Otwórz menu główne

Gdańska Fabryka Wagonów (Waggonfabrik Danzig, Deutsche Wagenbau- und Leihgesellschaft mbH, Danziger Waggonfabrik AG) – dawne przedsiębiorstwo produkujące wagony kolejowe, tramwaje i trolejbusy. Siedziba znajdowała się w Gdańsku przy Broschkischerweg 1–2 (obecna ul. Wiślna), na terenie obecnej Stoczni Północnej.

Gdańska Fabryka Wagonów
Ilustracja
DWF Bergmann Heubuder z 1927, wyprodukowany w fabryce
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Siedziba Gdańsk
Adres ul. Twarda (Broschkischerweg 1–2)
Data założenia 1898
Data likwidacji 1945
Forma prawna spółka
Udziałowcy Deutsche Stahlwerke GmbH Essen
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
Gdańska Fabryka Wagonów
Gdańska Fabryka Wagonów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gdańska Fabryka Wagonów
Gdańska Fabryka Wagonów
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Gdańska Fabryka Wagonów
Gdańska Fabryka Wagonów
Ziemia54°22′40,30″N 18°38′25,10″E/54,377861 18,640306

Spis treści

HistoriaEdytuj

 
Fabryka na planie z 1912

Przedsiębiorstwo zostało założone w 1898 z kapitału Niemieckich Zakładów Stalowych (Deutsche Stahlwerke GmbH) z siedzibą w Essen, działalność rozpoczęło 10 października 1899. Początkowo produkowano ok. 600 wagonów towarowych i 80 pasażerskich III i IV klasy (o nadwoziu drewnianym). Zatrudnienie wzrastało (w 1899 było 150 pracowników, w 1906 – 533, w 1910 – 430), rosła także produkcja. Od 1925 produkowano tramwaje (wagony silnikowe i doczepne) dla Gdańska, od 1928 dla Warszawy (pierwsza partia w 1929 – 26 pojazdów, w 1930 – 21, ostatnia dostawa 20 wozów miała miejsce w 1939). W pierwszych latach II wojny światowej tramwaje z Gdańska (typ K) sprzedawano też do Berlina[1]. W latach 1942-43 produkowano trolejbusy na podwoziach Henschel z silnikami AEG. W 1943 10 pierwszych trolejbusów (w związku z ograniczeniami materiałowymi spowodowanymi wojną pierwotnie planowanych do użycia na gdańskich liniach, w miejsce droższych w eksploatacji tramwajów) stało się zaczątkiem komunikacji trolejbusowej w Gdyni[2]. Trolejbusy te miały numery od 201 do 210 i były wyposażone w przyczepy pasażerskie, również wyprodukowane w gdańskiej fabryce[3].

W latach 1944-45 produkowano na zlecenie Kriegsmarine ścigacze (dł. 34,9 m, silniki 7500 KM, wyporność ok. 100 ton, prędkość maksymalna 42 węzły). Zwodowano 8 jednostek, planowano dalsze 90. Wytwarzano tutaj także bezzałogowe, zdalnie sterowane łodzie wypełnione materiałami wybuchowymi, Sprengboot[4].

W latach 1942-45 przy ul. Twardej (Schellmuhler Wiesendamm) czynny był obóz pracy przymusowej (Waggonfabrik-Lager), w którym znajdowało się ok. 200 polskich robotników[5]. W czerwcu 1945 na miejscu fabryki powołano do działania Stocznię nr 3 (obecnie Stocznia Północna)[4].

Produkowane pojazdyEdytuj

Z tym tematem związana jest kategoria: Wagony tramwajowe Gdańskiej Fabryki Wagonów.

PrzypisyEdytuj

  1. Tramwaje Warszawskie - wagony typu K. [dostęp 20 lipca 2015].
  2. Historia Gdańska tramwajami pisana. [dostęp 20 lipca 2015].
  3. Historia gdyńskiej komunikacji miejskiej 1939-1945. [dostęp 20 lipca 2015].
  4. a b Gdańska Fabryka Wagonów. [dostęp 20 lipca 2015].
  5. Obozy pracy, Stalagi w Gdańsku 1939-1945. [dostęp 20 lipca 2015].

Linki zewnętrzneEdytuj