Otwórz menu główne

Gołąb górski

gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych

Gołąb górski[3] (Columba rupestris) – osiadły gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae).

Gołąb górski
Columba rupestris[1]
Pallas, 1811
Gołąb górski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd gołębiowe
Rodzina gołębiowate
Rodzaj Columba
Gatunek gołąb górski
Podgatunki
  • C. r. turkestanica Buturlin, 1908
  • C. r. rupestris Pallas, 1811
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Spis treści

TaksonomiaEdytuj

Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1811 roku niemiecki przyrodnik Peter Simon Pallas, nadając mu nazwę Columba Oenas δ rupestris[4]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Pallas wskazał Daurię[4]. Wyróżniono dwa podgatunki[5].

EtymologiaEdytuj

  • Columba: łac. columba „gołąb”[6].
  • rupestris: nowołac. rupestris „mieszkaniec skał, górski”, od łac. rupes, rupis „skała”, od rumpere „rozbić”[7].
  • turkestanica: Turkiestan, region Azji Środkowej od Morza Kaspijskiego po zachodnie Chiny[8].

CharakterystykaEdytuj

  • wygląd zewnętrzny: zauważalne podobieństwo do gołębia skalnego, jednak ubarwienie gołębia górskiego w porównaniu z C. livia jest jaśniejsze; ciemnoszare pióra na ogonie; miejscami zielone i purpurowe przebłyski na piórach; nogi czerwone, oczy czerwone lub pomarańczowe;
  • rozmiary: długość ciała ok. 31–35 cm[9], ogon ok. 11,5–13,5 cm;
  • masa: ok. 280 g[10].

WystępowanieEdytuj

ŚrodowiskoEdytuj

Twardolistne zarośla, wzniesienia, obszary kamieniste, klify, szczyty górskie, tereny podziemne i jaskinie, miasta[11].

Zasięg występowaniaEdytuj

Gołąb górski występuje w zależności od podgatunku[5]:

  • C. r. turkestanicaAłtaj na południe przez Turkiestan do Baltistanu i na wschód do zachodniego Tybetu i północnych Himalajów.
  • C. r. rupestrisZabajkale i Przyamurze na południe przez Mongolię do wschodniego Tybetu, zachodniego Syczuanu, Helan Shan, Heilongjiang i Korei.

PożywienieEdytuj

C. rupestris żywią się przede wszystkim ziarnem. Spożywają również kiełki i nasiona roślin, liście, a także ślimaki.

ZachowaniaEdytuj

Zaobserwowano, że gołębie górskie wykazują tendencję do jedzenia w małych grupach[12]. Jeśli jest taka możliwość, mieszają się ze stadami gołębi skalnych, ale na ogół występują na wyższych wysokościach niż ten gatunek[13].

RozródEdytuj

Gniazdo budowane z gałązek oraz części roślin, leży na klifie lub urwisku. Okres rozrodu trwa od lutego do sierpnia, a jego największa intensywność przypada na czas od kwietnia do lutego[9]. Rozmnażają się w dużych koloniach. Wyprowadzane są dwa lęgi rocznie, najczęściej po dwa jaja[13]. Oboje rodziców zajmuje się młodymi[10].

Status i zagrożenieEdytuj

Według czerwonej księgi gatunków zagrożonych, spadkowy trend liczebności populacji nie jest na tyle duży, by określić gołębie górskie jako gatunek narażony na wyginięcie. Szeroki obszar występowania C. rupestris oraz duża liczba żywych osobników pozwala oszacować, że zagrożenie nie jest na tyle wyraźne, żeby istniało faktyczne niebezpieczeństwo wymarcia tego gatunku[14].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Columba rupestris, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Columba rupestris. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Columbinae Leach, 1820 - gołębie (wersja: 2018-10-10). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2019-01-13].
  4. a b P.S. Pallas: Zoographia Rosso-Asiatica: sistens omnium animalium in extenso Imperio Rossico, et adjacentibus maribus observatorum recensionem, domicilia, mores et descriptiones, anatomen atque icones plurimorum. T. 1. Petropoli: Ex officina Caes. Academiae Scientiarum, 1811, s. 560. (łac.)
  5. a b L.F. Baptista, P.W. Trail, H.M. Horblit & G.M. Kirwan: Hill Pigeon (Columba rupestris). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2019. [dostęp 2019-01-13]. (ang.)
  6. Jobling 2018 ↓, s. Columba.
  7. Jobling 2018 ↓, s. rupestris.
  8. Jobling 2018 ↓, s. turkestanica.
  9. a b Hill Pigeon (Columba rupestris) (ang.). hbw.com. [dostęp 2018-06-03].
  10. a b Hill Pigeon (Columba rupestris). Birds of Kazakhstan.. birds.kz. [dostęp 2018-06-03].
  11. Hill Pigeon (Columba rupestris) - BirdLife species factsheet. datazone.birdlife.org. [dostęp 2018-06-03].
  12. Hill Pigeon (Columba rupestris) (ang.). hbw.com. [dostęp 2018-06-03].
  13. a b Gibbs, David; Eustace Barnes; John Cox: Pigeons and Doves: A Guide to the Pigeons and Doves of the World. ISBN 1-873403-60-7.
  14. Columba rupestris (Hill Pigeon). iucnredlist.org. [dostęp 2018-06-03].

BibliografiaEdytuj

  1. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2018. [dostęp 2019-01-13]. (ang.)

Linki zewnętrzneEdytuj