Otwórz menu główne

Gmina Kisorycze – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w woj. poleskim/wołyńskim (obecnie na Ukrainie). Siedzibą gminy były Kisorycze[3].

Kisorycze
gmina wiejska
1921-39[1]
Państwo  II Rzeczpospolita
Województwo 1921-30: poleskie
1930-39: wołyńskie
Powiat sarneński
Siedziba Kisorycze
Populacja (1921)
• liczba ludności

13.063 [2]
Szczegółowy podział administracyjny (1936)
Liczba gromad 21
Położenie na mapie Polski w 1939 r.
Mapa lokalizacyjna Polski w 1939 r.
Kisorycze
Kisorycze
Ziemia51°12′N 27°16′E/51,194444 27,260000
Portal Portal Polska

Początkowo gmina należała do powiatu owruckiego w guberni wołyńskiej[4]. Na przełomie 1919/20 gmina weszła w skład administracyjnego okręgu wołyńskiego (ZCZW lub ZCZWiFP)[5]. 15 marca 1920 r. pod Zarządem Cywilnym Ziem Wołynia i Frontu Podolskiego gmina weszła w skład nowo utworzonego powiatu sarneńskiego[6].

1 czerwca 1920 roku nie została przekazana Rządowi RP (w przeciwieństwie do tych obszarów powiatu sarneńskiego, które przed 1920 należały do powiatu rówieńskiego)[7]. Jednak po wytyczeniu granicy wschodniej jednostka znalazła w obrębie II RP, w woj. poleskim[2].

15 kwietnia 1927 z gminy Kisorycze wyłączono Rokitno, tworząc z niego odrębną gminę miejską[8].

16 grudnia 1930 roku gmina wraz z całym powiatem sarneńskim została przyłączona do woj. wołyńskiego[9]. Była to najdalej na wschód wysunięta gmina woj. wołyńskiego.

Według stanu z dnia 4 stycznia 1936 roku gmina składała się z 21 gromad[10].

W skład gminy Kisorycze wchodziły trzy typowo polskie wioski: Budki Borowskie, Dołhań i Okopy. W nocy 6/7 grudnia 1943 roku ukraińscy nacjonaliści z UPA, spod znaku OUN Stepana Bandery, wspomagani przez żądną łupów okoliczną ludność ukraińską (przede wszystkim z Karpiłówki, Borowego i Derci oraz chutorów tych wsi) dokonali równocześnie mordów ludności polskiej w tych trzech polskich wioskach (Dołhań, Okopy, Budki Borowskie). Zginęło kilkadziesiąt osób. Pomordowani zostali pochowani na miejscowym cmentarzu w Okopach, który zachował się do dzisiaj[11].

Po wojnie obszar gminy Kisorycze wszedł w struktury administracyjne Związku Radzieckiego.

Linki zewnętrzneEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Od 1921 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. poleskiego; w czasie II wojny światowej poza administracją polską; po II wojnie światowej poza granicami Polski.
  2. a b Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom VIII - Województwo Poleskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924
  3. Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  4. Gmina Kisorycze w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. IV: Kęs – Kutno. Warszawa 1883.
  5. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 17, poz. 153
  6. Dz. Urz. ZCZWiFP z 1920 r. Nr 2, poz. 20
  7. Dz. Urz. ZCZW z 1920 r. Nr 42, poz. 1058
  8. Dz.U. z 1927 r. nr 36, poz. 320
  9. Dz.U. z 1930 r. nr 82, poz. 649
  10. Wołyński Dziennik Wojewódzki nr 1 z dnia 4 stycznia 1936 roku
  11. Administrator, Wieś Okopy na Wołyniu, www.parafia.radzionkow.pl [dostęp 2018-05-17] (pol.).