Otwórz menu główne

Gołąbek lazurowy (Russula azurea Bres.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

Gołąbek lazurowy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj gołąbek
Nazwa systematyczna
Russula azurea Bres.
Fung. trident. 1(1): 20 (1881)
Mapa zasięgu
zasięg występowania na mapie
Zasięg występowania w Europie
zielony – kraje, w których stwierdzono występowanie
biały – kraje, w których nie stwierdzono występowania
jasnoszary – brak danych
Ilustracja
{{{opis drugiego obrazka}}}

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji: Russula, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Nazwę polską podała Alina Skirgiełło w 1991 r.[2]

MorfologiaEdytuj

Kapelusz

Średnica 3–8 cm, płaski, później wklęsły, czasami z garbem. Brzegi tępe i gładkie, u starszych okazów nieco karbowane. Powierzchnia matowa, w kolorach od fioletowoametystowego przez brązowofioletowy do różowofioletowego, z oliwkowymi odcieniami. Na środku jest ciemniejszy. Czasami, zwłaszcza po dłuższych deszczach blaknie do koloru żółtawego i białawego[3]. Skórka gładka, matowa, cienka i daje się ściągnąć niemal do połowy kapelusza[4].

Blaszki

Kruche, białe, wolne[3].

Trzon

O wysokości od 3 do 6 cm i grubości do 1,5 cm. Jest walcowaty, u młodych okazów pełny, u starszych pusty. Kolor biały[3].

Miąższ

Bez wyraźnego zapachu i smaku[3]. Jest mniej kruchy, niż u gołąbka kruchego[5].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szeroko jajowate i pokryte drobnymi brodawkami, które w wielu miejscach połączone są łącznikami, tak, że tworzą siateczkę. Rozmiary 8–10 × 7,5–9 μm. Podstawki mają rozmiar 30-40 × 10-13 μm, a cystydy 30-70 × 9-10(14) μm. W skórce kapelusza występują strzępki prymordialne, oraz strzępki z liliowym sokiem[4].

Występowanie i siedliskoEdytuj

Występuje w całej niemal Europie oraz północno-zachodniej Afryce. W Czechosłowacji jest dość pospolity, w Polsce niezbyt częsty[4].

Rośnie na ziemi, głównie w lasach iglastych, szczególnie w górach i w rejonach podgórskich[3].

ZnaczenieEdytuj

Saprotrof[2]. Grzyb jadalny, jednak ma niewielką wartość użytkową ze względu na cienkie i kruche kapelusze[4].

Gatunki podobneEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. a b c d e f g Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  4. a b c d e Alina Skirgiełło: Gołąbek (Russula). Grzyby (Mycota). 20. Podstawczaki (Basidiomycetes), gołąbkowce (Russulales), gołąbkowate (Russulaceae). Warszawa=Kraków: PWN, 1991. ISBN 83-01-09137-1.
  5. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.