Otwórz menu główne

Gołąbek śledziowy


Gołąbek śledziowy (Russula xerampelina (Schaeff.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

Gołąbek śledziowy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj gołąbek
Gatunek gołąbek śledziowy
Nazwa systematyczna
Russula xerampelina (Schaeff.) Fr.
Epicr. syst. mycol.: 356 (Uppsala, 1838)
Mapa zasięgu
zasięg występowania na mapie
Zasięg w Europie
Ilustracja
{{{opis drugiego obrazka}}}

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji: Russula, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1774 r. Schaeffer nadając mu nazwę Agaricus xerampelinus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1838 r. Elias Magnus Fries, przenosząc go do rodzaju Russula[1].

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003 r., Alina Skirgiełło w 1991 r. opisała ten gatunek pod nazwą gołąbek winny[2]. Niektóre synonimy łacińskie[3]:

  • Agaricus esculentus var. xerampelinus (Schaeff.) Pers. 1801
  • Agaricus rubellus Batsch 1783
  • Agaricus xerampelinus Schaeff. 1770
  • Russula alutacea var. erythropus Fr. 1774
  • Russula erythropus Fr. ex Pelt. 1908
  • Russula erythropus var. ochracea J. Blum 1961
  • Russula xerampelina var. erythropus (Fr. ex Pelt.) Konrad & J. Favre

MorfologiaEdytuj

Kapelusz

Średnicy 5–10 cm, za młodu półkolisty z czasem staje się płaski, wgnieciony pośrodku. Może mieć różny kolor, w zależności od tego, pod jakim drzewem rośnie, w lasach iglastych- purpurowy, w lasach dębowych- różowy, brązowoczerwony, pod brzozami żółty, żółtozielony. Powierzchnia najpierw śluzowata, potem sucha i zamszowata[4].

Blaszki

U młodych osobników kremowobiałe, potem staja się żółtawokremowe. Po naciśnięciu brązowieją[4].

Trzon

Wysokość: 4–8 cm, grubość: 15– 30 mm. Gładki lub lekko pomarszczony, czerwony albo biały z czerwonym odcieniem[4].

Miąższ

Kremowy, miejscami brązowożółty. Smak za młodu trochę ostry, później prawie nieodczuwalny. Zapach u dojrzałego osobnika przypomina zapach śledzi[4].

Wysyp zarodników

Ochrowy, zarodniki wielkości 8–11×7,5–8,5 μ, śmietankowożółtawe[4].

WystępowanieEdytuj

W lasach liściastych, iglastych i mieszanych, w parkach, na ziemi i ściółce leśnej. Wytwarza owocniki od sierpnia do końca listopada[2].

ZastosowanieEdytuj

Grzyb jadalny, podczas przyrządzania woń śledzi znika[4].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2014-01-03].
  4. a b c d e f Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: 2006, s. 452. ISBN 83-7404-513-2.