Gierałtów

wieś w województwie dolnośląskim

Gierałtów (niem. Gersdorf a. Queis[3]) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Nowogrodziec.

Artykuł 51°12′11.2″N 15°19′1.86″E
- błąd 0 m
WD 51°12'10"N, 15°18'50"E, 51°11'N, 15°20'E
- błąd 39 m
Odległość 246 m
Gierałtów
wieś
Ilustracja
Fragment wsi
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat bolesławiecki
Gmina Nowogrodziec
Wysokość 220-230[1] m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 1184[2]
Strefa numeracyjna 75
Tablice rejestracyjne DBL
SIMC 0191508
Położenie na mapie gminy Nowogrodziec
Mapa konturowa gminy Nowogrodziec, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Gierałtów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Gierałtów”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Gierałtów”
Położenie na mapie powiatu bolesławieckiego
Mapa konturowa powiatu bolesławieckiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Gierałtów”
Ziemia51°12′11,20″N 15°19′01,86″E/51,203111 15,317183

PołożenieEdytuj

Gierałtów to duża wieś leżąca na północnym skraju Pogórza Izerskiego, nad północnym biegiem Czernej Wielkiej, na wysokości około 220–230 m n.p.m.[1]

Podział administracyjnyEdytuj

W roku 1946 w wyniku powojennych zmian granic państwowych wieś została włączona administracyjnie do nowo powstałego województwa wrocławskiego, ustalono również jej obecną nazwę[4]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

HistoriaEdytuj

W I połowie XVI wieku wieś należała do dób rady miejskiej Lubania. W latach 1852-1866 majątek gierałtowski był własnością kompozytora Adolfa von Henselta, który gościł tu Richarda Wagnera i Hansa Christiana Andersena[5].

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[6]:

  • kościół parafialny pw. św. Antoniego z XV w., przebudowany w latach 1780-1781. We wnętzu barokowe rzeźby, organy oraz płyta nagrobna z XVIII w[5].
  • zespół pałacowy, z XVI–XIX w.:
    • pałac-dwór, nie istnieje, rozebrany w latach 60. XX wieku[7]
    • park z klonem srebrzystym "Znachorem", który jest pomnikiem przyrody[5].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 2: Pogórze Izerskie (A-Ł). Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 2003, s. 202-206. ISBN 83-85773-60-6.
  2. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. M. Choroś, Ł. Jarczak, Słownik nazw miejscowych Dolnego Śląska, Opole 1995, s. 39.
  4. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  5. a b c Waldemar Bena opis do mapy "Bory Dolnośląskie, Przemkowski Park Krajobrazowy" Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2004 ​ISBN 83-88049-83-6
  6. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 4. [dostęp 2 września 2012].
  7. L.A. Dannenberg, M. Donath: Schlösser in der polnischen Oberlausitz. Meißen: 2011, s. 175.

BibliografiaEdytuj