Ten artykuł dotyczy pomniejszonego modelu ciała niebieskiego lub sfery niebieskiej. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Globus (od łacińskiego słowa globuskula) – pomniejszony model ciała niebieskiego (najczęściej Ziemi) lub sfery niebieskiej w postaci kuli umieszczonej na osi ustawionej pod kątem odpowiadającym kątowi nachylenia osi danego ciała (przechodzącej przez jego biegun północny i południowy). Na powierzchni globusa umieszcza się mapę pierwowzoru. Zaletą globusa jest brak istotnych zniekształceń, które pojawiają się przy odwzorowaniu obrazu terenu na mapie stanowiącej płaszczyznę.

Jeden z dwóch weneckich globusów Vincenzo Coronelliego z lat 1683–1693 z muzeum w Nieborowie

Prawdopodobnie pierwszy globus Ziemi wykonany został przez Kratesa z Mallos[1] około 150 p.n.e. Na globusie tym były przedstawione hipotetyczne położenia lądów, często wzięte z fantazji żeglarzy i autora. Najstarszym istniejącym globusem jest globus Martina Behaima z 1492 roku. Najstarszym w Polsce jest globus z ok. 1510 zwany Jagiellońskim, jest on jednym z pierwszych, na których oznaczono Amerykę.

Największym globusem świata jest Pomnik Ziemi w nowojorskim parku Flushing Meadows. Konstrukcję nazwano Unisphere. Budowla waży w przybliżeniu 400 ton. Dodatkowe 100 ton masy ma utrzymujący ją stojak.

PrzypisyEdytuj

  1. Praca zbiorowa, 2006, Wielka Historia Świata, t.10, Polskie Media Amer.Com, str. 81-82, ​ISBN 83-7425-365-7