Gimnazjum w Słucku

Stary budynek gimnazjum.

Gimnazjum w Słucku (biał. Слуцкая гімназія – Słuckaja himnazija) – szkoła średnia istniejąca w Słucku od początków XVII wieku do 1920.

Gimnazjum założył ok. 1617 roku książę Krzysztof Radziwiłł, brat Janusza. Pierwszym rektorem szkoły został Andrzej Muzoniusz; później funkcję tę pełnili m.in. Reinhold Adami, Jeremiasz Syliniusz, Jakub Taubman oraz Jakub Inglis.

W XVIII wieku w szkole uczono języka polskiego i niemieckiego, łaciny, etyki, retoryki, historii, prawa i matematyki[1]. Na początku stulecia zniesiono cenzus wyznaniowy; w gimnazjum mogli się odtąd uczyć katolicy, którzy z czasem zdominowali grono uczniów[2]. Obok szkoły funkcjonował internat dla ubogiej młodzieży. W początkowym okresie istnienia szkoły nauka była bezpłatna[1].

W 1801 roku szkołę ukończył Adam Czarnocki, jeden z najbardziej znanych badaczy Słowiańszczyzny, a kilkadziesiąt lat później Witold Ceraski – astronom, profesor. W szkole wykładali w tym czasie m.in. prof. Tołowiński, Niemonowicz i Piotrowski.

W 1809 roku władze rosyjskie zmieniły status uczelni na szkołę powiatową guberni mińskiej, jednak w 1827 roku odnowiono słuckie gimnazjum pod kierownictwem ks. Leopolda Wannowskiego. Wówczas w szkole nauczali m.in. profesorowie Kuncewicz, Kurnatowski, Głowacki i Herman. Do znanych uczniów w owym okresie należał Antoni Pietkiewicz (Pług), Aleksander Walicki i Aleksander Oskierko.

W 1881 roku kalwińskie gimnazjum przeszło definitywnie pod opiekę rządu rosyjskiego; odtąd nazywano je gimnazjum męskim w Słucku. W 1889 roku uczęszczało do niego ok. 300 uczniów.

Kres istnieniu placówki przyniosła I wojna światowa, Traktat Ryski i nastanie władzy radzieckiej na Słucczyźnie w 1920 roku.

Budynek dawnej szkoły położony jest przy ul. Komsomolskiej 7, niegdyś Szerokiej. Zbudowano go w I połowie XIX wieku[3] według projektu Karola Podczaszyńskiego. Na parterze budynku mieściły się klasy, na pierwszym piętrze zakwaterowano bibliotekę i szkolną kancelarię. Na terenie kompleksu szkolnego znajdował się sad oraz drewniane domy nauczycieli. Ze szkołą do lat 40. XX wieku sąsiadował murowany kościół ewangelicko-reformowany z wieżyczką, zniszczony po II wojnie światowej przez bolszewików. Obecnie w d. gimnazjum męskim mieści się szkoła średnia nr 1[4].

PrzypisyEdytuj

  1. a b А.П.Грицевич, "Древний город на Случи", Mińsk 1985
  2. Marceli Kosman, "Litewska Jednota Ewangelicko-Reformowana od połowy XVII wieku do 1939 roku", Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Powstańców Śląskich w Opolu, 1986, ​ISBN 978-83-85012-19-1
  3. Źródła podają róźne daty powstania budynku: najczęściej 1829–38 albo 1852–54, zob. http://www.radzima.org/pub/pomnik.php?lang=pl&nazva_id=meslsluc06
  4. red. A. A. Voinau [et al.], "Architektura Belarusi: encyklapedyčny davednik", Mińsk 1993, ​ISBN 5-85700-078-5

BibliografiaEdytuj

  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski & Władysław Walewski, 1880: "Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich", Wydawnictwo Wędrowiec, Warszawa 1889.