. trojmiasto.gazeta.pl, 6 sierpnia 2011. [dostęp 6 sierpnia 2011].
  4. Gdzie był dworzec Brama Oliwska (Am Olivaer Tor)?. rzygacz.webd.pl.
  5. Nowy projekt dla nastawni - muzeum modeli kolejek. trojmiasto.gazeta.pl, 19 kwietnia 2011. [dostęp 19 kwietnia 2011].
  6. Gdańsk. Warto ratować wrzeszczańską nastawnię. trojmiasto.gazeta.pl, 19 marca 2010. [dostęp 19 marca 2010].
  7. Nastawnia we Wrzeszczu trafi do rejestru zabytków. www.gdansk.gazeta.pl, 09.02.2015.
  8. Wydarzyło się w Gdańsku. gdansk.pl.
  9. Gotowy pierwszy peron dalekobieżny na stacji we Wrzeszczu
  10. Paweł Durkiewicz Zbliża się koniec remontu stacji PKP Gdańsk Wrzeszcz
  11. Wyborcza.pl, trojmiasto.wyborcza.pl [dostęp 2017-11-23].
  12. Gdańsk Wrzeszcz z „prywatnym” peronem SKM. Wyjście z dwóch stron. transport-publiczny.pl, 2016-12-10. [dostęp 2016-12-17].
  13. Wrzeszcz, Oliwa i Gdańsk Główny do remontu. Grube miliony na modernizację dworców w Gdańsku
  14. Wiadomo już jak będzie wyglądał nowy dworzec we Wrzeszczu. Ten projekt nie wszystkich zachwyca
  15. Remont dworca PKP we Wrzeszczu. Zgłosiło się siedem firm, pięć zmieściło się w budżecie inwestycji
  16. Przebudowa dworca PKP we Wrzeszczu będzie kosztowała 13 mln zł. Wybrano wykonawcę

Linki zewnętrzneEdytuj

Gdańsk Wrzeszcz
Linia 202 Gdańsk GłównyStargard (4,180 km)
   
Gdańsk Główny
odległość: 4,180 km
 
odległość: 3,900 km
Linia 248 Gdańsk Wrzeszcz – Gdańsk Osowa
 
Linia 250 Gdańsk ŚródmieścieRumia (4,180 km)
   
Gdańsk Politechnika
odległość: 1,660 km
 
odległość: 1,210 km