Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy gołębia miejskiego. Zobacz też: inne znaczenia słowa „Gołąb”.

Gołąb miejski (Columba livia forma urbana) – gatunek synantropijny wywodzący się od udomowionego gołębia skalnego (Columba livia). Populacja gołębia miejskiego składa się z osobników zbiegłych z hodowli, które przystosowały się do życia w miastach i zabudowaniach.

Gołąb miejski
Columba livia forma urbana[1]
Gmelin, 1789
Gołębie miejskie na Osiedlu Tysiąclecia w Katowicach (2014). Uwagę zwraca różnorodność upierzenia tego gatunku
Gołębie miejskie na Osiedlu Tysiąclecia w Katowicach (2014). Uwagę zwraca różnorodność upierzenia tego gatunku
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd gołębiowe
Rodzina gołębiowate
Rodzaj Columba
Gatunek gołąb miejski
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     Zasięg pierwotny

     Introdukowany

Columbaliviaportrait.jpg

Spis treści

Morfologia i lęgiEdytuj

Długość ciała 29–35 centymetrów, rozpiętość skrzydeł 60–68 cm, masa ciała 180–360 gramów. Pochodzi od dzikiego gołębia skalnego zasiedlającego pierwotnie południową Europę, północną Afrykę oraz zachodnią i centralną Azję. Upierzenie gołębia miejskiego może być całkowicie lub częściowo białe po niemal czarne, niekiedy z pojedynczymi, białymi piórami lub brązowawe. Część gołębi miejskich wygląda identycznie jak dzikie gołębie skalne charakteryzując się dwoma czarnymi paskami na skrzydłach oraz białą plamą na dole grzbietu. Powodem tak różnego wyglądu osobników jest mieszanie się z różnymi rasami gołębi domowych. U gołębi miejskich występuje brak dymorfizmu płciowego[3].

Gołąb miejski jest szeroko rozpowszechnionym gatunkiem lęgowym w Polsce, wyprowadzającym do pięciu lęgów w roku. Gniazdo zakłada na lub w budynkach. Gniazduje pojedynczo lub kolonijnie. Składa jednorazowo 2 jaja, które wysiaduje samica na zmianę z samcem przez 16–19 dni (samiec może pomagać do 20% czasu wysiadywania). Jaja są składane przez cały rok, także w okresie zimowym[3].

Pożywienie i liczebnośćEdytuj

Gołąb miejski jest gatunkiem osiadłym, objętym częściową ochroną gatunkową (lista zwierząt). Żywi się nasionami i odpadkami, bywa też dokarmiany przez ludzi. Liczebność gołębi miejskich w Polsce szacowana jest na 100–250 tysięcy par[3].

Legenda o krakowskich gołębiachEdytuj

W Krakowie istnieje legenda o miejskich gołębiach. Podczas oblężenia miasta zaczęło brakować żywności, więc obrońcy „grodu Kraka” zaczęli chwytać gołębie i je zjadać. Rada Miasta zabroniła polowań argumentując że ptaki mogą swobodnie się przemieszczać i przynosić pożywienie mieszkańcom w postaci kilku ziaren fasoli, grochu czy ziarna. Oblężenie trwało nadal więc jeden z obrońców z narażeniem życia, w przebraniu przekradł się za mury, biorąc ze sobą sześć gołębi – każdy był w innym kolorze. Po kilku dniach jeden z gołębi powrócił z wiadomością że odsiecz jest już w drodze i zajmie sześć dni marszu. Przez kolejne kilka dni przybywał do oblężonego Krakowa kolejny gołąb (każdy w innym kolorze), z wiadomością o zbliżającej się odsieczy. Wieczorem przed dniem, w którym miała nadejść odsiecz na wieży jednego z kościołów usiadł biały gołąb (gołąb w kulturze i wierzeniach), ale nikt nie przeczytał wiadomości bowiem obrońcy szykowali się do ataku na wroga o świcie by pomóc odsieczy, biorąc nieprzyjaciela w kleszcze. Atak zakończył się powodzeniem gdyż zaskoczony wróg, który sądził, że mieszkańcy miasta są już dawno wyczerpani i u kresu sił, wycofywał się w nieładzie, zostawiając za sobą bogate łupy – Kraków był wolny. Wieczorem jeden z mieszkańców, zdjął z nogi gołębia list o treści „Odsiecz zatrzymały rozlane rzeki. Poddajcie miasto”[4].

PrzypisyEdytuj

  1. Columba livia forma urbana, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Columba livia forma urbana. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c Encyklopedia Leśna: Gołąb miejski (pol.). [dostęp 2018-10-31].
  4. ABC-Kraków.pl: Legenda o krakowskich gołębiach (pol.). [dostęp 2018-10-31].